II SA/Gl 862/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod linię kolejową 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza na rzecz skarżącego od Wojewody [...] kwotę 457,00 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. A. T. zwrócił się do Starosty [...] o ustalenie odszkodowania za działkę [...] o powierzchni [...] m2 zajętą pod linię kolejową nr [...] relacji T. –M. Decyzją z [...] r. nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie ustalenia na rzecz A. T. odszkodowania za ww. nieruchomość. W uzasadnieniu Starosta wskazał, iż "A" S.A. była samoistnym posiadaczem gruntu od [...] lat, zatem wnioskodawcy nie przysługuje odszkodowanie, o którym mowa w art. 37a ust. 7 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. 2000, Nr 84, poz. 948 z późn. zm.). Na skutek odwołania A. T. Wojewoda [...] decyzją z [...] r. znak [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda podniósł, że organ nie zgromadził dokumentów archiwalnych potwierdzających termin i okoliczności zajęcia przedmiotowego gruntu, ponoszenia przez "A" ewentualnych nakładów na nieruchomość i ciągłości jej użytkowania. Niewystarczającym dowodem jest bowiem wykaz środków trwałych przedstawiony przez "A" S.A. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z [...] r. nr [...] powtórnie odmówił ustalenia na rzecz A. T. odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. W uzasadnieniu Starosta wskazał m.in., iż ww. działka od czasu założenia ewidencji gruntu, tj. [...] r., wpisana jest na rzecz "A". Podniósł, iż w stosunku do tej działki w latach [...]-[...] "A" prowadziło z jej ówczesną właścicielką pertraktacje o jej dobrowolne odstąpienie w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania "A" S.A. poinformowały, iż nie ponosiły opłat związanych z podatkiem, gdyż działka będąca przedmiotem postępowania zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Organ stwierdził w konkluzji, że "A" S.A. bądź jej poprzednicy prawni nieprzerwanie do [...] r. była posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości przez okres co najmniej [...] lat. Od decyzji tej A. T. złożył odwołanie podnosząc, iż odszkodowanie na rzecz poprzedniego właściciela przysługuje, bowiem przedmiotowa nieruchomość nie pozostawała w posiadaniu samoistnym "A" nieprzerwanie przez okres [...] lat. Wskazał, że działka nr [...] nie została zajęta pod pierwszy etap budowy linii kolejowej zakończony w roku [...], dlatego też nie sfinalizowano rozpoczętego w roku [...] procesu wywłaszczenia. Dodał przy tym, że ww. działka została zajęta przez "A" dopiero w połowie lat [...]. Poddał w wątpliwość autentyczność wykazu zmian gruntowych, z którego wynika, iż "A" zostało ujawnione jak władające gruntem [...] r. Zarzucił, iż protokół z pertraktacji w procesie wywłaszczeniowym spisany został jednostronnie bez udziału właścicieli nieruchomości. W ocenie skarżącego użytkowanie przez "A" przedmiotowej działki nie stanowi posiadania samoistnego, bowiem nie było żadnego zainteresowania ze strony "A" władaniem działką jako właściciel. Powołał się przy tym na wyroki Sądu Najwyższego z 9 grudnia 2009 r. sygn. akt IV CSK 291/09 i z 10 lipca 2008 r. sygn. akt III CSK 73/08. Odwołujący się podniósł nadto, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż "A" S.A. nie ponosiły opłat związanych z podatkiem za działkę gdyż działka ustawowo podlegała zwolnieniu od podatku od nieruchomości. W rzeczywistości zgodnie z KW [...] właścicielem działki był A. T., a Urząd Miejski w B. do roku [...] naliczał mu podatek. Wskazał też, że grunt przejęty przez "A" nie pozostawał w posiadaniu samoistnym, czego dowodem jest fakt kupna działki [...] w roku [...] przez Urząd Miejski w B. Nadto [...]r. została założona hipoteka przez Bank "C" w O. między innymi na działki [...],[...] (kserokopie ww. dokumentu A. T. dołączył do odwołania). Nie było żadnego zainteresowania ze strony "A" jako posiadacza samoistnego gruntu, nie władał działką jako właściciel, nie wyrażał tym samym woli wykonywania w stosunku do niej prawa własności. "A" nie przedstawiło żadnego dowodu, na podstawie którego można by było stwierdzić datę zajęcia działek [...] i [...]. Rozpoczęto procedurę wywłaszczeniową w [...]-[...] lecz nie dokończono jej, gdyż ww. działki nie wchodziły w zakres budowy I etapu linii kolejowej T.-B. Na żadnym dokumencie nie ma nadto podpisu byłej właścicielki, G. M. "A" zajęło działki w połowie lat [...]-tych, w związku z budową bocznicy kolejowej do kopalni "B" nie stosując żadnych procedur, bo jak wiadomo w latach [...]-tych takowe nie były stosowane. A. T. podkreślił, że zgodnie z ustawą ww. działki z mocy prawa z dniem [...] r. stały się własnością Skarbu Państwa. "A" za korzystanie z działek przez okres [...] lat nie wypłaciło mu grosza, nie podpisano umowy na dzierżawę. Zarzucił nadto naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. polegającą na przyjęciu, że każde posiadanie gruntu przez okres [...] lat przez "A" S.A. oraz jej poprzedników prawnych skutkuje utratą prawa do odszkodowania, podczas gdy podstawową cecha posiadania w rozumieniu ww. przepisu jest "samoistność" czyli działanie we własnym imieniu i na swoją rzecz jak właściciel. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie stosownego odszkodowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, że ostateczną decyzją z [...] r. znak [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem [...] r., przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w B., oznaczonej jako działka nr [...], wchodzącej w skład linii kolejowej, pozostającej [...] r. we władaniu "A" S.A. Organ wskazał następnie, że zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające [...] r. we władaniu "A" S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub "A" S.A. stały się 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. W myśl natomiast ust. 7 art. 37a odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od 1 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym "A" S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Wojewoda [...] podkreślił, że A. T. dochował ustawowego terminu, bowiem przedmiotowy wniosek złożył [...] r. Zasadniczym zatem zagadnieniem, które wymaga zbadania jest prawidłowość ustalenia przez organ I instancji, iż "A" było posiadaczem samoistnym działki nr [...] nieprzerwanie od [...] r. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego, który twierdzi, iż nie może być mowy o posiadaniu samoistnym przez "A" przed rokiem [...], organ nadzoru wskazał, że jego zdaniem skoro ustawodawca dopuścił możliwość istnienia negatywnej przesłanki pozwalającej na odmowę przyznania poprzednim właścicielom odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, to w sprawach dotyczących ustalenia odszkodowania nie może być przyjmowana teoria odmawiająca państwowym osobom prawnym prawa do posiadania samoistnego nieruchomości. Powyższe prowadziłoby do sytuacji, w której ww. przepis art. 37 ust. 7 ustawy z 8 września 2000 r. nie znajdowałby zastosowania. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Wojewoda [...] wskazał następnie, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w roku [...] m.in. na działce nr [...] podjęto próbę budowy linii kolejowej łączącej T. z B. Działka ta nie została jednak wywłaszczona bowiem prace nad tym projektem przerwane zostały przez działania II wojny światowej. W roku [...] "A" podjęło ponownie działania w celu uregulowania stanu prawnego ww. terenu oraz wykorzystania go pod budowę nowej linii kolejowej. W tym celu sporządzono dokumentację geodezyjną (wykaz zmian gruntowych, mapę z opisem), w której działkę nr [...] zapisano jako własność Skarbu Państwa – "A". Taki zapis widniał w operacie ewidencji gruntów i budynków od czasu jego założenia, tj. [...] r. - co zostało potwierdzone zaświadczeniem Starosty [...] z [...] r. Ponadto "A" w roku [...] wystąpiło do faktycznej właścicielki tego terenu G. M., poprzedniczki prawnej A. T., o jego wykup w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W tym celu sporządzony został stosowny operat szacunkowy. Z jego treści wynika, iż w roku [...] na ww. gruncie wykonany został nasyp pod tory kolejowe. Bezsporne jest w niniejszej sprawie, iż ani nie doszło do wykupu nieruchomości, ani nie uruchomiono procedury wywłaszczeniowej. Poza sporem jest także, iż działka nr [...] przynajmniej od lat [...] zabudowana jest infrastrukturą kolejową. Skarżący twierdzi jednak, iż jej wybudowanie nastąpiło w połowie lat [...] (bez wskazania konkretnej daty), natomiast "A" utrzymuje, iż budowa linii kolejowej wykonana została w roku [...]. Zdaniem Wojewody [...], nie przesądzając o prawdziwości ww. stanowiska "A", nie zostało ono potwierdzone w zebranym materiale dowodowym. Bez względu jednak na powyższe, w związku z faktem, iż dla niniejszego rozstrzygnięcia przesądzające znaczenie ma data [...] r., to ten termin jest kluczowy w sprawie. W ocenie organu nadzoru zgromadzona dokumentacja pozwala na stwierdzenie, że "A" było posiadaczem samoistnym działki nr [...] od [...] r. Posiadanie nie może bowiem być liczone wyłącznie od zakończenia budowy infrastruktury kolejowej, lecz od momentu dysponowania gruntem na ten cel. Jak wynika z akt sprawy "A" przynajmniej od roku [...] dysponowało przedmiotową nieruchomością, co potwierdza dokumentacja geodezyjna. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego, podważającego autentyczność wykazu zmian gruntowych i mapy z opisem, organ nadzoru nie podzielił tych wątpliwości. Ponadto wskazał, że nie ma uprawnień do weryfikacji ewentualnego sfałszowania ww. dokumentacji. Zdaniem organu odwoławczego nie potwierdził się także zarzut A. T. dotyczący braku zainteresowania ze strony "A" władaniem ww. działką jako właściciela, bowiem akta sprawy potwierdzają, że Spółka sukcesywnie dążyła do utworzenia na niej linii kolejowej - co nastąpiło - oraz uregulowania stanu prawnego gruntu, na którym kolej się znajduje. W konsekwencji, zdaniem Wojewody, Starosta [...] prawidłowo przyjął, że brak jest podstaw do ustalenia na rzecz A. T. odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]. Pismem z dnia [...] r. A. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji. Skarżący zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji: art. 7 i art. 77 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całości materiału dowodowego, w tym nierzetelnym ustaleniu czasu trwania posiadania nieruchomości przez Skarb Państwa w okresie od 1 czerwca 1973 r. do 31 maja 2003 r., z pominięciem faktu, że skarżący sprawował władztwo na rzeczą poprzez regularne opłacanie podatków od nieruchomości, nie wszczęto procedury wywłaszczeniowej, przedmiotowa nieruchomość była obciążona hipoteką, co prowadzi do uznania, że posiadanie nieruchomości przez "A" miało charakter posiadania zależnego, a nie samoistnego niezbędnego do uzyskania własności, zaś przedmiotowe postępowanie administracyjne nie wykazało by "A" dysponowało gruntem na swoją rzecz, lecz właśnie na rzecz Skarbu Państwa; 2. art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji II. Naruszenie prawa materialnego: 1. art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art. 172 k.c. oraz art. 336 k.c., poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że każda forma władztwa nad nieruchomością przez okres 30 lat przez różne podmioty a w przedmiotowej sprawie przez Skarb Państwa, a po 2 lutym 1989 r. przez "A" S.A. prowadzi do utraty prawa do odszkodowania i uprawnia do zaliczenia okresu posiadania na rzecz następcy prawnego, tj. "A" podczas gdy podstawą zaliczenia okresu posiadania jest jedynie posiadanie samoistne, czyli posiadanie we własnym imieniu i na swoją rzecz, a nie władanie przez "A" na rzecz Skarbu Państwa; 2. art. 336 k.c. poprzez uznanie, że władanie przez "A" nieruchomością miało przymiot samoistności podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika wprost, że "A" miało świadomość kto jest właścicielem nieruchomości i występowało do niego podejmując nieudolną próbę przejęcia nieruchomości; 3. naruszenie art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez błędną wykładnię polegającą na przeciwstawieniu rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych informacji zawartych w dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na zlecenie "A", gdzie organ II instancji przyjmuje za prawdziwe dane zawarte w wykazie zmian gruntowych i mapie z opisem mimo ich sprzeczności z księgą wieczystą. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, musiała zostać uwzględniona. Przechodząc do szczegółowych rozważań przypomnieć w pierwszej kolejności należy, że w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej A. T. wskazał okoliczności i podniósł argumenty, które nie były rozważane w trakcie poprzedniego etapu postępowania, a które dowodziły, jego zdaniem, wadliwości decyzji Starosty [...]. Zarzucił bowiem m.in., iż nie polega na prawdzie sformułowane w decyzji twierdzenie, że "A" S.A. nie ponosiła opłat związanych z podatkiem za działkę albowiem działka podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości. W rzeczywistości ponieważ to on był właścicielem działki Urząd Miejski w B. do roku [...] naliczał mu należny podatek. Wskazał nadto, dołączając stosowny protokół, iż dokument dotyczący pertraktacji o dobrowolne odstąpienie nieruchomości na cele inwestycji drogowej spisano w [...] r. jednostronnie, bez udziału właściciela. Wskazał też, że w roku [...] Bank "C" w O. ustanowił m.in. na przedmiotowej działce hipotekę. Podniósł, że w roku [...] Urząd Miejski w B. nabył działkę nr [...], pozostającą w analogicznej sytuacji. Zarzucił też sprzeczność pomiędzy ustaleniami organu a treścią księgi wieczystej, z której wynika, że przedmiotowa działka, stanowiąca jego własność jeszcze w [...] r. użytkowana była jako droga. Na potwierdzenie swych tez skarżący dołączył stosowne dokumenty. Zdaniem strony okoliczności te i argumenty dowodzą, że "A" S.A. (bądź jej poprzednicy prawni) nie była od roku [...] nieprzerwanie posiadaczem samoistnym działki, a tym samym prawo właściciela do odszkodowania z art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. nie jest wyłączone. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że stosownie do art. 107 § 1 i 3 k.p.a. obligatoryjną częścią składową każdej decyzji administracyjnej (poza przypadkiem określonym w § 4 i 5 cytowanego artykułu) winno być m.in. uzasadnienie składające się z części faktycznej i prawnej. Uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie wymogów tych ewidentnie nie spełnia. Pomimo swojej obszerności do przywołanych wyżej sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów Wojewoda [...], poza wskazaniem części z nich w opisie odwołania, nie odniósł się ani jednym słowem, a tym samym uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie dowodzi tego by organ II instancji ponownie rozważył sprawę w aspekcie zgłaszanych przez A. T. zarzutów. Brak jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wskazanych wyżej zarzutów odwołania i przedłożonych przez stronę na ich poparcie dokumentów uniemożliwia kontrolę w tym zakresie motywacji organu odwoławczego, poprawności poczynionych przezeń ustaleń i wyprowadzonych wniosków, a tym samym prawidłowości osnowy zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wydana przez organ II instancji decyzja jest co najmniej przedwczesna, wydana bez zbadania i rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym narusza ona art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach ponownie prowadzonego postępowania Wojewoda [...] powtórnie, w sposób dogłębny i wnikliwy, rozważy wniesione przez A. T. odwołanie, w tym przedłożone przezeń dokumenty, w razie potrzeby podejmując w tym zakresie dodatkowe czynności celem jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Następnie, w zależności od wyników poczynionych ustaleń podejmie właściwą, należycie uzasadnioną decyzję pamiętając, iż odmowa przyznania odszkodowania z art. 37a cytowanej wyżej ustawy może nastąpić jedynie w razie jednoznacznego, nie budzącego wątpliwości wykazania zaistnienia przesłanek negatywnych wyłączających ww. uprawnienie właściciela. Kwestii sposobu zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym zakończenia postępowania Sąd przesądzić nie może. Z uwagi na uchybienia, o których mowa powyżej, uniemożliwiające dokonanie przez Sąd prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, jakiekolwiek w tej mierze jednoznaczne stwierdzenia byłyby bowiem, zdaniem Sądu, na obecnym etapie przedwczesne i nieuprawnione. Zbadania nowych okoliczności podniesionych w odwołaniu i ich oceny Sąd nie może zaś dokonać samodzielnie albowiem w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego zadaniem Sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś samodzielne badanie i wyjaśnianie kluczowych dla postępowania administracyjnego kwestii, pominiętych przez organ. Z powyższych względów, uznając w tej części zasadność zarzutów skargi Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organu II instancji. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 200,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a., a także § 18 w zw. z § 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).