I SA/Po 925/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-10-21

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nigdy nie podjęła działalności gospodarczej i nie uzyskała przychodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Kluczowe jest wykazanie braku środków, a niekoniecznie poniesienie straty czy uzyskanie przychodu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka A sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. Spółka argumentowała, że nigdy nie podjęła działalności gospodarczej, nie uzyskała przychodów, a jej jedyne aktywa zostały zajęte przez Urząd Skarbowy. Wskazała również na trudną sytuację majątkową prezesa zarządu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A sp. z o.o. w J o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w J na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej spółki adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca A sp. z o.o. w J pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003r. Równocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że została powołana w dniu [...] w celu zakupienia wspólnie z dwoma innymi osobami prawnymi części przedsiębiorstwa B SA w K. Celem zakupu było wspólne jej wniesienie w formie aportu do nowoutworzonej C Sp. z o.o. Przedmiotowy zespół majątkowy miał stanowić bazę produkcyjną bioetanolu. Uzupełnienie tej bazy o inwestycje linii produkcyjnej miało nastąpić z uwzględnieniem środków inwestycyjnych inwestorów zagranicznych, którzy, jak się okazało w końcowych negocjacjach, nie przystąpili do tej inwestycji. Takich poważnych negocjacji z inwestorami branżowymi (zagranicznymi) było 5. C sp. z o.o. mimo wniesionych aportów nie podjęła działalności gospodarczej, a wszyscy jej udziałowcy, w tym również A Sp. z o.o., ponieśli duże straty bez uzyskania jakichkolwiek przychodów. W dniu [...] decyzją Walnego Zgromadzenia Wspólników w akcie notarialnym Rep. [...] sporządzonym w Kancelarii Notarialnej w P zakończono proces likwidacyjny C i zwrócono w zamian za zwrot posiadanych udziałów wniesione aporty. Organy podatkowe pomimo rzeczywistego upływu terminu przedawnienia; pomimo ocen prawnych wyrażonych w tej sprawie przez sądy w wyrokach: NSA w Warszawie sygn. akt II FSK 302/11 z dnia 01.10.2012r. oraz WSA w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 949/12 z dnia 21.10.2013r., uporczywie twierdzą, że doszło do przerwania biegu przedawnienia (poprzednio z tyt. rzekomo skutecznego wdrożenia postępowania karno-skarbowego, obecnie z powodu zatajonego przed stroną wniosku o wpis do hipoteki). W ocenie skarżącej, wobec nie respektowania wyroków sądowych, złożenie skargi na kolejną decyzję stało się konieczne. Jednakże skarżąca nie dysponuje żadnymi środkami obrotowymi, ani kapitałem, z którego mogłaby ponieść opłaty sądowe, nie dysponuje również zdolnością kredytową. Jedyne aktywa – prawo udziału w wysokości 1/3 nieruchomości zostało zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Pozostałe udziały należą do innych Spółek. Prezes Zarządu Spółki ma [...] lat, jest emerytem, posiada samochód osobowy marki S, rok prod. [...] i prowadzi z żoną, która ma [...] lat wspólne gospodarstwo domowe. Małżonkowie ze względu na stan zdrowia znajdują się pod opieką lekarską i wydają na leki ok. [...] miesięcznie. Z oświadczeń skarżącej wynika, że korzystała już z w.w przyczyn ze zwolnienia od kosztów sądowych i pomocy prawnej. Spółka podała, że nie posiada kapitału zakładowego, posiada 1/3 prawa użytkowania na działce nr [...] w K, które zostało zajęte w całości przez Urząd Skarbowy. Spółka nie uzyskała zysku ani nie poniosła straty za ostatni rok obrotowy według bilansu, gdyż ma zawieszoną działalność gospodarczą. Skarżąca nie posiada również rachunku bankowego. Skarżąca Spółka w odpowiedzi z dnia [...] na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczyła, że nie posiada żadnych lokat ani rachunków bankowych. Ze względu na okoliczność, że nigdy nie podjęła działalności gospodarczej, a w szczególności nie prowadziła jakiejkolwiek działalności od [...] do chwili obecnej, nie uzyskała żadnych przychodów i nie poniosła kosztów uzyskania przychodów. Ze względu na zawieszoną działalność i nie uzyskiwanie obrotów Spółka nigdy, w a szczególności w okresie od [...] do chwili obecnej nie składała deklaracji VAT-7. Spółka nie zatrudnia i nie zatrudniała pracowników. Skarżąca nie posiadała i nie posiada żadnego lokum, a adres ul. E [...], J jest adresem zamieszkania jej Prezesa, użyczonym przez niego jako adres do korespondencji. Wszelkie koszty utrzymania tego lokalu, t.j. czynsz, woda, ogrzewanie, gaz, energia elektryczna, opłaty abonamentowe stanowią koszty osobiste właściciela lokalu i jego rodziny. Spółka oświadczyła, że nie wykonywała jakichkolwiek czynności skutkujących przychodami lub kosztami. Spółka podała, że wystąpiła do wszystkich udziałowców o współfinansowanie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. Skarżąca podniosła, że jej sytuacja majątkowo-finansowa i prawna nie uległa zmianie w stosunku do stanu występującego w okresie toczącym się w tej samej kwestii postępowaniu sądowym, w trakcie którego Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 lipca 2010r., sygn. akt I SA/Po 312/10 przyznał pomoc prawną w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do pisma skarżąca załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], z których wynika, że zarówno w [...] przychód skarżącej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...]. Wnioskodawczyni załączyła również kserokopie: bilansu za [...], rachunku zysków i strat za [...], rachunku przepływów pieniężnych, informacji dodatkowej, informacji Prezesa Zarządu na Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników w dniu [...], protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, Uchwały Nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników firmy A Sp. z o.o. z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego wskazać należy, że w świetle przedstawionych przez Spółkę okoliczności oraz przedłożonych kserokopii dokumentów wynika, że skarżąca nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a wobec tego zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca spółka bowiem zarówno w [...], jak i w roku bieżącym nie uzyskała żadnych przychodów z działalności gospodarczej, nie poniosła również z tego tytułu żadnych kosztów. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej. Spółka nie zatrudnia również pracowników, Prezes Zarządu pełni tę funkcję nieodpłatnie. Z kserokopii pism załączonych przez skarżącą wynika również, że na nieruchomości położonej przy ul. T [...] w K ustanowiona została hipoteka m.in. na rzecz Urzędu Skarbowego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło