II SA/Łd 302/13
WyrokWSA w Łodzi2013-10-18
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Renata Kubot – Szustowska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, R. W., posiadał interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie fermy indyków, a w konsekwencji czy miał legitymację do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. umarzającą postępowanie odwoławcze w jego części?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego, który uzasadniałby jego status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozbudowy fermy indyków. Kolegium prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do skarżącego, a Sąd, oddalając skargę, potwierdził brak legitymacji skarżącego do kwestionowania merytorycznej części decyzji.Stan faktyczny
Skarżący R. W. wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy L. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na rozbudowę fermy indyków, podnosząc zarzuty dotyczące uciążliwości, naruszenia przepisów o udziale społeczeństwa i błędów w raporcie oddziaływania na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do R. W., uznając go za niebędącego stroną postępowania. R. W. zaskarżył decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. W.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 roku sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. ze zm.), art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008r., Nr 199, poz. 1227 ze zm.), § 2 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 51 i § 3 ust. 1 pkt 37 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397), po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...], nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn:. "Rozbudowa istniejącej fermy indyków wraz z infrastrukturą na działkach o nr ewid. 1062, 1063/1 obręb [...], gmina L., powiat [...], województwo [...]" w pkt 1 umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do M. J., B. J., J. B., M. B., B. M., Ł. M., P. P., J. P., W. G., D. G., P. A., B. M., A. N., K. N., A. H., T. H., R. O., A. K., W. K., P. C., I. K., E. W., T. K., J. S., I. K., J. P., W. G., Z. W., A. W., Z. G., A. R., A. S., A. S., J. C. oraz R. W., natomiast w pkt 2 - po rozpatrzeniu odwołań A. B., M. P. oraz C. P. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W toku postępowania ustalono, iż decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy L., po rozpatrzeniu wniosku E. i G. małż. S., ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn:. "Rozbudowa istniejącej fermy indyków wraz z infrastrukturą na działkach o nr ewid. 1062, 1063/1 obręb [...], gmina L., powiat [...], województwo [...]".
Odwołanie od tej decyzji złożył R. W. wskazując na uciążliwości wynikające z realizacji planowanej rozbudowy fermy indyków, tj. wzrostu uciążliwości zapachowej, uniemożliwienie zagospodarowania terenów sąsiednich zgodnie z ich przeznaczeniem (zabudowa mieszkaniowa i tereny upraw), a tym samym utrata wartości tych gruntów, zanieczyszczenie wód gruntowych i gleby, przekroczenie norm hałasu, zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi przenoszonymi przez ptactwo chorobami, naruszenie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto R. W. wniósł o uznanie zaskarżonej decyzji organu I instancji za za nieważną w oparciu o art. 156 § 1 K.p.a., a także dołączenia do akt postępowania w powyższej sprawie dokumentacji związanej z budową istniejącej już hali do przemysłowej hodowli indyków na działce 1063/1. Dotyczy to w szczególności dokumentacji związanej z procedurą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia jak też dokumentacji związanej z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W ocenie odwołującego się organ I instancji naruszył przepisy dotyczące udziału społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zaś złożony w sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera przekłamania, niedomówienia i braki. Ponadto odwołujący się wskazuje, że w toku postępowania przed organem I instancji został pozbawiony prawa zapoznania się z dokumentacją sporządzoną w Urzędzie Gminy L., która była podstawą wydania pozwolenia na budowę.
Odwołujący oświadczył, iż jest właścicielem działki przy ulicy A oddalonej od planowanej inwestycji o ok. 500 m, ma więc interes prawny by sprzeciwiać się rozbudowie fermy przemysłowej hodowli indyków. Jego zdaniem wszyscy właściciele gruntów położonych przy ulicy A znajdują się w strefie oddziaływania projektowanej inwestycji i są stroną tego postępowania, w związku z tym powinni być imiennie powiadamiani o decyzjach dotyczących tej inwestycji.
Po rozpatrzeniu odwołań od decyzji organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] uznało, iż część odwołań – w tym odwołanie R. W. – zostało złożonych przez osoby nie będące stronami postępowania w niniejszej sprawie, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego w zakresie tych odwołań.
Kolegium wskazało, iż z art. 127 § 1 K.p.a. wynika, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy stronie. Zatem wyłącznie strona ma prawo złożenia odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji. Zgodnie natomiast z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym musi wynikać z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami innej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to określony podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim przypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym.
Następnie Kolegium wyjaśniło, iż przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227 ze zm., powoływana także jako ustawa) nie zawierają szczegółowych unormowań dotyczących sposobu ustalania stron postępowania, zatem, zastosowanie w tym zakresie znajdują ogólne zasady wynikające z art. 28 K.p.a. Status strony w postępowaniu dotyczącym decyzji środowiskowej determinowany jest granicami oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, przy czym oddziaływanie takie może polegać np.: na emisji zanieczyszczeń, zapachów, hałasu. Wielkość obszaru oddziaływania inwestycji może być zróżnicowana.
Mając na uwadze powyższe organ II instancji stwierdził, że przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma nie tylko inwestor i podmioty posiadające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, na których ma zostać zrealizowane przedsięwzięcie lecz także podmioty mające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości leżących w obszarze jego oddziaływania. W konsekwencji, kluczowym dla oceny czy danemu podmiotowi służy status strony jest zatem ustalenie czy i w jakim zakresie oddziaływanie projektowanego obiektu wykracza poza teren nieruchomości, na której ma być zlokalizowany.
Następnie Kolegium wskazało, iż do terenów, na które oddziaływać będzie planowana inwestycja organ I instancji zaliczył, przyjmując określony przez inwestorów zasięg oddziaływania przedsięwzięcia pokazany na załączonej do sprawy mapie ewidencyjnej, działki położone w obrębie [...], oznaczone numerami ewid. 1063/2, 1063/3, 808, 807, 1071/2, 1071/1, 1090, 1070, 1069, 1068, 810, 805, 1092, 1091, 809, 864 i 872. Kierując się tym ustaleniem organ I instancji uznał właścicieli tych nieruchomości za strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację opisanego na wstępie przedsięwzięcia, zatem zdaniem organu II instancji w rozpatrywanej sprawie nie budziwątpliwości fakt, że opisane wyżej działki znajdują się w granicach oddziaływania planowanej inwestycji. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby zasięg oddziaływania przedsięwzięcia był inny niż określony na ww. mapie.
Organ odwoławczy podkreślił, iż ustalenie stron postępowania, w którym podejmowana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, dokonywane jest w zasadzie właśnie na podstawie dołączonej do wniosku inwestora mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Istotne znaczenie dla prawidłowych ustaleń w tym zakresie mają również informacje i dane zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Kolegium podniosło, iż obowiązkiem organu jest ustalenie w oparciu o raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, kto jest stroną tego postępowania oraz kto nie ma takiego przymiotu. Stąd też prawidłowym było, w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokonanie analizy ustaleń raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, także pod kątem określenia zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia w celu określenia kręgu stron postępowania. Z ustaleń będącego w aktach sprawy raportu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko wynika w szczególności, że realizacja przedsięwzięcia poprzez zastosowanie nowoczesnych systemów wentylacyjnych nie spowoduje znacznego zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego. Dokonana analiza oddziaływania przedsięwzięcia na tereny sąsiednie wykazała brak ponadnormatywnych oddziaływań w związku z czym nie przewiduje się negatywnego oddziaływania inwestycji na ludzi. W kwestii zaś uciążliwości zapachowych powstających w związku z prowadzonym chowem indyków, raport wskazuje na brak norm prawnych, które pozwalałyby ocenić, czy uciążliwości te mieszczą się w granicach prawa. Niemniej jednak raport wskazuje na zasadność zastosowania przez inwestora określonych środków organizacyjno-technicznych celem ograniczenia powstających uciążliwości związanych z zapachem. Eksploatacja gospodarstwa rolnego, zgodnie z wytycznymi zawartymi w raporcie nie spowoduje znacznego zagrożenia dla środowiska.
Dodatkowo Kolegium podniosło, iż osoby, względem których umorzono postępowanie odwoławcze w żadnym zakresie nie podważyły skutecznie ustaleń powoływanego wyżej raportu, a kwestionowanie jego ustaleń nie zostało poparte żadnym dowodem (wymagających wiedzy specjalistycznej dotyczących oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko jako całość, jak i jego poszczególnych elementów).
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów osób uznanych za strony postępowania i wskazał, że w ramach procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ I instancji, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. uzyskał niezbędne postanowienia i opinie odpowiednich organów tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Ł. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (art. 77 ustawy). Ponadto, zgodnie z art. 79 ustawy, zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez zamieszczenie informacji o prowadzonym postępowaniu oraz możliwości zgłaszania uwag i wniosków w wyznaczonym terminie.
Kolegium wskazało również, iż istotnym dokumentem dla przeprowadzenia oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko jest raport, o którym mowa w art. 66 ustawy, który wprawdzie jest sporządzany na zlecenie inwestora, jednakże podlega ocenie organów prowadzących postępowanie zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów w sprawie. W ocenie organu II instancji przedłożony do sprawy Raport o oddziaływaniu na środowisko projektowanej rozbudowy fermy indyków w L., po jego uzupełnieniu w lipcu 2011r. (na wezwanie Wójta Gminy L.), a następnie w lutym 2012r. w zakresie żądnym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. odpowiada wymogom określonym w art. 66 ustawy.
Kolegium wskazało również, iż z treści art. 80 ust. 2 ustawy wynika, że na terenach obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodność z postanowieniami tego planu jest podstawowym kryterium (poza wyjątkami wynikającymi z tego przepisu) oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań. Stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie i uzasadnia odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Takiej możliwości nie ma jednakże na obszarach, dla których plan miejscowy nie został uchwalony, jak to ma miejsce w przypadku terenu objętego planowaną inwestycją. W takich przypadkach ocena dopuszczalności realizacji określonego przedsięwzięcia musi zostać dokonana w decyzji o warunkach zabudowy wydawanej po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnosząc się natomiast do wniosków R. W. o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] i decyzji z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku inwentarskiego, ekologicznej oczyszczalni ścieków, szczelnego zbiornika na gnojówkę, studni głębinowej, silosów paszowych z fundamentami, zbiorników gazu płynnego z fundamentami oraz infrastruktury technicznej wraz z nasłupową stacją transformatorową w ramach zabudowy zagrodowej gospodarstwa rolnego na działkach nr ewid. 1063/1 i 1062 w miejscowości L. organ odwoławczy wskazał, że Kolegium rozstrzygnęło te wnioski wydając dwa postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z dnia [...] nr [...] i nr [...], które zostały następnie utrzymane w mocy postanowieniami z dnia [...] nr [...] i nr [...].
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył R. W., zarzucając:
1. naruszenie art.107 § 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktów, które organy administracji uznały za udowodnione, wskazania dowodów na których się oparł oraz uzasadnienia odmowy rozpatrzenia przywołanych przez strony postępowania faktów, dowodów i argumentacji prawnej;
2. naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez nieuzasadnione ograniczenie zakresu postępowania, co uniemożliwiło właściwą ocenę interesu prawnego stron, doprowadziło do pominięcia problematyki naruszeń prawa dokonanych przez organ I instancji;
3. naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art 80 K.p.a. poprzez dopuszczenie dowodów sprzecznych z prawem, ograniczenie się do zebrania dowodów popierających argumentację organu I instancji oraz nie poddanie ich weryfikacji w zakresie zgodności z prawem i stanem faktycznym, a także przez odmowę rozpatrzenia dowodów przywołanych przez stronę postępowania, przeniesienie wręcz niektórych wniosków do odrębnego postępowania;
4. Naruszenie zapisów obowiązującego prawa lokalnego - planu zagospodarowania przestrzennego, całkowicie pominięcie zapisów tego prawa oraz związanego z nim Studium kierunków i uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego, które zaprzeczają istotnym dla sprawy twierdzeniom organom I instancji jak i przedstawionego przez inwestora Raportu oddziaływania na środowisko, w szczególności położenia obszaru zabudowy jednorodzinnej i jej oddziaływania na funkcję obszaru inwestycji.
5. Naruszenie zapisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, poprzez niewłaściwą ocenę legitymacji prawnej stron postępowania, pominięcie w ocenie decyzji organu I instancji niedopełnienia przez Wójta Gminy L. obowiązku weryfikacji Raportu oddziaływania na środowisko, niewłaściwe powiadomienie o rozpoczęciu procedury oceny oddziaływania na środowisko, podanie organom opiniującym nieprawdziwych informacji o odległości terenu zabudowy mieszkaniowej wynikającej z planu zagospodarowania przestrzennego, jak też niepowiadomienie organów opiniujących o funkcji terenu inwestycji (zabudowa mieszkaniowa) wymuszonej tymplanem;
6. naruszenie zapisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nieuwzględnieniu zapisów tej ustawy przy ocenie naruszenie praw właścicieli działek w obszarze oddziaływania inwestycji, co wiąże się z interesem prawnym stron postępowania, a ponadto naruszenie zapisów tej ustawy w procedurze niezbędnej do uzyskania pozwolenia na budowę istniejącego kurnika, który stanowi istotny dowód w prowadzonym postępowaniu i powinien zostać odrzucony, jako posiadający wadę prawną.
Na tej podstawie skarżący wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji Kolegium, jak też unieważnienie decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...], nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia z uwagi na rażące naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zaskarżona decyzja zawiera w sobie dwa rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 138 § 1 K.p.a. Rozwiązanie to jest słuszne i prawidłowe, bowiem powołany wyżej przepis nie wyłącza zawarcia w jednej decyzji dwóch rozstrzygnięć, jeżeli nie są one ze sobą sprzeczne i wzajemnie się nie wykluczają. Takie postępowanie jest racjonalne z punktu widzenie ekonomiki postępowania i jego szybkości. W wyroku z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1109/07, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż: "W przypadku, gdy od decyzji organu I instancji złożonych zostaje wiele odwołań, organ odwoławczy, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 138 § 1 K.p.a., wydaje jedną decyzję, w której powinien rozstrzygnąć o wszystkich tych odwołaniach. Organ odwoławczy może więc zawrzeć w jednej decyzji różne rozstrzygnięcia w stosunku do jednego lub kilku odwołujących się. Warunkiem zgodności z prawem takiej decyzji jest to, aby rozstrzygnięcia te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności. Dopuszczalna jest zatem sytuacja, w której organ II instancji jedną decyzji umorzy w postępowanie odwoławcze w stosunku do tych odwołujących się, którzy nie posiadają interesu prawnego, który dawałby im legitymację do udziału w postępowaniu w charakterze strony oraz w wyniku rozpoznaniu odwołań pozostałych osób utrzyma decyzję organu I instancji w mocy, uznając, że jest ona zgodna z prawem." – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Jednakże należy mieć na uwadze również to, iż takie podwójne rozstrzygnięcie determinuje zakres skargi i postępowania przed sądem administracyjnym. Oznacza to bowiem, że skarżący może skarżyć przedmiotową decyzję w całości, ale Sąd powinien w pierwszej kolejności ocenić zasadność rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia postępowania odwoławczego. Jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że organ miał rację i skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego, to nie ma podstaw do oceny zaskarżonej decyzji pod kątem materialnoprawnym, czy nawet formalnoprawnym, ale nie dotyczącym interesu prawnego skarżącego. W przeciwnym razie doszłoby do obejścia prawa przez naruszenie art. 50 § 1 P.p.s.a., gdyż przyjęcie przez Sąd, że skarżący nie jest stroną postępowania oznacza, że taki podmiot ma wyłącznie interes prawny w zaskarżeniu tej części decyzji, którą umorzono postępowanie odwoławcze z jego odwołania. Nie ma natomiast interesu prawnego w zaskarżeniu pozostałej części decyzji. Dopiero przyjęcie przez Sąd, że skarżący jest stroną postępowania administracyjnego otwiera drogę do ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów. Dlatego Sąd nie może badać legalności zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z przepisami postępowania, jak i prawa materialnego, których ewentualne naruszenie nie mogło mieć żadnego wpływu na prawa skarżącego.
W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest zatem ocena, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zasadnie odmówiło skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie istniejącej fermy indyków wraz z infrastrukturą. W związku z tym przedmiotem analizy winna być wyłącznie ocena, jaki wpływ ma projektowana inwestycja (z uwzględnieniem istniejącego kurnika) na nieruchomość skarżącego, a konkretnie czy inwestycja będzie oddziaływała na jego nieruchomość i czy to oddziaływanie nie przekroczy ponadnormatywnych wartości, wynikających z przepisów szczególnych. Analizę w tym przedmiocie należało zatem przeprowadzić w zakresie emisji hałasu i emisji gazów i pyłów do powietrza.
Jak wynika z akt sprawy i przedłożonego raportu oraz wykonanej analizy akustycznej inwestycja wraz z instalacjami, które usytuowane zostaną na jej terenie, nie przekracza dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w strefach mogących być zagrożonymi zarówno w porze dziennej i nocnej, a które określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. Podnieść w tym miejscu należy, iż raport przedstawia analizę emisji hałasu na terenach zabudowy mieszkaniowej, a więc normy są bardziej rygorystyczne, niż w stosunku do terenów zabudowy zagrodowej, na których faktycznie realizowana jest inwestycja.
Również w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza stwierdzić należy, że działalność przedmiotowej inwestycji nie będzie uciążliwa dla nieruchomości sąsiednich, bowiem zamieszczone w raporcie obliczenia, zobrazowane również w formie graficznej, wykazały, że nie ma obawy przekroczenia dopuszczalnych poziomów stężeń gazów i pyłów poza teren inwestycji. Natomiast, jak słusznie podkreślił organ, obowiązujące przepisy nie określają żadnych norm "odorowych", które określałyby zakres oddziaływania nieprzyjemnych zapachów na tereny sąsiadujące.
W postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko najbardziej istotnym i doniosłym dokumentem jest raport, o którym mowa w art. 66 ustawy, który wprawdzie jest sporządzany na zlecenie inwestora, jednakże podlega ocenie organów prowadzących postępowanie w sprawie zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie przedłożony Raport o oddziaływaniu na środowisko projektowanej rozbudowy fermy indyków w L., po jego uzupełnieniu w lipcu 2011r. (na wezwanie Wójta Gminy L.), a następnie w lutym 2012 r. w zakresie żądnym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. odpowiada wymogom określonym w art. 66 ustawy, a więc nie można zarzucać organom wydającym w sprawie decyzje, że uznały ów raport za wiarygodny, a okoliczności w nim podniesione za udowodnione. Pamiętać należy, iż raport o oddziaływaniu na środowisko, jak każdy dowód, może być podważony przeciwdowodem. Tymczasem ani skarżący, ani inne osoby, względem których umorzono postępowanie odwoławcze w żadnym zakresie nie podważyły skutecznie ustaleń powoływanego wyżej raportu, a kwestionowanie jego ustaleń nie zostało poparte żadnym przeciwdowodem (wymagających wiedzy specjalistycznej dotyczących oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko (jako całość, jak i jego poszczególnych elementów). Skoro tak, to nie można żądać od organu, aby ten nie uwzględniał postanowień wynikających z raportu, nie przedstawiając jednocześnie żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o ich nieprawdziwości. Innymi słowy organ może odmówić wiarygodności dowodu, jakim jest raport, ale tylko wtedy, gdy są ku temu podstawy np. raport jest niepełny, niespójny, zawiera sprzeczne informacje itp. Jeżeli natomiast raport nie budzi zastrzeżeń, nie zawiera nieścisłości czy nieprawidłowości, wywody w nim zawarte są logiczne i spójne, to brak jest podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych.
Wskazać również należy, iż w niniejszej sprawie w ramach procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ I instancji, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. uzyskał niezbędne postanowienia i opinie odpowiednich organów tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Ł. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (art. 77 ustawy). Ponadto, zgodnie z art. 79 ustawy, zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez zamieszczenie informacji o prowadzonym postępowaniu oraz możliwości zgłaszania uwag i wniosków w wyznaczonym terminie.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż czym innym jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, a czym innym jest udział w tym postępowaniu poszczególnych podmiotów w charakterze stron postępowania. Zapewniona w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko gwarancja udziału społeczeństwa w ochronie środowiska wyrażona została m.in. w art. 33 ust. 1, który przewiduje obowiązek podawania do publicznej wiadomości informacji dotyczących postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z powyższego wynika, iż prawo do zasięgania informacji o środowisku, na gruncie omawianej ustawy, przysługuje każdemu, bez względu na to, jakim interesem będzie się kierował. Z kolei udział podmiotu, nie będącego organizacją ekologiczną, o której mowa w art. 44 ust. 1 ww. ustawy, w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w charakterze strony postępowania wymaga wykazania, iż podmiot ten legitymuje się interesem prawnym. Zgodzić się zatem trzeba ze stanowiskiem Kolegium, zgodnie z którym krąg stron postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ustala się według ogólnych zasad, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - w odniesieniu do postępowania w przedmiocie decyzji środowiskowych - brak jest bowiem szczególnych regulacji, co do kręgu podmiotów uczestniczących w tym postępowaniu. W związku z tym działaniem nieprawidłowym było odmówienie skarżącemu wglądu do wszystkich dokumentów związanych z postępowaniem, a zwłaszcza odmowa udostępnienia wniosku inwestora, skoro obowiązek udostępnienia wynika wprost z art. 33 ustawy. Jednakże okoliczność ta nie miała większego znaczenia w sprawie, a w szczególności nie miała wpływu na jej wynik.
Podobnie należy zwrócić uwagę na inne niedopatrzenie organu odwoławczego, a mianowicie organ ten nie wezwał skarżącego do wskazania, gdzie znajduje się jego działka i jaki ma on interes prawny w zaskarżeniu decyzji organu I instancji. Dopiero po wczytaniu się w treść pism skarżącego można wywnioskować, iż jest on właścicielem działki przy ulicy A w L. Skarżący nie wskazał jednak, konkretnego nr działki, co może powodować trudności w ocenie, czy oddziaływanie inwestycji rozciągnie się na jego nieruchomość. Niemniej jednak można również w drodze analogii uznać, że skoro tylko działki o nr 1063/2, 1063/3, 808, 807, 1071/2, 1071/1, 1090, 1070, 1069, 1068, 810, 805, 1092, 1091, 809, 864 i 872 znajdują się w obszarze oddziaływania, a skarżący nie należy do grona właścicieli tych działek (dane z rejestru gruntów tychże działek znajdują się w aktach administracyjnych sprawy), to można przyjąć nawet bez wskazywania przez niego konkretnego nr działki, stanowiącej jego własność, że nie będzie on stroną postępowania w niniejszej sprawie.
Należało zatem przyjąć, że najbliżej położona działka skarżącego znajduje się w odległości co najmniej 500 m od terenu inwestycji, czego skarżący ani w postępowaniu administracyjnym, ani sądowym nie kwestionował. Ta zaś odległość obligowała skarżącego do wykazania jego interesu prawnego warunkującego przyznanie przymiotu strony postępowania.
Należy również wskazać, że zagadnienie interesu prawnego skarżącego było już przedmiotem rozważań tutejszego Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Łd 304/13, który wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2013 r. oddalił skargę R. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...], nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...], nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - kurnika dla indyków wraz z infrastrukturą techniczną (zbiornik na gnojówkę i płyta gnojowa, studnia głębinowa, silosy paszowe, zbiorniki gazu płynnego), na działkach nr ewid. 1063/1 i 1062 w miejscowości L. W sprawie tej organ ustalił, że R. W. nie jest właścicielem terenu, objętego kwestionowaną decyzją. Nie jest też właścicielem nieruchomości sąsiedniej w stosunku do terenu inwestycji, ani też nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji (nieruchomość wnioskodawcy położoną najbliżej terenu inwestycji dzieli od tego terenu odległość 530 m). Potwierdzają to znajdujące się w aktach sprawy mapy, a także przeprowadzone w toku postępowania przed organem II instancji badanie mapy z zasobów witryny internetowej Geoportal.gov.pl, która umożliwia także dokonywanie stosownych pomiarów (w linii prostej). W konsekwencji oceniając legitymację R. W. w postępowaniu nieważnościowym Kolegium stwierdziło, że wnioskodawca nie posiada w tej sprawie interesu prawnego (a jedynie faktyczny), a więc nie jest stroną w tym postępowaniu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zarzuty podniesione przez skarżącego w skardze, dotyczące braku jego interesu prawnego w postępowaniu przed organami administracji, okazały się bezpodstawne. To z kolei oznacza, iż Sąd nie był uprawniony do badania tych zarzutów skargi, które odnosiły się do kwestii merytorycznych zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Na marginesie wskazać należy, iż nieprawdą jest również to, że inwestycja ma być realizowana na terenie objętym planem miejscowym, chociaż faktem jest, że obowiązuje plan miejscowy dla części L. Co prawda nazwa uchwały w sprawie planu sugeruje, że plan obowiązuje dla całego L., jednakże z rysunku planu widać, jak obszar jest nim objęty, a jaki nie. Nie ma również znaczenia to, że wspomniany plan miejscowy przewiduje zabudowę mieszkaniową w odległości kilkuset metrów od lokalizacji kurnika. Kwestie związane z lokalizacją inwestycji, jeżeli nie ma obowiązującego planu, nie są bowiem brane pod uwagę na tym etapie postępowania.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł,
jak w sentencji.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło