I SA/Kr 1263/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "I" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania i wydania potwierdzenia zarejestrowania jako podatnika podatku VAT oraz podatnika VAT UE postanawia: odrzucić skargę. W odpowiedzi na skargę wniesioną 8 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) przez stronę skarżącą – "I" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania i wydania potwierdzenia zarejestrowania jako podatnika podatku VAT oraz podatnika VAT UE ( z uwagi na fakt, że przedstawiona umowa dotycząca świadczenia usług biura wirtualnego nie spełniała przesłanek uznania jej za siedzibę przedsiębiorcy) – organ wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie. Wskazał, że zaskarżona decyzja była prawidłowo przesłana na adres podany przez stronę skarżącą i pomimo dwukrotnej awizacji (w dniach: 29 kwietnia 2013 r. oraz 7 maja 2013 r.) nie została podjęta w terminie. Zdaniem organu, decyzja została doręczona zgodnie z art.150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) w dniu 13 maja 2013 r. (tzw. fikcja prawna doręczenia). Strona skarżąca zapoznała się przy tym z treścią decyzji w dniu 11 czerwca 2013 r., kiedy to prezes wykonał, w siedzibie organu, fotokopie ww. dokumentu. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2013 r. (data osobistego złożenia na dzienniku podawczym WSA w Krakowie) strona skarżąca zaprzeczyła, aby decyzja była prawidłowo awizowana. Wskazała, że wątpliwości miał również organ, skoro w aktach administracyjnych znajdowała się korespondencja z Pocztą Polską (pismo organu z dnia 5 czerwca 2013 r. i odpowiedź Poczty Polskiej z dnia 30 lipca 2013 r.) Strona skarżąca wyjaśniła przy tym, że jej buro otwarte jest w godzinach od 8 do 20 od poniedziałku do piątku czyli dłużej niż placówka Poczty Polskiej i godziny urzędowania w Izbie Skarbowej. Do pisma dołączono odpowiedź Poczty Polskiej na złożoną skargę strony skarżącej, w którym to piśmie potwierdzono, że przesyłka została skierowana do doręczenia w dniu 29 kwietnia 2013r., "jednakże z nieustalonych przyczyn nie została doręczona, lecz zwrócona do placówki pocztowej jako awizowana". Dalej z ww. pisma wynikało, że urząd pocztowy dnia 7 maja 2013 r. sporządził drugie awizo, które zostało pozostawione w recepcji budynku, w którym mieścił się lokal strony skarżącej. Poczta Polska wyjaśniała, że nie jest w stanie stwierdzić, czy postępowanie listonosza w dniu 29 kwietnia 2013 r. było prawidłowe. Z kolei w piśmie z dnia 10 września 2013 r. organ wskazywał, że ustalenia o prawidłowości dokonanego doręczenia zostały dokonane na podstawie pisma Poczty Polskiej z dnia 24 czerwca 2013 r., z którego to pisma wynikało, że pierwsze awizo zostało umieszczone na drzwiach biura. W związku z dostrzeżonymi wątpliwościami co do treści wyjaśnień Poczty Polskiej, Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu zbadał okoliczności faktyczne dotyczące daty i sposobu doręczania zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 4 września 2013 r. (w odpowiedzi na zapytanie Sądu) Poczta Polska wyjaśniła, że pierwotna informacja, zawarta w piśmie skierowanym do Izby Skarbowej o pozostawieniu pierwszego awiza na drzwiach lokalu adresata, uzyskana została "od pracownika stale obsługującego ten punkt doręczeń". Natomiast w drugim z pism, kierowanym do strony skarżącej "... nie zajęto stanowiska odnośnie prawidłowości awizacji oraz miejsca pozostawienia pierwszego zawiadomienia, z uwagi na brak możliwości wyjaśnienia z pracownikiem doręczającym przesyłki rejestrowane w dniu 29 kwietnia 2013 r.", przy czym Poczta Polska dodawała, że w odpowiedzi na skargę (tj. ww. skargę strony skarżącej na sposób doręczenia ) wskazany został "...sposób doręczenia powtórnego awiza razem z listowymi przesyłkami nierejestrowanymi". W odpowiedzi na wezwanie Sądu o wskazanie zwyczajowego sposobu doręczania awiza do biura (umieszczanie na drzwiach lokalu zajmowanego na biuro, w skrzynkach pocztowych, na recepcji budynku lub w inny sposób), strona skarżąca odpowiedziała, że dotychczas nie zdarzyło się by kurier lub listonosz musiał pozostawić awizo, z uwagi na fakt, że sekretariat w dwuosobowej obsadzie pracuje od poniedziałku do piątku w godzinach od 8 do 20, o czym dobrze wiedzą kurierzy lub listonosze. Logicznym wydawał się jednak fakt, jak podsumowywała strona skarżąca, że gdyby poza godzinami pracy biura chciano pozostawić zawiadomienie najskuteczniejszą drogą byłoby pozostawienie go w drzwiach lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 53 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jeżeli skarga zostanie wniesiona po terminie to sąd zgodnie z art. 58 §1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzuci skargę. W rozpatrywanej sprawie organ powołując się na wyjaśnienia operatora pocztowego (Poczty Polskiej) w sprawie sposobu doręczania zaskarżonej decyzji (była to tzw. przesyłka rejestrowana) wskazał, że datą doręczenia był 13 maja 2013 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, przy czym przesyłka była dwukrotnie, w sposób prawidłowy, awizowana. Z kolei strona skarżąca zaprzeczała powyższym faktom, wskazując również na wyjaśnienia operatora pocztowego, i zapewniając, że jej lokal jest czynny w dni robocze od 8 do 20, co spowodowało m.in., że doręczycieli nigdy dotychczas nie musieli pozostawiać awiza. Powołany wyżej art.150 Ordynacji podatkowej dotyczy tzw. fikcji doręczenia. Stanowi on, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Adresata zawiadamia się przy tym dwukrotnie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie (awizo) o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przesyłka rejestrowana w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529), zawierająca decyzję administracyjną, zwrócona do organu jako nie podjęta w terminie, stwarza domniemanie doręczenia w czternastym dniu od daty pierwszego zawiadomienia (awiza) zgodnie z art. 150 §2 zdanie ostatnie Ordynacji podatkowej, ale pod warunkiem, że: -zwrócona przesyłka została prawidłowo opisana przez operatora pocztowego co do dat obu zawiadomień, - upłynął pomiędzy tymi zawiadomieniami termin 7 dni, - wskazano (na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru) w sposób nie budzący wątpliwości, gdzie umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce operatora pocztowego. Domniemanie doręczenia może być obalone jeżeli z innych okoliczności wynikać będzie, że przesyłka była doręczana w inny sposób niż miałoby to wynikać z adnotacji znajdujących się na kopercie lub druku zwrotnego potwierdzenia odbioru. Z kolei ewentualne nieścisłości lub braki w uzupełnianiu druku zwrotnego potwierdzenia odbioru mogą być wyjaśniane post factum przez nadawcę tj. organ administracyjny. Skoro bowiem nie traktuje się adnotacji pocztowych jako jedynego możliwego dowodu sposobu i daty doręczenia to zarówno strona (adresat przesyłki) jak i organ (nadawca) mogą innymi dowodami wykazywać kiedy i w jaki sposób przesyłka została doręczona. Znajdująca się w aktach sprawy przesyłka (zawierająca zaskarżoną decyzję) oraz druk zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczane były na adres wskazany przez stronę skarżącą - co do tego obie strony nie wnosiły zastrzeżeń. Na przesyłce i na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru umieszczone zostały wyraźne adnotacje o dacie pierwszego awiza (29 kwietnia 2013 r.) i dacie powtórnego zawiadomienia (7 maja). Adnotacje zostały opatrzone datą i podpisem doręczającego przesyłkę. Wskazany został urząd pocztowy, w którym pozostawiona została przesyłka (oznaczony konkretnym numerem placówki pocztowej). Na przesyłce i druku zwrotnego potwierdzenia odbioru w formie okrągłego datownika wskazano datę zwrotu przesyłki do nadawcy – 14 maja 2013 r. Nie wskazano natomiast na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru gdzie pozostawione zostało pierwsze zawiadomienie o doręczeniu w dniu 29 kwietnia 2013 r. Sąd uznał, że prawidłowo organ (nadawca przesyłki) postąpił wyjaśniając tę kwestię w odrębnej korespondencji z Pocztą Polską. Odpowiedź Poczty Polskiej udzielona organowi (k. 30 akt administracyjnych) nie budzi wątpliwości. W sposób wyraźny stwierdzono bowiem, że: "W związku z nieobecnością adresata bądź innej osoby mogącej odebrać przesyłkę, listonosz sporządził zawiadomienie o miejscu oraz terminie odbioru listu i umieścił je na drzwiach biura". Powyższe okoliczności zostały potwierdzone przez Pocztę Polską w piśmie z dnia 4 września 2013 r. w związku z zapytaniem Sądu. Ponadto Poczta Polska wskazała, że informacja została uzyskana bezpośrednio od "pracownika stale obsługującego ten punkt doręczeń", co wzmacnia wiarygodność opisanych okoliczności doręczenia pierwszego zawiadomienia (awiza). Dalej Poczta Polska wyjaśniła, że w piśmie z dnia 30 lipca 2013 r., kierowanym do strony skarżącej nie zajęła "stanowiska odnośnie prawidłowości awizacji oraz miejsca pozostawienia zawiadomienia, z uwagi na brak możliwości wyjaśnienia z pracownikiem doręczającym przesyłki rejestrowane w dniu 29 kwietnia 2013 roku". Sąd uznał więc, że ostatecznie Poczta Polska potwierdziła prawidłowe doręczenie awiza w dniu 29 kwietnia 2013 r., które miało nastąpić poprzez umieszczenie zawiadomienia na drzwiach biura (wyjaśnienia Poczty Polskiej zostały dokonane na podstawie informacji uzyskanych od listonosza). Natomiast twierdzenia strony skarżącej o pracy biura w godzinach od 8 – do 20 w stałej obsadzie dwóch pracowników Sąd uznał za niewiarygodne. Z akt administracyjnych wynikało bowiem, że faktycznie strona skarżąca nie ma "własnego" biura pod wskazanym adresem jako adres jej siedziby – jest to tylko tzw. "wirtualne biuro" (ten element sprawy stał się zresztą bezpośrednią przyczyną odmowy rejestracji jako podatnika VAT). Dodatkowo zapisy umowy dotyczącej ww. "wirtualnego biura" sprzeczne były z twierdzeniami strony skarżącej. Z umowy znajdującej się w aktach administracyjnych, a zawartej z "R" Sp. z o.o. (jedyny wspólnik – udziałowiec strony skarżącej) wynika, że godziny pracy wirtualnego biura to: 9:00 – 17:00 (str.2 umowy, §2). Strona skarżąca zawarła z usługodawcą umowę w zakresie produktu "Pakiet Wirtualne Biuro" obejmującą m.in. świadczenie na rzecz Klienta usług "obsługa sekretariatu-poczty-faxu" (§2). Usługa ta polega m.in. na odbieraniu poczty oraz przesyłek kurierskich adresowanych do Klienta w godzinach pracy biura (§2), przy czym w ramach umowy Klientowi przekazywać się będzie korespondencje dwa razy w miesiącu, chyba że sam Klient odbierze tę korespondencję osobiście w godzinach pracy biura lub udzieli innej dyspozycji (§3 pkt 9). Z przytoczonych zapisów umowy wynika więc, że godziny otwarcia biura były krótsze (9 -17) niż na to wskazywała strona skarżąca (8 - 20), co nie wyklucza próby doręczania korespondencji przez Pocztę Polską przed godziną otwarcia biura. Dodatkowo, w umowie brak gwarancji o "podwójnej" obsadzie biura, na co powoływała się strona skarżąca. Nadto umowa nie uwzględnia specyfiki doręczania przesyłek urzędowych (konieczność niezwłocznego powiadomienia adresata o awizie, zobowiązanie do odbioru z placówki pocztowej awizowanej przesyłki itp.), zawierając jedynie zapisy o przesyłaniu "poczty" lub "korespondencji dwa razy w miesiącu", co nie jest równoznaczne z powiadamianiem o awizach. Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że twierdzenia strony skarżącej nie uzasadniają podważenia wiarygodności wyjaśnień Poczty Polskiej o sposobie pozostawienia pierwszego zawiadomienia o doręczeniu przesyłki w dniu 29 kwietnia 2013 r. - zostało ono doręczone prawidłowo, zgodnie z art.150 Ordynacji podatkowej. Badając następnie prawidłowość doręczenia drugiego zawiadomienia, Sąd przyjął na podstawie wyjaśnień stron, że nastąpiło to w dniu 7 maja 2013 r., poprzez doręczenie awiza na recepcję budynku, w którym znajdował się lokal "wirtualnego biura" strony skarżącej – razem z innymi nierejestrowanymi przesyłkami. Sąd wyraźnie pytał o sposób doręczania korespondencji – strona skarżąca wyjaśniła jedynie, że "poczta niepolecona doręczana jest do budynku przy al. M. w dni robocze przeważnie między 8:00, a 9:00; natomiast poczta polecona w okolicach 12:00". W ocenie Sądu skoro z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynikało, że "wirtualne biuro" jest otwarte w godzinach od 9-tej do 17 - tej., to jedynym miejscem pozostawiania przesyłek, w tym ponownego awiza o przesyłce rejestrowanej, były miejsca określone w art. 150 §2 Ordynacji podatkowej tj.: -drzwi biura adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, -bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Wymienione w art. 150 §2 Ordynacji podatkowej miejsca doręczania awiza mogą być wykorzystywane przez doręczyciela alternatywnie, co oznacza, że jeżeli pierwsze awizo zostało umieszczone na drzwiach biura, to drugie awizo nie musi być doręczone w ten sam sposób – może zostać pozostawione "w widocznym miejscu na posesję adresata". Jeżeli biurowiec, w którym znajdują się lokale wynajmowane różnym firmom, nie posiada odrębnych skrzynek pocztowych – to takim "widocznym miejscem" może być recepcja lub portiernia funkcjonująca dla potrzeb całego budynku przy wejściu do tegoż budynku. Informacji o sposobie doręczenia drugiego awiza nie umieszcza się ani na kopercie, ani na druku zwrotnego odbioru (żaden przepis nie przewiduje takiej procedury), bo jest to po prostu niemożliwe – przesyłka pozostaje w tym czasie w urzędzie pocztowym, oczekując na jej odebranie – listonosz nie może więc umieścić adnotacji o sposobie doręczenia drugiego awiza. W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że skoro przesyłka została doręczona 13 maja 2012 r. to 30 dniowy termin na wniesienie skargi upływał 12 czerwca 2013 r. (środa), a więc skarga wniesiona 8 lipca 2013 r. była skargą wniesioną po terminie. Z powyższych powodów wniesiona skarga podlegała odrzuceniu w oparciu o wymieniony na wstępie uzasadnienia art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.