II SA/Wa 32/13
WyrokWSA w Warszawie2013-03-06
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Andrzej Kołodziej, Olga Żurawska – Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jest właściwy do rozpatrywania skarg dotyczących przetwarzania danych osobowych osób należących do kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej, w szczególności w zakresie naniesienia adnotacji o wystąpieniu z kościoła?Ratio decidendi
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie jest właściwy do merytorycznego rozpatrywania skarg dotyczących przetwarzania danych osobowych osób należących do kościoła lub innego związku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej, ze względu na ograniczenia wynikające z art. 43 ust. 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych. W takich przypadkach postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący wystąpił z Kościoła Katolickiego i wniósł o naniesienie adnotacji o tym fakcie w księdze chrztu oraz o przesłanie potwierdzenia. Proboszcz parafii odmówił, wskazując na brak odpowiedniej podstawy prawnej i konieczność polecenia z Kurii. Skarżący złożył skargę do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO), zarzucając administratorowi danych nieaktualizowanie danych i brak poinformowania o tym. GIODO umorzył postępowanie, uznając brak swojej właściwości do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy ze względu na status prawny Kościoła Katolickiego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko GIODO.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Olga Żurawska – Matusiak Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. M. J. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych oddala skargę.
W piśmie z dnia [...] października 2011 r. skierowanym do Proboszcza Parafii pw. [...] M. J. oświadczył, że na podstawie art. 60 kc, korzystając ze swoich praw zawartych w art. 2 pkt 2a ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, występuje z Kościoła Katolickiego, tj. wycofuje zgodę na podleganie jego doktrynie (Katechizm) i prawu (Kodeks Prawa Kanonicznego). Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie danych osobowych wniósł o uaktualnienie jego danych osobowych w księdze chrztu przez naniesienie adnotacji o treści: "Dnia [...] października 2011 r. formalnym aktem wystąpił z Kościoła Katolickiego" oraz o przesłanie jako potwierdzenia odpisu aktu chrztu z powyższym sprostowaniem.
W skardze do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z [...] stycznia 2012 r. zainteresowany podniósł, że Proboszcz ww. Parafii jako administrator jego danych osobowych, nie dokonał ich aktualizacji, co jest sprzeczne z art. 35 ust. 1 ustawy oraz nie dopełnił obowiązku poinformowania go o aktualizacji danych.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 22 i art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu podał, iż zwrócił się do Proboszcza przedmiotowej Parafii o wyjaśnienie, natomiast Proboszcz w odpowiedzi wskazał, że M. J. "nie posiada żadnego statusu w naszej parafii, a jedynie jego akt chrztu znajduje się w księdze ochrzczonych z 1968 r. Ww. otrzymał z parafii na własne żądanie odpis aktu chrztu oraz został poinformowany o procedurach wystąpienia z Kościoła, koniecznych do odnotowania tej decyzji w księgach parafialnych. Ponadto w świetle obowiązujących przepisów adnotacja o apostazji może być dokonana tylko na mocy pisemnego polecenia z odnośnej Kurii, zaś przesłane bezpośrednio do proboszcza oświadczenie woli nie stanowi ku temu wystarczającej podstawy".
Generalny Inspektor stwierdził dalej, że przepis art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych stanowi, iż w odniesieniu do zbiorów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 oraz zbiorów, o których mowa w ust. 1 pkt 1a, przetwarzanych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego oraz Centralne Biuro Antykorupcyjne, Generalnemu Inspektorowi nie przysługują uprawnienia określone w art. 12 pkt 2, art. 14 pkt 1 i 3-5 oraz art. 15-18. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 3 stanowi zaś, że z obowiązku rejestracji zbioru danych zwolnieni są administratorzy danych dotyczących osób należących do kościoła lub innego związku wyznaniowego, o uregulowanej sytuacji prawnej, przetwarzanych na potrzeby tego kościoła lub związku wyznaniowego. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ma zatem w stosunku do powyższych podmiotów jedynie prawo kontroli zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych, natomiast nie ma prawa wydawania wobec nich decyzji administracyjnych ani rozpatrywania skarg w sprawach wykonania przez nie przepisów o ochronie danych osobowych.
Organ podniósł, że Kościół Rzymsko-Katolicki niewątpliwie należy do instytucji o uregulowanej sytuacji prawnej, bowiem jej funkcjonowanie zostało unormowane w Konstytucji RP, w umowie międzynarodowej jaką jest Konkordat oraz w ustawach, nad którymi umowa międzynarodowa ma pierwszeństwo.
I tak przepis art. 25 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 ze zm.) stanowi, że kościoły i inne związki wyznaniowe są równouprawnione (ust. 1). Władze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym (ust. 2). Stosunki między państwem a kościołem i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie, jak również współdziałania dla dobra człowieka i dobra wspólnego (ust. 3). Stosunki między Rzecząpospolitą Polską a Kościołem Katolickim określają umowa międzynarodowa zawarta ze Stolicą Apostolską i ustawy (ust. 4). Stosunki między Rzecząpospolitą Polską a innymi kościołami oraz związkami wyznaniowymi określają ustawy uchwalone na podstawie umów zawartych przez Radę Ministrów z ich właściwymi przedstawicielami (ust. 5).
Z kolei ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1989 r. nr 29, poz. 154 ze zm.) w art. 2 stanowi, iż Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami. Ustawa ta określa ponadto zasady stosunku Państwa do Kościoła, w tym jego sytuację prawną i majątkową (art. 3 ust. 1), natomiast w art. 3 ust. 2 stanowi, że w sprawach odnoszących się do Kościoła, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się powszechnie obowiązujące przepisy prawa, o ile nie są sprzeczne z wynikającymi z niej zasadami.
Z przepisów powyższych wynika więc, że Kościół Katolicki oraz inne związki wyznaniowe o uregulowanej sytuacji prawnej, w zakresie swojej działalności są niezależne i przy wykonywaniu władzy duchownej posługują się swoim wewnętrznym prawem.
W konkluzji Generalny Inspektor stwierdził, że ponieważ przepis art. 43 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych pozbawia go uprawnienia do merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zbiorów osób należących do Kościoła lub innego związku wyznaniowego, a przepis art. 104 § 1 k.p.a. obliguje organ administracji publicznej do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji, zasadnym jest umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. J. zarzucił powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie całości stanu faktycznego i nie dość wszechstronne rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w konsekwencji czego doszło do przyjęcia, że należy on do Kościoła, gdy tymczasem skutecznie z niego wystąpił,
2. art. 107 § 1 k.p.a. – poprzez niewskazanie uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji,
3. art. 105 § 1 k.p.a. – poprzez umorzenie postępowania w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wniósł w związku z tym o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty, zgodnie z treścią skargi z dnia [...] stycznia 2012 r.
W motywach uzasadnienia wskazał w szczególności, że "Zasady Wystąpienia z Kościoła Katolickiego", na które powołał się proboszcz, już nie obowiązują. W konsekwencji w świetle Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli wyrażane w piśmie z [...] października 2011 r. z poświadczonym notarialnie podpisem i przesłane do proboszcza, spełnia przesłanki do uznania w pełni skutecznego i definitywnego rozwiązania łączących stronę więzi z Kościołem, stanowiąc zarazem jedyną formę dla takiego rozwiązania. Wskazał też na pogląd WSA w Warszawie przedstawiony w wyroku z 7 grudnia 2011 r. (II SA/Wa 1560/11).
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r., po rozpoznaniu opisanego wniosku, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 22 i art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko faktyczne oraz prawne zawarte w zaskarżonej decyzji i ponowił argumenty przemawiające za trafnością rozstrzygnięcia.
Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącego w przedmiocie zasadności i podstaw stosowania procedury wystąpienia z Kościoła podkreślił, że Generalny Inspektor nie jest organem właściwym do ich badania.
Jako niezrozumiały ocenił w związku z tym zarzut skargi, że Generalny Inspektor posiadał oświadczenie proboszcza parafii chrztu, iż zainteresowany wpisany jest w księdze chrztów – które w świetle wskazanych w pkt (i) – (iv) przyczyn jest całkowicie bezpodstawne, mając na uwadze, że przedmiot niniejszej sprawy obejmuje nie tyle usunięcie wpisu o akcie chrztu, a jedynie zaktualizowanie wpisu poprzez zaznaczenie, że strona wystąpiła z Kościoła – stosownie do regulacji "Zasad postępowania w sprawie formalnego aktu wystąpienia z Kościoła".
Organ zaakcentował, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. obliguje do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w całości lub w części, jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
Wskazał na poglądy tak doktryny, jak i orzecznictwa w tym zakresie.
W ocenie Generalnego Inspektora nie budzi wątpliwości, że umorzenie postępowania było w pełni uzasadnione wobec niedopuszczalności wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Organ nie zgodził się przy tym, że tezę tę podważa powołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a to w szczególności z tego względu, że jest on nieprawomocny.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. J. zarzucił jej:
1a) naruszenie przepisów art. 2 i 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 29, poz. 154 z późn. zm.) oraz art. 5 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. (Dz. U. z 1998 r. nr 51, poz. 318) oraz art. 25 ust. 2-4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – poprzez błędną wykładnię rzeczonych przepisów, przejawiającą się w uznaniu przez organ, iż przepisy te wyłączają obowiązek zbadania okoliczności "obowiązywania", zasięgu oraz treści przepisów wewnętrznych Kościoła regulujących kwestię wystąpienia – w przypadku, gdy analiza ta, w ocenie organu, miała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej oraz poprzez zastosowanie powyższych przepisów, pomimo że przepisy wewnętrzne Kościoła Rzymsko-Katolickiego nie zawierają regulacji normującej kwestię wystąpienia z Kościoła – w rezultacie powyższego właściwe dla oceny skutków złożonego przez skarżącego oświadczenia woli o wystąpieniu z podpisem notarialnie poświadczonym były przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.), a co za tym idzie, na dzień wydania zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji, skarżący nie był członkiem Kościoła.
Ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd, iż przepisy wewnętrzne Kościoła Katolickiego zawierają regulację w przedmiocie wystąpienia z tego Kościoła oraz że obowiązują one w Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. [...], decyzji zarzucił:
1b) naruszenie przepisu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 231, poz. 1965 z późn. zm.) w zw. z art. 25 ust. 3 Konstytucji RP – poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż ustanowiona w rzeczonych przepisach "autonomia" Kościoła, pozwala w przypadku kolizji pomiędzy normami prawa wewnętrznego Kościoła a normami prawa państwowego, przyznać prymat przepisom prawa wewnętrznego Kościoła, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie rzeczonych przepisów,
1c) naruszenie przepisu art. 53 ust. 2 Konstytucji RP i art. 2 ust. 2a oraz art. 8 ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania – poprzez przyjęcie w skarżonej decyzji, iż prawo wewnętrzne Kościoła może ograniczać zagwarantowaną konstytucyjnie i ustawowo swobodę jednostki w zakresie wystąpienia z Kościoła.
2. naruszenie przepisu art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), mające istotny wpływ na wynik sprawy – poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i dowolne ustalenie na podstawie pisma Proboszcza Parafii, iż kwestia wystąpienia z Kościoła Katolickiego została uregulowana w przepisach wewnętrznych Kościoła, przy jednoczesnym braku wskazania w uzasadnieniu, które przepisy, w ocenie organu, stanowią rzeczoną regulację, co w konsekwencji stanowiło jedną z przyczyn błędnego wniosku organu, iż skarżący należy do Kościoła,
3. naruszenie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 19997 r. o ochronie danych osobowych w zw. z art. 43 ust. 2 tej ustawy poprzez niezastosowanie jej art. 18 ust. 1 pkt 2 w sytuacji niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącego, wskutek błędnego zastosowania art. 43 ust. 2 ustawy, a mianowicie jego zastosowaniu w odniesieniu do zawartych w zbiorze danych, danych osobowych osoby nienależącej do Kościoła,
4. naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynika sprawy – poprzez umorzenie postępowania w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r., a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skarżący rozwinął zarzuty skargi, powołując się na doktrynę i orzecznictwo, w szczególności podniósł ponownie, że skutecznie wystąpił z Kościoła Katolickiego, składając stosowne oświadczenie zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Podniósł ponadto powtórnie, że procedura "formalnego aktu wystąpienia z Kościoła" opisana w dokumencie "Zasady postępowania w sprawie formalnego aktu wystąpienia z Kościoła", przyjętym na 345 zebraniu plenarnym Konferencji Episkopatu Polski 27 września 2008 r., nie obowiązują.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie z argumentacją zbieżną z przedstawioną w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
U podstaw ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.), dalej "u.o.d.o.", leży koncepcja, iż przetwarzanie danych osobowych dopuszczalne jest tylko w przypadkach i na warunkach wskazanych w ustawie. Jednocześnie wykorzystanie danych osobowych nie może być zabronione, o ile odbywa się z poszanowaniem ustawy. Omawiana regulacja określa podstawy prawne stosowania ochrony państwowej w sytuacji niezgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych tak przez podmioty prawa publicznego, jak i przez podmioty prawa prywatnego. Organem do spraw ochrony danych osobowych jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (art. 8 ust. 1 u.o.d.o.), wyposażony w uprawnienia m.in. kontrolne i władcze. Stosownie bowiem do treści art. 12 omawianej ustawy, do zadań Generalnego Inspektora w szczególności należy kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych (pkt 1) oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (pkt 2).
Powyższe uprawnienia władcze określone w przepisie art. 12 pkt 2 nie mają jednak charakteru bezwzględnie obowiązującego, na co wskazuje treść m.in. art. 43 ust. 2 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o. W myśl bowiem art. 43 ust. 1 pkt 3, z obowiązku rejestracji zbioru danych zwolnieni są administratorzy danych dotyczących osób należących do kościoła lub innego związku wyznaniowego, o uregulowanej sytuacji prawnej, przetwarzanych na potrzeby tego kościoła lub związku wyznaniowego. Natomiast zgodnie z przepisem art. 43 ust. 2, w odniesieniu do zbiorów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 (...), Generalnemu Inspektorowi nie przysługują uprawnienia określone w art. 12 pkt 2, art. 14 pkt 1 i 3-5 oraz art. 15-18.
W niniejszej sprawie M. J. w skardze skierowanej do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wniósł o wydanie decyzji nakazującej Proboszczowi Parafii Rzymsko-Katolickiej p.w. [...], umieszczenie w Księdze Chrztu (nr aktu [...], rok [...]) adnotacji o jego wystąpieniu z Kościoła z dniem [...] października 2011 r. oraz pisemnego poinformowania go o dokonaniu ww. adnotacji.
Nie ulega zatem wątpliwości, że dane osobowe skarżącego zawarte są w zbiorze danych, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o. z uwagi na jego Chrzest. Znalazły się więc w nim w sposób zgodny z prawem. Bezspornie Kościół Katolicki w Polsce należy do instytucji o uregulowanej sytuacji prawnej, ponieważ jego funkcjonowanie zostało unormowane w Konstytucji Rzeczypospolitej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), umowie międzynarodowej – Konkordacie – podpisanym w dniu 28 lipca 1993 r. między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską (Dz. U. z 1998 r. nr 51, poz. 318), jak i w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 29, poz. 154 ze zm.).
W świetle bowiem art. 25 Konstytucji RP, kościoły i inne związki wyznaniowe są równouprawnione (ust. 1). Władze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym (ust. 2). Stosunki między Państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane na zasadach poszanowania i autonomii oraz wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie, jak również współdziałania dla dobra człowieka i dobra wspólnego (ust. 3). Stosunki między Rzecząpospolitą Polską a Kościołem Katolickim określają umowa międzynarodowa zawarta ze Stolicą Apostolską i ustawy (ust. 4). Stosunki między Rzecząpospolitą Polską a innymi kościołami oraz związkami wyznaniowymi określają ustawy uchwalone na podstawie umów zawartych przez Radę Ministrów z ich właściwymi przedstawicielami (ust. 5).
Z kolei w myśl art. 2 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi prawami.
Ponadto stosownie do przepisu art. 3 ww. ustawy, określa ona zasady stosunku Państwa do Kościoła, w tym jego sytuację prawną i majątkową (ust. 1). W sprawach odnoszących się do Kościoła, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się powszechnie obowiązujące przepisy prawa, o ile nie są sprzeczne z wynikającymi z niej zasadami (ust. 2).
W ocenie Sądu trafne jest więc stanowisko Generalnego Inspektora, że analiza powołanych przepisów wskazuje, iż Kościół Katolicki oraz inne związki wyznaniowe o uregulowanej sytuacji prawnej w zakresie swojej działalności są niezależne i przy wykonywaniu władzy duchownej posługują się swoim wewnętrznym prawem.
W świetle powyższych przepisów nie jest też zasadne oparcie żądania wydania decyzji nakazującej Proboszczowi Parafii jako administratorowi danych osobowych skarżącego, naniesienie w Księdze Chrztu wnioskowanej adnotacji. Nie jest również uprawnione domaganie się od organu, by dokonał oceny, czy wystąpienie skarżącego z Kościoła było skuteczne czy też nie.
Generalny Inspektor jako organ administracji publicznej obowiązany jest, zgodnie z przepisem art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), działać na podstawie przepisów prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. Po myśli tego przepisu, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a nadto na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Do tej kategorii nie sposób zaliczyć zatem przepisów prawa kościelnego, czy to o charakterze generalnym (Kodeks Prawa Kanonicznego), czy też wewnętrznym, które zawierają regulacje dotyczące kwestii wystąpienia z Kościoła.
W tej sytuacji jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organu, iż nie mógł on prowadzić w niniejszej sprawie postępowania zmierzającego do merytorycznego rozstrzygnięcia ani nawet prowadzić czynności kontrolnych, z wyłączeniem prawa żądania złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień oraz wzywania i przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego.
Powyższe prowadzi zaś do wniosku, iż zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., są chybione.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie.
Stosownie do jego treści bowiem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
W literaturze przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie jego trwania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie bezsporna jest okoliczność, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych z uwagi na treść art. 43 ust. 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych, nie może wydać decyzji administracyjnej, o której mowa w przepisie art.18 ust. 1 ustawy, rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło