I SA/Wa 1520/12
WyrokWSA w Warszawie2013-10-18
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Dariusz Chaciński, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Gospodarki Nieruchomościami (terenowej jednostki organizacyjnej Agencji) jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, gdy grunt stanowi własność Skarbu Państwa i został powierzony Agencji w trybie art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Gospodarki Nieruchomościami nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Sąd stwierdził, że postępowanie w przedmiocie wniosku dekretowego, mimo że dotyczy restytucji mienia przejętego z mocy prawa, nie jest tożsame z wywłaszczeniem w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym, wyjątek dotyczący wywłaszczeń w art. 14 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie ma zastosowania. Właściwość organu do rozpatrzenia wniosku dekretowego, w przypadku gruntów Skarbu Państwa powierzonych Agencji, określa art. 14 ust. 2a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który przyznaje uprawnienia starosty dyrektorom oddziałów regionalnych Agencji, z wyłączeniem spraw dotyczących wywłaszczania. Ponieważ organ I instancji (Prezydent W.) okazał się niewłaściwy, organ odwoławczy (Wojewoda) słusznie uchylił decyzję i umorzył postępowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, który został powierzony Agencji Gospodarki Nieruchomościami. Prezydent Miasta W. wydał decyzję przyznającą prawo użytkowania wieczystego i umarzającą postępowanie. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji, a nie Prezydent Miasta. Skarżący S. S. zarzucił Wojewodzie naruszenie przepisów dotyczących właściwości organów, twierdząc, że Prezydent Miasta jest właściwy do rozpatrzenia wniosku dekretowego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody co do niewłaściwości Prezydenta Miasta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
UZSADNIENIE
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012r. Wojewoda [...] , po rozpoznaniu odwołania złożonego przez dyrektora O., od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., orzekającej o ustanowieniu na 99 lat prawa użytkowania wieczystego do będącego własnością Skarbu Państwa gruntu zabudowanego położonego w W. przy ul. [...], uregulowanego w Księdze wieczystej Nr [...] stanowiącego część dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. nr [...] w udziale wynoszącym [...] na rzecz: S. S. w udziale wynoszącym [...] części, U. S. w udziale wynoszącym [...] części oraz E. W. w udziale wynoszącym [...] części oraz o umorzeniu postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanego, położonego w W., przy ul. [...] oznaczonego w Kw Nr [...] cz. w udziale wynoszącym [...] , uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umarzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.
Orzeczenie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
W dniu 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie ww. dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy W. a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. dotychczasowi właściciele gruntu, lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.
Organ orzekający był zobowiązany uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela można było pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości według planu zabudowy ( planu zagospodarowania przestrzennego).
Obecnie, przedmiotowa nieruchomość hipoteczna ozn. nr [...] znajduje się w obrębie [...] i stanowi działki ewidencyjne nr [...] oraz cześć działki ewidencyjnej nr [...]. Działki nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast działka ewidencyjna nr [...] własność W..
Wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej wpłynął do Zarządu Miejskiego w W. w dniu 13 października 1948 r. Złożony został przez adwokata N. S.
Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1953 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości małżeństwu K. i W. S.
Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Minister Gospodarski Komunalnej decyzją z dnia [...] września 1953 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone przez małżeństwo S. orzeczenie administracyjne z dnia [...] kwietnia 1953 r., Nr [...].
Protokołem zdawczo - odbiorczym z dnia [...] czerwca 1996 r. przedmiotowa nieruchomość przekazana została przez S. do zasobu W.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. znak: [...] stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] września 1953 r. w części dotyczącej sprzedanego lokalu nr [...] oraz udziałów przypadających właścicielowi tego lokalu w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcy tego lokalu, została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność.
Następnie, decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1999 r., znak: [...] stwierdził, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] września 1953 r. w części dotyczącej sprzedanego lokalu w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcy tego lokalu, została wydana z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jej nieważność.
Decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1999 r., znak: [...] uchylono w/w. orzeczenie administracyjne z dnia [...] kwietnia 1953 r., Nr [...] w całości w zakresie dotyczącym nieruchomości nieobjętej aktem notarialnym mocą którego sprzedano lokal mieszkalny w budynku usytuowanym na gruncie przedmiotowej nieruchomości oraz oddano grunt w użytkowanie wieczyste nabywcy tego lokalu i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Prezydent Miasta W. , jako organ I instancji , rozpatrując wniosek dawnego właściciela hipotecznego z dnia 13 października 1948 r. do części nieruchomości stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] marca 2012 r. przyznał prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...] w udziale wynoszącym [...] oraz umorzył postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanego, położonego w W., przy ul. [...]. w udziale wynoszącym [...]. W punkcie XV decyzji organ I instancji postanowił dodatkowo, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w stosunku do gruntu zabudowanego, położonego w W., przy ul. [...]., w udziale wynoszącym [...], który został oddany w użytkowanie wieczyste właścicielom wykupionych lokali nr [...] znajdujących się w budynku mieszkalnym posadowionym na przedmiotowym gruncie, zostanie rozpoznany odrębną decyzją.
Od ww. decyzji Prezydenta W. pismem z dnia [...] marca 2012 r. odwołanie złożył dyrektor Oddziału [...], wnosząc o jej uchylenie w całości.
W jego treści podniesiono zarzut nieprawidłowego rozstrzygania w zakresie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do będącego własnością Skarbu Państwa gruntu zabudowanego, położonego w W., przy ul. [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...], w sytuacji, gdy kompetencje w tym zakresie posiada Dyrektor Oddziału [...], a ponadto wskazanie Zarządu Mienia Skarbu Państwa jako właściwego w zakresie poboru opłat z tytułu użytkowania wieczystego zamiast W. jako podmiotu reprezentującego właściciela gruntu - Skarb Państwa.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] wskazał , że W. uzyskała prawo władania nieruchomością położoną przy ul. [...] w W., stanowiącą m.in. działkę ewidencyjną nr [...] w roku 1996 r. Dowody, stwierdzające powyższe ustalenie nadesłał Oddział Regionalny W., przy piśmie z dnia 18 stycznia 2008 r., znak: [...]. Wynika z nich , że protokołem zdawczo - odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] czerwca 1996 r. w S. Komisja (przekazująca) - powołana rozkazem S. z dnia [...] stycznia 1996 r., przekazała Komisji (przejmującej) powołanej przez Dyrektora Oddziału [...], na podstawie § 20 Statutu W., między innymi działkę gruntu zabudowaną nr [...], położoną przy ul. [...], Przekazanie przedmiotowej nieruchomości W. nastąpiło na zasadzie art. 14 ust. 1 w związku z art. 18 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak wynika z odpisu z Księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej dla nieruchomości zabudowanej, oznaczonej jako dz. ew. nr [...], jako współwłaściciel wpisany został Skarb Państwa reprezentowany przez W. w udziale [...]. Stan prawny nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] potwierdza dodatkowo treść informacji z rejestru budynków, znajdującego się w aktach sprawy .
Pozostałymi współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr [...] pozostają zgodnie z informacją z rejestru budynków z dnia [...] czerwca 2011 są osoby fizyczne: [...].
Wojewoda wskazał , że co do zasady, podstawę właściwości (kompetencji) organów do rozstrzygania wniosków złożonych przez byłych właścicieli nieruchomości [...], stanowią obecnie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 102, poz. 651 ze zm.), a w szczególności, w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa - art. 4 pkt 9 i 9 b' oraz art. 11 ust. 1 i art. 9a tej ustawy
Z dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy tj. dniem 21 listopada 1945 r., przedmiotowa nieruchomość, na podstawie art. 1 w/w. dekretu przeszła na własność gminy W., a następnie, zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14,poz.130) wskazana wyżej nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa który dokonał dalszej dyspozycji na rzecz organów [,...].
Organ II instancji podkreślił , że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010 r., Nr 2006, poz. 1367 ze zm.), Skarb Państwa powierza W. wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do nieruchomości stanowiących jego własność:
wykorzystywanych na zakwaterowanie stałe i tymczasowe żołnierzy zawodowych,
zajętych pod budowle i urządzenia infrastruktury związane z nieruchomościami, o których mowa w pkt 1,
uznanych za zbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, jeżeli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są lub mogą być przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe,
uznanych za zbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, jeżeli opracowana przez Agencję propozycja wykorzystania tych nieruchomości uzasadnia ich przekazanie w celu realizacji zadań Agencji,
innych niż określone w pkt 1-4, przekazanych Agencji.
Zgodnie zaś z ust.2 cytowanego przepisu, Agencja gospodaruje nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości, oraz z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej ustawy.
Wojewoda [...] podkreślił , że skoro, według danych z ewidencji gruntów W. jest podmiotem władającym przedmiotowym gruntem, będącym własnością Skarbu Państwa, to przysługuje jej wykonywanie w imieniu właściciela i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do tejże nieruchomości, w tym także uprawnień w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie przyznania prawa rzeczowego do nieruchomości w postaci użytkowania wieczystego.
Wskazał że, zgodnie z art. 14 ust.2 cytowanej ustawy, w zakresie gospodarowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, przysługują:
Prezesowi Agencji - uprawnienia wojewody,
dyrektorom oddziałów regionalnych Agencji - uprawnienia starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z wyjątkiem uprawnień dotyczących wywłaszczania nieruchomości.
Organ wyjaśnił , że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze.
Starosta powiatu uzyskał status statio fisci Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości do gospodarowania tymi nieruchomościami, a więc podejmowania działań także w sferze cywilnoprawnej, na podstawie przepisów ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Zestawiając treść art. 11 ust. 1 u.g.n. z dyspozycją art. 14 ust. 2 pkt 2 Wojewoda [...] doszedł do wniosku, iż kompetencja do orzekania w przedmiocie wniosku dekretowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości przysługuje dyrektorowi Oddziału Regionalnego W.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uznał , że Prezydent W. naruszył przepisy prawa, regulujące kwestię właściwości do orzekania w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego na zasadzie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy do gruntu, stanowiącego własność Skarbu Państwa, w imieniu którego prawa własności do nieruchomości wykonuje W. na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, tj. art. 19 i 20 k.p.a. w związku z art. 14 ust. 1 i art. 14 ust. ust.2 a pkt 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. art. 4 pkt 9 i 9b' oraz art. 11 ust. 1 i art. 9 a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do tutejszego Sądu S. S.
Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138§1 pkt. 2 k.p.a. , poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości wskutek przyjęcia z naruszeniem art. 19 i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 14 ust.1 i art 14 ust. 2a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 22.06.1995r o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 pkt 6, art. 4 pkt 9, art. 4 pkt 9b (1) art. 11 ust.l i art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami , a także art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy , że Prezydent W. nie jest organem właściwym do orzekania w przedmiocie przyznania na podstawie art. 7 dekretu prawa wieczystego do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, a pozostającego we władaniu W. na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania .
W obszernym uzasadnieniu wskazał przede wszystkim na treść art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP .
W ocenie skarżącego zakres gospodarowania nieruchomościami przez W. nie obejmuje rozstrzygania decyzją administracyjną o zasadności wniosku dekretowego.
Sprawa z wniosku dekretowego dotyczy wywłaszczenia nieruchomości, zaś przepis ten wprowadza wyłączenie kompetencji dyrektorów oddziałów regionalnych Agencji do orzekania w takich sprawach. Użycie w powołanym wyżej przepisie sformułowania "sprawy dotyczące wywłaszczania nieruchomości" oznacza, że chodzi tu o sprawy odnoszące się do materii wywłaszczania nieruchomości w szerokim ujęciu.
Wskazał , że w orzecznictwie, przy zastosowaniu reguł wykładni językowej i systemowej, został wyrażony pogląd, że prawodawca miał tu na myśli przepisy mające związek, odnoszące się do materii wywłaszczeń nieruchomości w szerokim ujęciu, zaś materię tę stanowią nie tylko regulacje w przedmiocie rozstrzygania o wywłaszczeniu, ale również o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Przyznanie na podstawie art. 7 dekretu prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną ( art. 7 ust. 1 dekretu ), zastąpionych prawem własności czasowej, a obecnie prawem użytkowania wieczystego jest formą rekompensaty za pozbawienie dotychczasowego właściciela prawa własności nieruchomości.
Orzekanie w przedmiocie wniosku dekretowego jest więc sprawą dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości, a zatem dyrektor oddziału regionalnego W., w ramach przysługujących mu w świetle art. 14 ust. 2a pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP uprawnień starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej przy gospodarowaniu powierzonymi Agencji nieruchomościami Skarbu Państwa, nie posiada kompetencji do prowadzenia postępowań administracyjnych i orzekania w sprawie z wniosku dekretowego. Organem właściwym do wydania w pierwszej instancji decyzji w sprawie wszczętej takim wnioskiem jest Prezydent W., działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.
Skarżący podkreślił , że W. jedynie administrowało nieruchomością w imieniu Skarbu Państwa - a nigdy nie stało się właścicielem tego gruntu i budynku. Gdyby W. miała być organem właściwym do rozpoznania wniosku dekretowego to znaczyłoby, że "strona" sama orzeka w swojej sprawie.
Podkreślił także , że zaskarżenie decyzji dotyczącej gruntu pod budynkiem ma na celu wyłącznie pokrzywdzenie właścicieli, bowiem dokąd toczy się postępowanie, dom nie jest zwracany , lokatorzy kwaterunkowi płacą bardzo niski czynsz, a właścicielowi musieli by płacić czynsz rynkowy.
lm dłużej trwa to postępowanie - tym korzystniejsze jest to dla lokatorów kwaterunkowych. Jest to dość charakterystyczne dla W., która sprzedała w imieniu Skarbu Państwa szereg lokali mimo, że toczyło się już postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości i było to prawnie zabronione. W tej sprawie toczy się proces o odszkodowanie z pozwu S. S. przeciwko W.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ocenie sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2012 r., uwzględniającą częściowo wniosek spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości [...] złożony w trybie art. 7 ust. 1 tego dekretu i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Art. 7 ust. 1 i 2 dekretu stanowią, że (1) Dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie – użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. (2) Gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (...).
W następstwie dokonania oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda uznał, że W. jest podmiotem władającym spornym gruntem stanowiącym własność Skarbu Państwa, położonym w W. przy ul. [...] oznaczonym jako działka ewidencyjna nr [...].
Okoliczność ta , w ocenie Wojewody przesądza właściwość organu uprawnionego do rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu i powoduje, że organem tym jest nie Prezydent W. , a Dyrektor Oddziału [...].
Argumentację, co do właściwości organu w tej konkretnej sprawie, Wojewoda [...] oparł między innymi na stanowisku wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2010 r., I SA/Wa 1196/10, wydanym w podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych.
W wyroku tym sąd stwierdził między innymi, że co do zasady właściwość organów do rozstrzygania wniosków złożonych przez byłych właścicieli nieruchomości warszawskich, w trybie art. 7 ust. 1 dekretu, określają obecnie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa art. 4 pkt 9 i 9b1 oraz art. 11 ust. 1 i art. 9a tej ustawy.
Jak ujął to bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 15 kwietnia 1996 r. OPK 9/96 (ONSA 1997/1/7) "...logiczna i systemowa wykładnia przepisów dekretu nakazuje uznać, że konsekwencją tytułu prawnego gminy do gruntów uzyskanych mocą art. 1 dekretu były jej władcze uprawnienia do decyzyjnego rozstrzygania w przedmiocie tego gruntu. Rozerwanie tej tożsamości podmiotowej po stronie imperium i dominium w zakresie uprawnień do gruntu [stanowiącego własność Skarbu Państwa], przy braku w samym dekrecie uregulowań dotyczących właściwości organu i w sytuacji utraty przez gminę jej uprawnień właściciela, nakazuje poszukiwać rozwiązań w zakresie kompetencji organów w systemie obowiązujących przepisów rozstrzygających o uprawnieniach gminy i uprawnieniach organów administracji rządowej w sprawach gospodarki gruntami" [obecnie ustawy o gospodarce nieruchomościami]. Za słuszny należy zatem uznać pogląd, że w sytuacji, gdy grunt stanowi własność Skarbu Państwa i zostanie powierzony W. w trybie art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), ta ogólna reguła odnosząca się do właściwości organów w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa z art. 4 pkt 9 i 9b1 oraz art. 11 ust. 1 i art. 9a u.g.n. zostaje zmodyfikowana przez przepisy szczególne, zawarte w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zgodnie z art. 14 ust. 2 i 2a tej ustawy "Agencja gospodaruje nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości, oraz z uwzględnieniem zmian wynikających z niniejszej ustawy.
W zakresie gospodarowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, przysługują:
1) Prezesowi Agencji – uprawnienia wojewody;
2) dyrektorom oddziałów regionalnych Agencji – uprawnienia starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z wyjątkiem uprawnień dotyczących wywłaszczania nieruchomości".
W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej obecnie sprawy, wypowiedziany wyżej pogląd sąd w składzie orzekającym w całości podziela.
Stosownie do ustaleń faktycznych dokonanych przez Wojewodę [...] w zaskarżonej decyzji , W. przekazana została w trybie art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP między innymi sporna nieruchomość oznaczona nr ewidencyjnym [...] . Powyższe nastąpiło na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego z dnia [...] czerwca 1996 r., a uprawnienia Agencji ujawnione zostały w księdze wieczystej. Stan prawny nieruchomości potwierdza także treść informacji z rejestru budynków dołączona do akt sprawy .
Agencja, obejmując we władanie składniki mienia skarbowego stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, wstąpiła w prawa i obowiązki z nimi związane w stosunku do Skarbu Państwa i osób trzecich . Dotyczy to również praw i obowiązków z zakresu prawa publicznego, dotyczących gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, o czym może świadczyć przykładowo oddawanie nieruchomości w trwały zarząd (art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zatem w zakres gospodarowania nieruchomościami, o jakim mowa w art. 14 ust. 2 i 2a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wchodzi również ustanawianie użytkowania wieczystego, na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. Gdyby działania w sferze władczej (publicznoprawnej), miały być wyłączone z zakresu zadań Agencji, to wyjątek zawarty w przepisie art. 14 ust. 2 ustawy, iż "Agencja gospodaruje nieruchomościami, o których mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości", nie miałby racji bytu. Tym bardziej, że tylko Agencja może sprzedawać nieruchomości jej powierzone i ustanawiać na nich ograniczone prawa rzeczowe (art. 17 ust. 1 pkt 2).
Art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z odrębnych ustaw, starosta jest reprezentantem Skarbu Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami. Jedną z takich odrębnych ustaw jest ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, która posługuje się tym samym pojęciem co u.g.n. – "gospodarowania nieruchomościami" – tyle że w odniesieniu do nieruchomości powierzonych W. Zatem przy tożsamości zakresu pojęciowego gospodarowania nieruchomościami, "z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości", w stosunku do nieruchomości powierzonych Agencji (art. 14 ust. 1), właściwość organów określa przepis art. 14 ust. 2a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Odnośnie zarzutu zawartego w treści skargi , że postępowanie toczące się w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu jest postępowaniem "dotyczącym wywłaszczenia", w związku z czym objęte jest wyłączeniem (wyjątkiem), o jakim mowa w art. 14 ust. 2 i 2a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, Sąd orzekający w sprawie niniejszej w całości podziela pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia 21.02.2013r. sygn. I SA/Wa 1802/12. W jego uzasadnieniu podkreślono, że w art. 14 ust. 2 jest mowa o gospodarowaniu "zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z wyjątkiem przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości". Wyjątek dotyczy zatem tylko wywłaszczania w rozumieniu u.g.n., a skoro wyjątku nie można interpretować rozszerzająco to tym samym odnosić go do konstytucyjnego rozumienia wywłaszczenia. Po drugie, nawet jeśli wywłaszczenie rozumieć szeroko i odnosić to pojęcie także do przejęcia mienia z mocy prawa, to w takim znaczeniu "wywłaszczenia" nieruchomości [...] dokonał art. 1 dekretu, a niniejsze postępowanie, prowadzone w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 dekretu zmierza do, wprawdzie niepełnej, ale restytucji mienia przejętego z mocy prawa. Niewiele ma to też wspólnego z postępowaniem dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, niewykorzystanej na cel wywłaszczenia. Postępowania dotyczącego spełnienia bądź nie przesłanek do niepełnej restytucji mienia przejętego z mocy prawa nie można utożsamiać z wywłaszczeniem.
Mając te okoliczności na uwadze uznać należy ,że nie ma uzasadnionych podstaw do wyłączenia od załatwienia sprawy w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 7 ust. 1 i 2 dekretu organów W., gdyż ich właściwość (kompetencja) oparta jest na prawie własności Skarbu Państwa, którego wykonywanie zostało powierzone W . Na takiej samej zasadzie, opartej na prawie własności gruntu, swoją właściwość jako organ uprawniony do rozpatrywania wniosków dekretowych, zarówno co do gruntu "skarbowego" jak i komunalnego, posiada Prezydent W. (z uwagi na art. 4 pkt 9 i 9b1 u.g.n.).
Skoro organ I instancji, przed którym było prowadzone postępowanie, okazał się niewłaściwy do rozpoznania sprawy, to organ odwoławczy słusznie uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe przed tym organem.
Tym samym, wbrew zarzutom skargi , zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza wskazanych w treści skargi przepisów.
Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło