II GSK 238/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-23

Skład orzekający: Cezary Pryca, Krystyna Anna Stec, Henryk Wach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie zwrotu kosztów leczenia za granicą, jeśli ubezpieczony nie uzyskał uprzedniej zgody Prezesa NFZ na takie leczenie, a następnie wystąpił z wnioskiem o refundację poniesionych kosztów?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prezesa NFZ, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, mimo potencjalnie błędnego uzasadnienia, prawidłowo uchylił decyzję organu o umorzeniu postępowania. Sąd NSA stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ sprawa powinna zostać merytorycznie rozstrzygnięta, nawet jeśli ubezpieczony nie uzyskał uprzedniej zgody na leczenie za granicą. Sąd podkreślił, że istnieją wyjątki od reguły konieczności uzyskania uprzedniej zgody, a sprawa wymaga merytorycznego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Skarżąca K. L. wniosła o zwrot kosztów leczenia przeprowadzonego w Niemczech. Organy NFZ umorzyły postępowanie, uznając, że brak jest podstaw prawnych do refundacji kosztów leczenia bez uprzedniej zgody Prezesa NFZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Prezes NFZ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów dotyczących zgody na leczenie za granicą i zwrotu kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1044/13 w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 października 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1044/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. L., uchylił decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że skarżąca pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. zwróciła się z wnioskiem o zwrot kosztów operacji usunięcia ziarniniaka na strunie głosowej przeprowadzonej w U. A. w Niemczech. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor DOW NFZ) decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku skarżącej. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. uchylił ww. decyzję Dyrektora DOW NFZ z dnia [...] kwietnia 2012 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wykonaniu zaleceń Prezesa NFZ, Dyrektor DOW NFZ pismem z dnia 14 września 2012 r. zwrócił się do Akademickiego Szpitala Klinicznego we W. (dalej: ASK we W.) z prośbą o odniesienie się do zarzutów skarżącej. W odpowiedzi ASK we W. poinformował, że z ich stanu wiedzy odnośnie Kliniki Anestezjologii w A. nie wynika, aby funkcjonowały tam sposoby intubacji niedostępne w Polsce, czy też w ASK we W. Wskazano także, iż zabiegi usunięcia zmian w postaci ziarniniaka fałdu głosowego są rutynowo wykonywane w ASK we W. Następnie Dyrektor DOW NFZ pismem z dnia 24 września 2012 r. zwrócił się do Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Otolaryngologii na Województwo [...] z prośbą o opinię, czy zastosowana metoda leczenia zabiegu usunięcia ziarniniaka na strunie głosowej, któremu poddała się skarżąca w U. A. w Niemczech była możliwa do wykonania w Polsce oraz o wskazanie ośrodków, gdzie takie zabiegi są wykonywane. W odpowiedzi Konsultant Wojewódzki poinformował, że leczenie ziarniniaka struny głosowej nie wymaga leczenia zagranicznego, ponieważ dostępne jest w wielu ośrodkach laryngologicznych w kraju i wskazał przykłady ośrodków prowadzących tego typu leczenie. Dyrektor DOW NFZ decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 109 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.: dalej: ustawa o świadczeniach) oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie. Organ uznał bowiem, że żądanie zwrotu poniesionych kosztów świadczeń z pominięciem warunków określonych w ustawie o świadczeniach nie jest żądaniem mieszczącym się w granicach tej ustawy i nie stanowi podstawy do orzekania w sprawie. Również przepisy rozporządzenia Rady EWG nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. WE Nr L 149 z dnia 5 lipca 1971 r., s. 2; dalej: Rozporządzenie Nr 1408/71) (jego art. 22 ust. 1 lit. c) nie przewidują możliwości refundacji kosztów leczenia na terytorium innego Państwa Członkowskiego bez uzyskania zgody Prezesa NFZ. Wobec powyższego organ stwierdził brak przepisu uprawniającego do rozstrzygnięcia sprawy w drodze administracyjnej, co skutkowało powinnością umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Prezes NFZ decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora DOW NFZ. Prezes NFZ stwierdził, że zasadą obowiązującą w przypadku leczenia poza granicami kraju, jest konieczność uzyskania zgody Prezesa NFZ na takie leczenie lub uzyskania takiej zgody zgodnie z art. 26 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia (Dz. U. UE Nr L 284 z dnia 30 października 2009 r., s. 1; dalej: Rozporządzenie Nr 987/2009). Przed rozpoczęciem przez skarżącą leczenia w Niemczech do NFZ nie wpłynął żaden dokument w sprawie. We wniosku o zwrot kosztów leczenia skarżąca zaś wskazała, że leczenie na terytorium Niemiec było koniecznością, ponieważ nie uzyskała możliwości bezkomplikacyjnego i skutecznego, bez ponoszenia dodatkowego ryzyka, leczenia ziarniniaka na strunie głosowej w Polsce. Natomiast zdaniem organu odwoławczego, jak wynika z opinii Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Otolaryngologii na województwo [...] prof. dr hab. med. W. S., usunięcie ziarniniaka ze struny głosowej nie wymaga leczenia zagranicznego, ponieważ takie postępowanie jest prowadzone w wielu ośrodkach laryngologicznych w kraju. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosła K. L. Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że Prezes NFZ, wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 77 § 1, 80, a także art. 107 § 3 k.p.a., polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącej. W ocenie WSA wskazane naruszenia miały ścisły związek z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a przede wszystkim art. 22 rozporządzenia Nr 1408/71, a także art. 25 i art. 26 ustawy o świadczeniach. WSA podzielił pogląd wyrażony w wyroku z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 305/10, zgodnie z którym refundacja możliwa jest tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że niezbędne i usprawiedliwione było podjęcie decyzji o niezwłocznym leczeniu za granicą, bowiem leczenie w kraju nie było dla ubezpieczonego dostępne w wymaganym terminie. Oceniając wniosek refundacyjny skarżącej, organ zobowiązany był zatem ustalić i ocenić, czy w okolicznościach konkretnej sprawy w świetle faktów i dokumentów istniejących w dacie przeprowadzenia leczenia za granicą, zasadne i usprawiedliwione było podjęcie tego leczenia bez oczekiwania na decyzję w przedmiocie zgody i czy ubezpieczona miała prawo sądzić, na podstawie przekazanych jej informacji, że leczenie w kraju nie jest możliwe. Zdaniem Sądu I instancji wydając zaskarżoną decyzję, organ nie wyjaśnił powyższych okoliczności. WSA uznał również, że brak jest uzasadnienia prawnego dla uznania, że decyzja o zgodzie na finansowanie leczenia za granicą nie może być wydana także po jego przeprowadzeniu. Swoją ocenę Sąd uznał za zgodną z art. 68 Konstytucji RP oraz art. 25 i art. 26 ustawy o świadczeniach. W związku z tym, zdaniem Sądu, przyczyną wadliwego rozstrzygnięcia sprawy była błędna wykładnia prawa materialnego, albowiem organy nie znalazły podstaw do finansowania kosztów leczenia, po pierwsze, z uwagi na to, że skarżąca nie złożyła stosownego wniosku i nie uzyskała wymaganej zgody Funduszu, a po drugie, z uwagi na to, że wystąpiła o refundację już wykonanego zabiegu. Z uwagi na wadliwą ocenę materialnoprawną, organy w sposób niewłaściwy uznały w konsekwencji za nieistotne okoliczności dotyczące zdaniem WSA zasadniczych przyczyn zaistniałej sytuacji, która zmusiła skarżącą do skorzystania z pomocy ośrodka medycznego w Niemczech. Sąd I instancji miał na uwadze, że skarżąca w toku postępowania podkreśliła, że w jej przypadku chodzi o finansowanie leczenia, którego nie mogła uzyskać w Polsce na poziome zapewniającym jej skuteczność, bezpieczeństwo i brak późniejszych powikłań, uzasadniając przy tym swoje stanowisko nieprawidłowościami jakie wobec skarżącej miały miejsce w ASK we W., który według uzyskanej informacji, miał być jedynym ośrodkiem w Polsce, w którym istniała możliwość przeprowadzenia operacji usunięcia ziarniaka. Prezes NFZ nie ustosunkował się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Opinię uzyskaną od Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie otolaryngologii na województwo [...] odnośnie do możliwości przeprowadzenia takiego zabiegu w innych ośrodkach w Polsce WSA uznał za niewystarczającą z uwagi na jej ogólnikowość i brak zindywidualizowania do przypadku skarżącej. Podobnie Sąd ocenił stwierdzenie ASK we W., zawarte w piśmie z dnia 7 listopada 2012r., odnośnie wiedzy tego szpitala o sposobach intubacji stosowanych w A. WSA stwierdził brak dowodów, uwzględniających okoliczności indywidualnego przypadku skarżącej, pochodzących od uprawnionych osób lub osób o właściwych kwalifikacjach w tym zakresie, świadczących jednoznacznie o możliwości - lub jej braku - przeprowadzenia wnioskowanego zabiegu w Polsce. Organ nie wyjaśnił w sposób precyzyjny, dlaczego pominął okoliczności podnoszone przez skarżącą, z których wynikać miało, że tylko ośrodek w A. był w stanie zapewnić jej zabieg przeprowadzony w sposób umożliwiający nie tylko poprawę jej stanu zdrowia, ale zapewniający bezpieczeństwo samego zabiegu jak i brak powikłań po jego przeprowadzeniu. Uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania, uniemożliwiły Sądowi dokonanie prawidłowej oceny legalności spornych decyzji i ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi. W toku ponownego postępowania WSA nakazał Prezesowi NFZ dokonanie wszechstronnej oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz szczegółowe ustosunkowanie się do wszystkich argumentów skarżącej, mających