II OZ 83/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1482/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1482/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił K.K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie obiektu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. Dalej Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone ustanowionemu w postępowaniu pełnomocnikowi, co jest równoznaczne z doręczeniem go bezpośrednio stronie i wywołuje wszelkie skutki przewidziane prawem. Od chwili doręczenia orzeczenia pełnomocnikowi rozpoczynają bieg także terminy do wystąpienia z ewentualnymi środkami zaskarżenia, jakie przysługują stronie. Ponadto w sytuacji, gdy doręczenie następuje do rąk profesjonalnego pełnomocnika, a takim był działający w sprawie adwokat, organ nie ma obowiązku pouczania strony o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Nadto Sąd podniósł, że w analizowanej sprawie bezsporne jest to, że skarżący działał przez pełnomocnika. Tymczasem profesjonalny pełnomocnik (adwokat) podlega na mocy prawa dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu, co prowadzi do uzasadnionego oczekiwania od niego należytej staranności w prowadzeniu sprawy przed sądem. W przypadku wniosku o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik, należy wykazać brak winy po stronie pełnomocnika. Zaś braku zawinienia po stronie swojego pełnomocnika skarżący nie wykazał. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a., Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący, zarzucając mu obrazę przepisów prawa w postaci art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił w należyty sposób okoliczności przemawiających za przywróceniem terminu do wniesienia skargi, podczas gdy po dokonaniu prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału, należało orzec odmiennie niż uczynił to Sąd pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zlecił swojemu pełnomocnikowi wniesienie skargi, jednakże pełnomocnik nie wywiązał się z powyższego. Dalej wskazał, że nie złożył swojemu pełnomocnikowi oświadczenia o rezygnacji z wniesienia skargi, co już winno być podstawą do wniesienia skargi przez tego pełnomocnika. W ocenie skarżącego, z uwagi na jego stan zdrowia i wiek trudno od niego wymagać, by monitorował działania swojego pełnomocnika. Dodał także, że nie dopuścił się chociażby lekkiego niedbalstwa w działaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W przepisie art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dn. 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKW 273/99, opubl. OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). Nadto wskazać należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Zaś w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminu do złożenia skargi było niezawinione. Rację ma również i w tym, że skoro skarżący w toku postępowania działał przez profesjonalnego pełnomocnika, to kwestię winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy oceniać mając na uwadze okoliczności dotyczące osoby pełnomocnika. W niniejszej sprawie takich okoliczności skarżący nie podał. Zaś wskazanie, że mimo wyartykułowanej przez skarżącego woli wniesienia skargi, pełnomocnik tego nie zrobił, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, zwłaszcza że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności zaistniałych po stronie pełnomocnika, które obiektywnie uniemożliwiły temu pełnomocnikowi wniesienie przedmiotowej skargi. Pamiętać bowiem należy, że z samej instytucji pełnomocnictwa wynika, iż działanie pełnomocnika jest działaniem samej strony. Zatem i ewentualne błędy po stronie pełnomocnika obciążają stronę. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wydane przez Sąd pierwszej instancji postanowienie odpowiada prawu. Dlatego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.