II SAB/Wa 304/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-22

Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Policji jest zobowiązany do udostępnienia akt postępowania wyjaśniającego w sprawie o wykroczenie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli strona ma zapewniony dostęp do tych akt na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego i Kodeksu postępowania o wykroczeniach?
Ratio decidendi
Organ Policji nie jest zobowiązany do udostępnienia akt postępowania wyjaśniającego w sprawie o wykroczenie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli strona ma zapewniony do nich dostęp na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego i Kodeksu postępowania o wykroczeniach. W takiej sytuacji przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania, a organ jedynie informuje wnioskodawcę o braku podstaw do udostępnienia informacji.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo E. S.A. zwróciło się do Komendanta Rejonowego Policji o udostępnienie akt postępowania wyjaśniającego w sprawie o wykroczenie. Organ odmówił, uznając, że żądana informacja nie jest informacją publiczną i że dostęp do akt regulują inne przepisy. Przedsiębiorstwo wniosło skargę na bezczynność organu. Sąd ustalił, że akta sprawy znajdują się w posiadaniu Sądu Rejonowego, a E. S.A. miało status strony w postępowaniu sądowym, co dawało jej prawo dostępu do akt na podstawie przepisów Kpk i Kpw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Adam Lipiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej - oddala skargę - Pismem z dnia [...] października 2012 r. Przedsiębiorstwo E. S.A. zwróciło się do Komendy Rejonowej Policji [...] o udostępnienie, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, wszystkich dokumentów wytworzonych przez organ Policji, związanych z prowadzeniem postępowania w sprawie o wykroczenie nr [...] (sprawa B. K. i Z. K.). Wnioskodawca deklarował pokrycie stosownych kosztów udostępnienia powyższych dokumentów, zgodnie z treścią art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia [...] października 2012 r. Komendant Rejonowy Policji [...] uznał, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej i odmówił udostępnienia żądanych dokumentów. Organ wskazał nadto, iż wniosek wyraźnie wskazuje na żądanie udostępnienia danych osób fizycznych i stwierdził, iż udzielenie informacji dotyczących osób reguluje ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Przedsiębiorstwo E. S.A. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę (sporządzoną w dniu 13 maja 2013 r.) na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji [...] w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] października 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze zarzucono organowi naruszenie art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kpa, przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. W konkluzji skargi Przedsiębiorstwo wniosło o zobowiązanie Komendanta Rejonowego Policji [...] do podjęcia czynności materialno-technicznych, mających na celu podanie informacji z wnioskowanego zakresu, ewentualnie zobowiązanie ww. organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Przedsiębiorstwo wskazało, iż pismo Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] października 2012 r. potraktowało jako decyzję i złożyło od niej w dniu [...] listopada 2012 r. odwołanie. Po dalszej wymianie pism, Przedsiębiorstwo otrzymało w dniu [...] marca 2013 r. pismo z Wydziału Komunikacji Społecznej Komendy [...] Policji informujące, że na skutek niewydania decyzji administracyjnej przez Komendanta Rejonowego Policji [...], brak jest możliwości odwołania się od decyzji, ponieważ zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo odwołania do organu wyższego stopnia przysługuje tylko w sytuacji wydania decyzji. W piśmie tym pouczono zainteresowanego o ewentualnej skardze na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji [...]. W dalszej części uzasadnienia Przedsiębiorstwo podkreśliło, iż Komendant Rejonowy Policji [...] jest, z mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej, organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, zaś akta prowadzonych przez organy Policji spraw posiadają przymiot informacji publicznych. Komendant Rejonowy Policji [...] powinien zatem albo udzielić żądanej informacji, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji, zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Komendant Rejonowy Policji [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarżące Przedsiębiorstwo było stroną w sprawie o wykroczenie, która toczyła się w Komendzie Rejonowej Policji [...] pod sygnaturami [...] i nadmienił, że sprawy o wykroczenia prowadzone są przez Sąd, a Policja wykonuje jedynie czynności wyjaśniające w takich sprawach. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w przypadku postępowania w sprawie o wykroczenie zastosowanie ma art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 38 § 1 Kodeksu postępowania o wykroczeniach (Kpw), do czynności procesowych prowadzonych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego (Kpk). Tryb udostępniania stronom akt reguluje art. 156 § 1-6 Kpk, jednakże jedynie, co do postępowania sądowego. W niniejszym wypadku z uwagi, iż Policja wykonywała tylko czynności wyjaśniające, stronie skarżącej nie przysługiwało prawo dostępu do akt sprawy w postępowaniu przed organami Policji. Należy podkreślić, iż uzasadnienie dostępu do akt tego postępowania z powołaniem się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako podstawę do wglądu do akt spraw karnych i o wykroczenia – jak tego domaga się strona skarżąca, byłoby próbą ominięcia przepisów proceduralnych zarówno karnych i w sprawach o wykroczenia, które wyczerpująco regulują kwestię dostępu stron do akt sprawy. Zatem skoro w niniejszej sprawie dostęp do akt postępowania w sprawach o wykroczenia jest regulowany przez Kpw i Kpk, a nie przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, to organ nie miał obowiązku wydawania decyzji w niniejszej sprawie, bowiem wniosek skarżącego Przedsiębiorstwa nie podlegał rozstrzygnięciu w formach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w niniejszym przypadku będzie miała odpowiednie zastosowanie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Dane osobowe osób prywatnych stanowią jedną z podstawowych wartości w obrocie prawnym. Z tego też względu ich ujawnienie może nastąpić tylko w przypadku, gdy z ochroną tych informacji konkurować będzie potrzeba ochrony innego dobra o tej samej wartości lub wyższej. Aby jednak dokonać oceny, czy rzeczywiście taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, konieczne jest przedstawienie pełnej informacji uzasadniającej potrzebę żądania udostępnienia danych osobowych. We wniosku z dnia [...] października 2012 r. skarżące Przedsiębiorstwo E. S.A. tego nie uczyniło, ani nie wykazało się usprawiedliwionym celem, który mógłby uzasadniać zastosowanie w sprawie art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zażądał od strony skarżącej i organu dodatkowych wyjaśnień. W piśmie z dnia 3 września 2013 r. Przedsiębiorstwo E. S.A., odpowiadając na pytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazało, iż w sprawie prowadzonej przez Policję pod sygnaturami [...] występowało w charakterze pokrzywdzonego. Przedmiotowe postępowanie zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] V Wydział Karny z dnia [...] lipca 2013 r. umarzającym postępowania z uwagi na to, że czyn nie zawiera znamion wykroczenia oraz obciążającym E. S.A. kosztami postępowania. Ponadto strona skarżąca poinformowała, że E. S.A. nie jest obecnie stroną postępowania przed Sądem Rejonowym dla [...] w sprawie sygn. [...] i przesłała odpis postanowienia Sądu Rejonowego [...] V wydział Karny z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...]. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Komendant Rejonowy Policji [...], odpowiadając na pytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazał, iż Policja wskazane wyżej sprawy o wykroczenie prowadziła na podstawie pisemnego zawiadomienia o wykroczeniu z art. 121 § 2 Kw, złożonego przez Przedsiębiorstwo E. S.A. Z uwagi na to, że czynności wyjaśniające nie dostarczyły podstaw do skierowania wniosku o ukaranie do sądu, E. S.A. została powiadomiona o możliwości samodzielnego wniesienia wniosku o ukaranie do Sądu. Komendant Rejonowy Policji [...] nie ma informacji o tym, czy E. S.A. samodzielnie skierowała wniosek o ukaranie do Sądu, lecz żądanie Sądu Rejonowego dla [...] o nadesłanie do sprawy [...] akt prowadzonego przez Policję postępowania na to wskazuje. Jeśli zatem E. SA. złożyła wniosek o ukaranie o czyn z art. 121 § 2 Kw do Sądu Rejonowego, to była stroną tego postępowania. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie otrzymał do wglądu z Sądu Rejonowego [...] V Wydział Karny akta przedmiotowego postępowania prowadzonego przez Policję pod sygnaturami [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej, gwarantowanego w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo to ustawodawca zagwarantował każdemu. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zakres przedmiotowy stosowania ustawy). Artykuł 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (zakres podmiotowy stosowania ustawy). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należy przede wszystkim wyjaśnić trzy podstawowe kwestie. Po pierwsze, w zakresie informacji publicznych, dany podmiot może być zobowiązany jedynie do udostępnienia takiej informacji, którą faktycznie posiada. W niniejszej sprawie Komendant Rejonowy Policji [...], pomimo iż to jego Komenda prowadziła postępowanie wyjaśniające w sprawie o wykroczenie z art. 121 § 2 Kw, prowadzonego pod sygnaturami [...], akt dotyczących tego konkretnego postępowania już nie posiada, albowiem znajdują się one w posiadaniu Sądu Rejonowego [...] V Wydział Karny, w związku z rozpoznaniem przez ten Sąd sprawy o popełnienie tegoż wykroczenia z wniosku o ukaranie złożonego przez Przedsiębiorstwo E. S.A. (sygnatura akt Sądu: [...]). Zatem Komendant Rejonowy Policji [...] jako podmiot nieposiadający obecnie żądanych akt [...], nie może być podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Akta te są bowiem w posiadaniu Sądu Rejonowego [...] V Wydział Karny i ten organ jest wyłącznym ich dysponentem. Ta istotna okoliczność natury faktycznej i logicznej umknęła uwadze zarówno stronie skarżącej, gdy składała skargę, jak i organowi, gdy sporządzał odpowiedź na skargę. Po drugie, zbiór dokumentów jaki stanowią akta danego postępowania, jako całość, nie stanowi informacji publicznej, co nie znaczy, iż niektóre poszczególne dokumenty istniejące w tych aktach taki przymiot mogą posiadać. Będą nimi z pewnością stanowcze orzeczenia organów prowadzących to postępowanie (np. postanowienie prokuratora, wyrok sądu itp.) i inne dokumenty wydane przez organy mieszczące się w dyspozycji art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, które to dokumenty dotyczą kwestii określonych w art. 6 tejże ustawy i np. stanowią dowody w danej sprawie. W niniejszej sprawie Przedsiębiorstwo domaga się udostępnienia mu całości akt postępowania wyjaśniającego o sygnaturach [...], a zatem z powyższych przyczyn jego żądanie nie może znajdować oparcia w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro zaś ustawa ta nie ma zastosowania w sprawie wywołanej przedmiotowym wnioskiem z dnia [...] października 2013 r., to organ będący adresatem tego wniosku nie może dokonywać rozstrzygnięć przewidzianych w tej ustawie, a w szczególności, jak tego domaga się strona skarżąca, organ ten nie może wydać decyzji przewidzianej w art. 16 ustawy. W niniejszej sprawie wystarczającym jest poinformowanie wnioskodawcy o tym, że jego wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Obowiązek ten Komendant Rejonowy Policji [...] wykonał, czego dowodem jest pismo z dnia [...] października 2012 r. Po trzecie, prawo do realizacji przez zainteresowanego dostępu do informacji publicznej należy oceniać poprzez pryzmat regulacji zawartej w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, iż zapis powyższej normy wyłącza w danej sprawie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli strona żądająca danej informacji ma zapewniony do niej dostęp z uwagi na inne przepisy prawa. W niniejszej sprawie, jak to trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, skarżące Przedsiębiorstwo E. S.A. mogło swoje prawa wykonywać poprzez przepisy Kodeksu postępowania karnego – tu konkretnie poprzez przepisy art. 156 § 1-6 Kpk, regulujące udostępnianie stronom akt postępowania. Na te przepisy wskazuje art. 38 § 1 Kodeksu postępowania o wykroczeniach, odsyłający w tych kwestiach do przepisów Kodeksu postępowania karnego. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego [...] V wydział Karny z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...], Przedsiębiorstwo E. S.A. było oskarżycielem posiłkowym subsydiarnym w tym postępowaniu, zatem było stroną tego postępowania. Dodać tu także należy, iż żądane wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2012 r. akta o sygnaturach [...], stanowiły także akta tego postępowania sądowego. Zatem skoro skarżący posiada prawo dostępu do danych dokumentów regulowane przez inne przepisy, to prawo płynące z tych innych przepisów wyłącza jego uprawnienia, wynikające z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe prowadzi do niemożności zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponieważ, co ustalono wyżej, w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy o dostępie do informacji publicznej, dlatego też niezasadny jest zarzut bezczynności Komendanta Rejonowego Policji [...] w zakresie niewykonywania przez niego obowiązków wynikających z tej ustawy. W przypadku, gdy dana sprawa objęta wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi takiej informacji, albo zachodzi sytuacja braku zastosowania przepisów tej ustawy, wystarczające jest powiadomienie przez organ o powyższym wnioskodawcy. Obowiązek ten Komendant Rejonowy Policji [...] wykonał, czego dowodem jest pismo z dnia [...] października 2012 r. Dlatego, wbrew twierdzeniom skargi, nie można przypisać mu bezczynności w załatwieniu przedmiotowej sprawy. Zatem skarga, co do wszystkich podniesionych w niej zarzutów, jest chybiona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło