I OSK 2140/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Dzbeńska (spr.) Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1429/13 w sprawie ze skargi J. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Bemowo Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 19 marca 2013 r. nr 773/2013 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobów m. st. Warszawy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1429/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J. P., stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy Bemowo Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 19 marca 2013 r. nr 773/2013 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobów m.st. Warszawy. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Zarząd Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy uchwałą z dnia 19 marca 2013 r., nr 773/2013 rozstrzygnął o nie zakwalifikowaniu i nie umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu J. P. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w dniu 19 listopada 2012 r. J. P. złożył wniosek o lokal mieszkalny. Pismem z dnia 30 listopada 2012 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia stron 4, 5, 6 wniosku dotyczących warunków zamieszkania. W dniu 17 grudnia 2012 r. J. P. zgłosił się do Wydziału Zasobów Lokalowych i oświadczył, że nigdzie nie jest zameldowany. Podał różne miejsca zamieszkania. Organ wysłał zapytania do noclegowni z prośbą o potwierdzenie, czy wyżej wymieniony korzystał z nich w przedstawionych terminach. W odpowiedzi otrzymał informację, iż J. P. nie figuruje w ewidencji od 2005 r. Komisja Mieszkaniowa Rady Dzielnicy Bemowo, zaopiniowała negatywnie wniosek J. P. do lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących. Z uwagi na fakt że informacje uzyskane w toku analizy są nieprawdziwe stosownie do § 22 ust. 5 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu stołecznego Warszawy, Zarząd Dzielnicy Bemowo Miasta Stołecznego Warszawy uznał, że wnioskodawca nie spełnia kryterium umożliwiającego zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących. Pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. J. P. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 26 czerwca 2013 r. J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi naruszenie art. 6, 7, i 10 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego w postaci nienależytego zastosowania § 22 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy w związku z § 12 i 14 ust. 1 pkt 7 przedmiotowej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały powołał się na § 4 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. oraz art. 6 pkt 8 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) i uznał, że w toku postępowania organ nie wykazał, że w stosunku do skarżącego istnieją negatywne przesłanki do ubiegania się o zakwalifikowanie go do zawarcia umowy najmu. W ocenie Sądu I instancji organ uznał, że podstawą odmowy zakwalifikowania skarżącego do umieszczenia go na liście do zawarcia umowy najmu, stanowi fakt, iż skarżący w swoim oświadczeniu potwierdził nieprawdę, nie wyjaśniając jednak dokładnie stanu faktycznego sprawy i wobec powyższego w sposób nieuprawniony wydał decyzję w oparciu o § 22 ust. 5 uchwały. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Zarząd Dzielnicy Bemowo Miasta Stołecznego Warszawy, domagając się: 1) uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2) zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy, tj.: 1) art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, co dało skutek w postaci przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów oraz sporządzenia uzasadnienia od wyroku, które nie spełnia wymogów ustawowych, nie dając wskazań dla organu, który musi ponownie przeprowadzić postępowanie; 2) § 1 pkt 30 oraz § 22 ust. 1 i ust. 5 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały; 3) art. 134 § 1 i art. 3 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez sprawowanie niewłaściwej sądowej kontroli legalności działań administracji publicznej, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, co w rzeczywistości nie miało miejsca. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. P. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Zasadny jest zarzut naruszenia art.106 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ograniczenie postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym do dowodu z dokumentu wynika z kontrolnej funkcji sądów administracyjnych, które zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Z tego względu przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez Sąd administracyjny jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy wniosek dowodowy pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Oznacza to, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, gdyż obowiązek ten spoczywa na organach administracji, lecz ocena czy organy administracji ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Z powyższego wynika, że Sąd nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu załatwieniu sprawy, bowiem stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wyrokuje w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. W badanej sprawie Sąd I instancji przeprowadził dowód z wyjaśnień skarżącego i na ich podstawie wydał wyrok czym naruszył art.106 § 3 p.p.s.a. zaś naruszenie tego przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze trafność omawianego wyżej zarzutu, który czyni skargę kasacyjną skuteczną Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, odnoszenie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej za niecelowe. Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd I instancji dokona kontroli legalności zaskarżonej uchwały opierając się na ustaleniach zawartych w materiale aktowym. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na szczególną sytuację życiową skarżącego podjęte zostało w myśl art. 207 § 2 powołanej ustawy.