II FZ 948/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 266/13 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 25 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek W. P. (dalej Skarżący) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd wskazał, że Skarżący zwrócił się wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, pismem z 14 czerwca 2013 r. zażądał od niego udzielenia dodatkowych informacji o jego kondycji majątkowej oraz nadesłania wypełnionego formularza PPF – w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący odebrał wezwanie w dniu 4 lipca 2013 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, ale pomimo upływu wskazanego terminu, nie złożył żądanych dokumentów, w szczególności wypełnionego formularza PPF. Z tych względów, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a) -referendarz sądowy, zarządzeniem z 1 sierpnia 2013 r., wniosek ten pozostawił bez rozpoznania a Skarżący wniósł skuteczny sprzeciw od tego zarządzenia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru– w tym przypadku PPF. Konsekwencje nie złożenia wniosku w takiej właśnie formie reguluje art. 257 p.p.s.a. stanowiący, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zgodnie, zaś z § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245, dalej rozporządzenie), jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, przesyła się jej ten formularz w celu jego wypełnienia. Stosując ten przepis należy mieć na uwadze wyrażoną w art. 6 p.p.s.a. zasadę udzielania stronom, występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego, potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest złożenie go na urzędowym formularzu PPF. Skarżący otrzymał w dniu 4 lipca 2013 r. wezwanie do nadesłania wypełnionego formularza PPF oraz ten formularz i został pouczony, że niedokonanie tej czynności w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, będzie skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym przez referendarza sądowego terminie, ani terminie późniejszym, nie przedstawił stosownego formularza a dopóki formularz taki nie zostanie złożony, dopóty wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być rozpoznany. Z tego względu Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 257 w związku z art. 252 p.p.s.a. pozostawił wniosek bez rozpoznania. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie przekazać, jak to określił, upokarzającego druku PPF, jako osoba samotna, niepełnosprawna w umiarkowanym stopniu, bez pomocy osób trzecich, nieżyjących rodziców, w zagrożeniu życia i zdrowia. W dalszej części wskazał na problemy z uzyskaniem pracy, trudne warunki mieszkaniowe i szykany, jakie spotykają go ze strony innych osób w miejscu zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 252 § 1 i 2 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o nie zatrudnieniu lub nie pozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym a ponadto wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Dopiero spełnienie tych warunków formalnych przez wnioskodawcę pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez osobę fizyczną na urzędowym formularzu, to zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, przesyła się jej ten formularz w celu jego wypełnienia. Zgodnie, zaś z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie wobec faktu, że skarżący nie złożył wniosku na urzędowym formularzu, zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego doręczono mu druk wniosku (PPF) oraz wezwano do złożenia wypełnionego formularza w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano go do przedstawienia szczegółowych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania w dniu 4 lipca 2013 r., Skarżący w zakreślonym terminie (ani w terminie późniejszym) nie nadesłał wypełnionego formularza. W konsekwencji musiało to skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania stosownie do treści art. 257 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem i dlatego oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.