świadczyć o występowaniu przesłanek do wyrażenia zgody na refundację kosztów leczenia poza granicami kraju. Dla oceny, czy w świetle powyższych okoliczności, wykonanie zabiegu za granicą było uzasadnione i usprawiedliwione, organ powinien jednoznacznie ustalić, czy istniała w ogóle możliwość przeprowadzenia leczenia w Polsce w owym okresie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes NFZ zaskarżając to orzeczenie w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. ewentualnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi , a także o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) i uchyleniu zaskarżonej decyzji w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym sformułowane ustalenia wyroku w zakresie: 1) naruszenia przez organ art. art. 7, 8, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i błędne przyjęcie, że Prezes NFZ oraz organ I instancji: - przeprowadził postępowanie bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, mimo tego iż Prezes NFZ i dyrektor oddziału prawidłowo ustalili, że: a) w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że K. L., z jednej strony, była informowana o dostępności świadczenia w placówkach opieki medycznej na terenie Polski w czasie obejmującym jej wyjazd na leczenie do A. (A.), a z drugiej strony K. L. w ogóle nie zwróciła się do Funduszu z wnioskiem o wyrażenie zgody na leczenie za granicą, wobec czego nie wszczęła sprawy administracyjnej w sprawie; b) w postępowaniu wyjaśniono dostatecznie, że świadczenie było w kraju dostępne we wskazanych placówkach w L., W. i B. - vide ustalenia konsultanta wojewódzkiego prof. dr hab. W. S.. 2) naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., co było rezultatem błędnego przyjęcia, że w wydanej decyzji Prezes NFZ nie uzasadnił dokładnie wszystkich okoliczności sprawy, pomimo tego, że Prezes ustalił niebudzący wątpliwości stan faktyczny, z którego wynika, że: a) K. L. nie wystąpiła do Prezesa NFZ z wnioskiem, ani w żadnej innej formie, o zgodę na leczenie za granicą, b) wobec czego organ nie procedował według norm przepisanych starań ubezpieczonej o jej leczenie za granicą, c) ponieważ nie wszczęto przed organem postępowania administracyjnego w sprawie wyrażenia zgody na leczenie za granicą, organ nie miał możliwości w trybie przewidzianym w ustawie, zbadania możliwości leczenia K. L. czy to w kraju czy za granicą, choć w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że leczenie można było w kraju przeprowadzić, co Fundusz wielokrotnie wyjaśniał, d) wobec braku wniosku strony wszczęcie postępowania w sprawie wydania wymaganej prawem zgody na leczenie za granicą, brak jest w świetle prawa krajowego i wspólnotowego jakichkolwiek podstaw prawnych do przyznania K. L. zwrotu kosztów leczenia za granicą, wobec tego nie można dokonać refundacji takich kosztów bez narażenia organów NFZ na odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. II. naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 26 in extenso (tak WSA), w szczególności ust. 1 art. 26 ustawy o świadczeniach, poprzez abstrahowanie rozstrzygnięcia sprawy od konstytucyjnego (art. 68 ust. 2-in fine Konstytucji RP) oraz ustawowego rozwiązania, dopuszczającego sfinansowanie leczenia za granicą za zgodą Prezesa Funduszu, ale tylko po uprzednim złożeniu przez ubezpieczonego stosownego wniosku w tym zakresie, czego K. L. nie uczyniła i wobec czego brak jest podstaw prawnych do zwrotu przez Fundusz kosztów leczenia wykonanego w U. w A., Niemcy. Zarzut ten skarżący zgłasza mimo tego, iż w sekwencji zarzutów wyroku, WSA pośrednio odniósł się do wykładni oraz stosowania art. 26 ustawy o świadczeniach i mimo, iż brak jest prawnych możliwości zwrotu kosztów leczenia za granicą w sytuacji, kiedy brak było uprzedniej zgody Prezesa Funduszu na takie leczenie, to Sąd orzekający nie wskazał organowi jaka ewentualna inna podstawa dawałaby możliwość refundacji takich kosztów, bez narażenia organów i pracowników Funduszu na odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Sąd odwołał się natomiast do przepisów wspólnotowych nieaktualnych w czasie odnoszącym się do sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie składu orzekającego NSA zaskarżony wyrok w istocie odpowiada bowiem prawu, a podstawy, na których skargę kasacyjna oparto, nie mogą być uznane za usprawiedliwione. W rozpoznawanej sprawie Sądowi I instancji postawiono zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego - przez błędną jego wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) jak i naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2). W tym stanie rzeczy w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego. O tym bowiem, czy stan faktyczny sprawy ustalono prawidłowo i jakie fakty mają w sprawie znaczenie prawotwórcze - decydują znajdujące zastosowanie przepisy prawa materialnego. Skargę kasacyjną oparto na błędnej wykładni art. 26 in extenso, w szczególności jego ust. 1 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją ustawą z dnia 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1491). Przepis ten w ust. 1 stanowił, że Prezes Funduszu może na wniosek wnioskodawcy, o którym mowa w art. 25, jego przedstawiciela ustawowego lub małżonka, skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy. Według ust. 2, w przypadkach określonych w ust. 1 Prezes Funduszu może wydać wnioskodawcy, na jego wniosek /.../ zgodę na pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub państwem członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) lub do miejsca leczenia lub zamieszkania w kraju, najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, w przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia. Stosownie do ust. 3, decyzje, o których mowa w ust. 1 i 2, są ostateczne. Od tych decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W myśl zaś ust. 4, koszty leczenia, badań diagnostycznych lub transportu wynikające z ust. 1 i 2 są finansowane z budżetu państwa. Z kolei zgodnie z art. 25 powołanej ustawy - do którego odsyła przytoczony art. 26 ust. 1 - Fundusz finansuje koszty leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju, udzielonych zgodnie z przepisami o koordynacji, oraz wynikające z art. 26 (ust. 1). Prezes Funduszu wydaje świadczeniobiorcy /.../ zgodę na przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych albo kontynuację leczenia lub badań diagnostycznych w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), w przypadkach o których mowa w przepisach o koordynacji (ust. 2). W ocenie autora skargi kasacyjnej z treści powołanych uregulowań należy wywieść, że ustawa dopuszcza finansowanie leczenia za granicą za zgodą Prezesa Funduszu, ale tylko po uprzednim złożeniu przez ubezpieczonego stosowanego wniosku w tym zakresie, czego skarżąca nie uczyniła. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że - jak wynika z uzasadnienia kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji - organ tak właśnie interpretując art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, umarzającą postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej o zwrot kosztów operacji przeprowadzonej za granicą na podstawie art. 109 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach oraz art. 105 § 1 k.p.a. - czego Sąd I intencji wadliwie nie dostrzegł. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji i wskazana tam argumentacja może budzić wątpliwości czy organ odwoławczy rozstrzygał sprawę merytorycznie czy też podzielił stanowisko organu I instancji, że brak jest przepisu prawnego uprawniającego organ do rozstrzygnięcia sprawy w decyzji administracyjnej, co uzasadnia umorzenie postępowania z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Należy jednak podzielić pogląd, że w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjąć treść rozstrzygnięcia. Przy tym, gdy organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji trzeba uznać, że utrzymał w mocy jej rozstrzygnięcie, sformułowane przez organ I instancji (por. M.Jaśkowska, A.Wróbel - Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego; LEX/el., 2014, komentarz do art. 107 k.p.a. teza 11). Z tych względów uznać należy, że wyrok uchylający zaskarżoną decyzję - mimo błędnego uzasadnienia - odpowiada prawu. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, co do wykładni art. 26 ustawy o świadczeniach, w świetle jego regulacji nie można przyjąć, że w sytuacji wystąpienia przez skarżącą z przedmiotowym wnioskiem nie ma przepisu uprawniającego do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Uznać należy, przychylając się do zeprezentowanego już w orzecznictwie poglądu, że choć z wykładni językowej powołanych przepisów wynika, że wystąpienie ze stosownym wnioskiem jak i uzyskanie zgody jest warunkiem uzyskania prawa do podjęcia leczenia poza granicami kraju - to jednak kierując się względami celowości należy od tej reguły dopuścić wyjątki (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1407/08). Zdaniem składu orzekającego NSA, nie ulega zatem wątpliwości, że brak było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Chybiony jest bowiem pogląd organu, że brak jest przepisu uprawniającego organ do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącej, a tym samym że zachodziła bezprzedmiotowość wszczętego wnioskiem postępowania. Sprawa musi zatem zostać merytorycznie rozstrzygnięta, a wywody Sądu I instancji - co do zakresu koniecznego postępowania dowodowego, wyrażone w zaskarżonym wyroku - uznać należy za wskazania co do dalszego postępowania, sposobu działania w toku merytorycznego rozpoznania sprawy. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. – w myśl którego Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw ale także jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu – orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło