I SA/Gl 844/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w L. na uchwałę Rady Powiatu Będzińskiego z dnia 28 lutego 2013 r., nr XXII/335/2013 w przedmiocie sprawy budżetowej jednostki samorządu terytorialnego postanawia odrzucić skargę. W piśmie datowanym na 28 maja 2013 r. i w tym dniu wniesionym pełnomocnik A Sp. z o.o. w L. sformułował skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na uchwałę Rady Powiatu Będzińskiego z dnia 28 lutego 2013 r., nr XXII/335/2013 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych oraz trybu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2013 r., poz. 2444), domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości, w szczególności w zakresie § 3 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1, § 5 ust. 6, § 6 ust. 1 – 5, § 7 ust. 1 i 2, § 8 ust. 4 i § 9 podnosząc m. in., że uchylenie skarżonej uchwały w całości uchwałą Rady Powiatu Będzińskiego z dnia 25 kwietnia 2013 r., nr XXV/377/2013 (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2013 r., poz. 3686) nie czyni skargi bezprzedmiotowej, ponieważ uchwała "gdy jeszcze obowiązywała, wywoływała skutki prawne". W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość wskazując, że uchwała uchylająca uchwałę zaskarżoną weszła w życie w dniu 21 maja 2013 r., a kwestionowane w skardze postanowienia zaskarżonej uchwały są "martwe", gdyż dotyczą "tych etapów postępowania o udzielenie dotacji, które następują w innym czasookresie niż miesiące, w których uchwała obowiązywała, tj. będą podlegać regulacji nowej uchwały". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), następnie powoływanej w skrócie: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z treścią art. 50 § 1 tej ustawy "uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...)". W przypadku, gdy skarga dotyczy innych niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a aktów, "należy również przed wniesieniem skargi do Sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa" (art. 52 § 4 zd. 1 ustawy p.p.s.a.). Skarżona uchwała wydana została m. in. na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. – Dz. U. z 2013 r., poz. 598) dalej ustawa powiatowa, która w art. 87 ust. 1 stanowi, że "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego". W sprawie takiej nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 ustawy p.p.s.a. (art. 90a ustawy powiatowej). W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 87 ust. 4 ustawy powiatowej). Powyższe oznacza, że prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały podjętej przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, powstaje z mocy art. 87 ust. 1, z uwzględnieniem ust. 2 tego artykułu powołanej ustawy, wówczas, gdy wezwanie do usunięcia danego naruszenia okazało się bezskuteczne, a więc, gdy nie przyniosło rezultatu, nie dało spodziewanego skutku w terminach przewidzianych do załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym. O ile więc w opisanych terminach wezwanie dotyczące wymienionej uchwały okazało się skuteczne, gdyż poprzez jej uchylenie doszło do usunięcia naruszenia prawa wskazanego w wezwaniu, to dla wzywającego nie powstaje uprawnienie do jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Bezskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia stanowi o dopuszczalności stosowania art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, a tym samym o istnieniu podstawy wniesienia wskazanej tam skargi. Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżona uchwała z dnia 28 lutego 2013 r. została ogłoszona w dniu 15 marca 2013 r. i weszła w życie z dniem 29 marca 2013 r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczące tej uchwały, sporządzone w dniu 29 marca 2013 r. wpłynęło do właściwego organu (Rada Powiatu) w dniu 22 kwietnia 2013 r. po wcześniejszym jego zwrocie nadawcy przez organ, który uchwały nie podjął (Rada Miejska), a do którego wezwanie to wpłynęło (z oznaczeniem tych dwóch organów). Następnie uchwałą z dnia 25 kwietnia 2013 r., ogłoszoną w dniu 7 maja 2013 r., która weszła w życie w dniu 21 maja 2013 r., właściwy organ uchylił skarżoną uchwałę, zaś skarga na uchwałę w ten sposób uchyloną złożona została w dniu 28 maja 2013 r. mimo, że pismem z dnia 7 maja 2013 r. starosta poinformował skarżącą o jej uchyleniu. Oznacza to, że przed dniem wniesienia skargi skarżona uchwała została wyeliminowana z obrotu prawnego, a więc, że niezależnie od motywów działania organu, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powstałego poprzez uchwalenie kwestionowanych w wezwaniu konkretnych przepisów tej uchwały było skuteczne, zgodnie z oczekiwaniem wzywającego. Okoliczność ta pozostaje bezsporna, a przez to należało uznać, że w chwili wniesienia skargi nie istniała podstawa do jej wniesienia, opisana w art. 87 ust. 1 ustawy powiatowej, co skutkowało niedopuszczalnością tej czynności. Skarga na uchwałę z art. 87 ust. 1 ustawy powiatowej, co do której wezwanie do usunięcia naruszenia spowodowanego tą uchwałą okazało się skuteczne, nie ma podstaw prawnych. Skuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, stanowi przyczynę niedopuszczalności opisanej tam skargi (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a.). Należy przy tym zauważyć, że skarga sądowoadministracyjna dotyczy aktów prawa miejscowego istniejących w dacie jej wniesienia. Brak takiego aktu oznacza brak przedmiotu zaskarżenia. Twierdzenie, że skarga może być złożona na akt nieistniejący, wyeliminowany wcześniej z obrotu prawnego nie znajduje logicznego uzasadnienia. "Niedopuszczalność skargi z "innych przyczyn" zachodzi między innymi w sytuacji, gdy przed wniesieniem skargi na akt prawa miejscowego akt ten przestanie obowiązywać. Skoro zniknie przedmiot kontroli sądu administracyjnego, prowadzenie tej kontroli stanie się niedopuszczalne, bo nie będzie czego kontrolować" (tak wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 2032/09). Jedną z przyczyn, dla których akt taki przestaje obowiązywać jest jego uchylenie w sposób i w warunkach prawem do tego przewidzianych. Dlatego też, bez względu na to czy uchylenie skarżonej uchwały było skutkiem wezwania do usunięcia naruszenia czy też nie, skargę należało odrzucić, gdyż skarżona uchwała, w dacie wniesienia skargi, już nie obowiązywała (bądź to z uwagi na uwzględnienie wezwania bądź też bez takiej okoliczności). Z tej też przyczyny Sąd nie mógł umorzyć postępowania w sprawie, gdyż przepis art. 161 §1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. dotyczy sytuacji, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe w trakcie jego trwania, a ewentualna przyczyna bezprzedmiotowości istniała już przed jego wszczęciem (złożeniem skargi). Nadto warto zauważyć, że wezwanie do usunięcia naruszenia dotyczyło konkretnych przepisów uchwały, zaś skarga obejmowała żądanie stwierdzenia nieważności uchwały w całości. Oznacza to żądanie wykraczające poza ramy wezwania, a tym samym, w tej części, brak wymaganego wezwania do usunięcia naruszenia. Na marginesie należy podnieść, że skarżone przepisy ujęte w wezwaniu dotyczą innego okresu niż ten, w którym uchwała obowiązywała, natomiast przepis art. 4 ust. 1a i 1c skarżonej uchwały, które znalazły zastosowanie w dacie pozostawania w obiegu prawnym uchwały, nie były wskazane we wniosku o usunięcie naruszenia prawa. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. skargę odrzucił.