II OZ 898/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 590/13 o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 590/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej M. N. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca posiada dom o powierzchni 180 m² oraz nieruchomość rolną (1,2 ha). We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje mąż oraz dwoje dzieci. Skarżąca wskazała, że utrzymuje się wraz z rodziną z dochodów w wysokości 4.200 zł miesięcznie, na które składają się wynagrodzenia za pracę uzyskiwane przez skarżącą i jej męża. Nadto oświadczyła, że posiada oszczędności w wysokości 20.000 zł. Następnie Sąd wskazał na przepis art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270 z zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." i podniósł, że osiągany dochód, a zwłaszcza zgromadzone oszczędności wskazują, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe w rozpatrywanej sprawie. Aktualne koszty są równe wysokości wpisu sądowego i wynoszą 100 zł. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca, domagając się zmiany zakwestionowanego postanowienia, względnie jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Sąd niesłusznie rozstrzygnął na jej niekorzyść, nie wziął bowiem pod uwagę licznych wydatków związanych z utrzymaniem czteroosobowej rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z treści art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty sądowe związane ze swoim udziałem w sprawie. Natomiast instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie w stosunku do osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy Sąd bierze pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów, ale również stan majątkowy strony. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, jak ustalono, miesięczny dochód skarżącej kształtuje się na poziomie 4.200 zł. Nadto posiada oszczędności w wysokości 20.000 zł. Jest również właścicielką domu o pow. 180 m². Z uzyskiwanego dochodu utrzymuje się, jak twierdzi skarżąca, czteroosobowa rodzina, w tym dwójka dorosłych dzieci. Nie wiadomo jednakże na jakim poziomie kształtują się wydatki rodziny skarżącej, albowiem skarżąca okoliczności tych nie wskazała, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że ponosi liczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Mając na uwadze powyższe podzielić należy pogląd Sądu I instancji, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej wnioskowanego prawa pomocy. Uzyskiwane dochody i posiadane oszczędności nie pozwalają uznać skarżącej za osobę ubogą, która nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania. W tej sytuacji zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.