III SAB/Po 8/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Kosewska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.B. na bezczynność Samorządu Województwa W. w przedmiocie dofinansowania planowanej operacji w ramach PO RYBY 2007-2013 postanawia odrzucić skargę Skarżący B.B. złożył wniosek do Stowarzyszenia Lokalna Grupa Rybacka O. o dofinansowanie z budżetu Unii Europejskiej - Programu Operacyjnego "PO RYBY" zadania: "Dokończenie budowy łowiska i budowa agroturystyki, wraz z zagospodarowaniem terenu". Na mocy uchwały Komitetu Stowarzyszenia Lokalnej Grupy Rybackiej O. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], odmówiono skarżącemu dofinansowania. Wniosek nie osiągnął bowiem wymaganego minimum punktów określonego w Lokalnej Strategii Rozwoju Obszarów Rybackich. W związku z powyższym pismem nadanym dnia [...] marca 2013 r. skarżący zwrócił się do Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. o zbadanie zagadnienia przyznawania wniosków w aktualnym naborze, opisując swoje wątpliwości związane z rzetelnością wyboru wniosków przez Lokalną Grupę Rybacką. W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia [...] marca 2013 r. Dyrektor Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. poinformował wnioskodawcę, że nadzór nad Lokalną Grupą Rybacką O. sprawuje Marszałek Województwa właściwy ze względu na siedzibę Stowarzyszenia, tj. Marszałek Województwa L., który przeprowadził odpowiednią kontrolę oceny wniosków, stwierdzając, że ocena ta została dokonana zgodnie z procedurą opisaną w Regulaminie Stowarzyszenia. Jednocześnie organ wyjaśnił, że do kompetencji Samorządu nie należy ocena zgodności projektu ze strategią rozwoju obszarów zależnych od rybactwa, ani sprawdzanie prawidłowości wyboru operacji przez członków Komitetu Stowarzyszenia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący wezwał Samorząd Województwa W. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieprzyznaniu dofinansowania na projekt skarżącego. W uzasadnieniu skarżący opisał szczegółowo przebieg procedury związanej z przyznawaniem dofinansowania oraz w sposób merytoryczny odniósł się do oceny w związku z przyznana zbyt niską - w jego ocenie - punktacją. W związku z tym skarżący wniósł o dofinansowanie wskazanej operacji. W dniu [...] maja 2013 r. Dyrektor Departamentu PROW poinformował skarżącego, iż w związku z koniecznością zasięgnięcia dodatkowej opinii w sprawie, w której skarżący skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stanowisko w sprawie zostanie przedstawione po otrzymaniu tej opinii. Pismem z dnia [...] maja Urząd Marszałkowski w P. zwrócił się bowiem do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako Instytucji Zarządzającej w 2013 r., o zajęcie stanowiska w sprawie. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżący złożył, za pośrednictwem Samorządu Województwa W., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczą naruszenia art. 227 k.p.a. w zw. z art. 237 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a., poprzez brak udzielenia odpowiedzi Samorządu Województwa W. (bezczynność organu) na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] kwietnia 2013 r. w postaci odmowy udzielenia dofinansowania na "Dokończenie budowy łowiska i budowy agroturystyki, wraz z zagospodarowaniem terenu" w ramach operacji [...] Stowarzyszenia Lokalna Grupa Rybacka O. w P. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Samorząd Województwa W. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, powołując się na otrzymane stanowisko Instytucji Zarządzającej, które szczegółowo opisuje zasady przyznawania dofinansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że z petitum skargi wynika, iż strona wniosła o poddanie kontroli sądowoadministracyjnej bezczynności Samorządu Województwa Wielkopolskiego "(...) na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] kwietnia 2013 r. w postaci odmowy udzielenia dofinansowania na »Dokończenie budowy łowiska i budowy agroturystyki, wraz z zagospodarowaniem terenu«". W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący wezwał Samorząd Województwa W. do usunięcia naruszenia prawa, podnosząc zarzuty i wnioski bliżej określone w wezwaniu. W związku z tym, według strony, przedmiotem skargi jest zarówno brak udzielenia odpowiedzi ze strony organu (bezczynność), jak i odmowa przyznania skarżącemu dofinansowania inwestycji objętej wnioskiem. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, iż skarżący nie może skutecznie wnieść równocześnie: skargi na bezczynność oraz skargi na akt lub czynność organu administracji publicznej dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Z treści art. 3 – art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz.270, dalej p.p.s.a.) wynika, że zakres kognicji sądu administracyjnego obejmuje osobno skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a), odrębnie zaś sprawy ze skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt. 1-4a p.p.s.a.). Po drugie, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż stosownie do art. 52 § 3 p.p.ps.a., w sytuacji, gdy prawo nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Art. 53 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Terminy do wniesienia skargi zostały więc powiązane z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Organ ma do dyspozycji trzydzieści dni na udzielenie odpowiedzi. Jeżeli organ wywiąże się z obowiązku udzielenia odpowiedzi i skarżący otrzyma odpowiedź na swoje wezwanie w tym terminie, wówczas trzydziestodniowy termin do zaskarżenia uchwały biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. W przypadku braku odpowiedzi organu na wezwanie, termin sześćdziesiąt dni na wniesienie skargi liczy się od dnia złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r., II OSK 515/11, Lex nr 786157; postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., II OSK 1079/11; postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r., II OSK 515/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Termin sześćdziesięciodniowy ma zastosowanie także wówczas, gdy – jak w okolicznościach niniejszej sprawy - organ wprawdzie udzielił odpowiedzi, lecz jej doręczenie nastąpiło już po jego upływie (por. postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., II OSK 1079/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, należy stwierdzić, że z jednej strony powyższe uregulowanie wskazuje wyraźnie, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest warunkiem wniesienia skargi sądowej tylko na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., zatem nie ma podstaw, by ten warunek rozciągać na bezczynność polegającą na niewydaniu aktu lub niepodjęciu czynności określonych w art. 3 § 2 pkt. 4 i 4a p.p.s.a. (por. m.in. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z drugiej zaś strony – co wymaga podkreślenia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej może być wyłącznie bezczynność organu administracyjnego w odniesieniu do aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-4a p.p.s.a. Do grupy tych aktów i czynności nie należy zaś odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, która jest instytucją stricte procesową i nie rozstrzyga w najmniejszym stopniu o uprawnieniach lub obowiązkach strony postępowania. Co więcej, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona ma jedynie obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Nie musi natomiast czekać na odpowiedź organu (por. m.in.: postanowienia NSA z: 26 września 2012 r., II FSK 2130/12 i II FSK 1950/12; oraz wyrok WSA w Gliwicach z 22 października 2012 r., IV SA/Gl 551/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; ponadto: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 170). W związku z powyższymi ustaleniami należy stwierdzić, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 52 § 3 p.p.s.a. nie należy do kategorii aktów, o których mowa w powołanym art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., w szczególności nie należy ono do "innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" (pkt 4). Odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest jedynie pismem procesowym organu, stanowiącym element procedury zmierzającej do zaskarżenia wskazanych aktów lub czynności organów administracji publicznej, nie może natomiast stanowić przedmiotu odrębnej skargi. Z tego względu skarga na bezczynność organu w zakresie nieudzielenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest niedopuszczalna, co wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego, na marginesie należy podkreślić, że nadzór nad Lokalną Grupą Rybacką O. sprawuje Marszałek Województwa L., który przeprowadził odpowiednią kontrolę oceny wszystkich zrealizowanych naborów ogłoszonych przez Stowarzyszenie LGR O., stwierdzając, że ocena ta została dokonana zgodnie z procedurą opisaną w Regulaminie Stowarzyszenia. Ponadto Sąd zauważa, iż wbrew żądaniom skarżącego zgłaszanym wobec Marszałka Województwa W. – jak prawidłowo wyjaśnił organ w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. adresowanym do skarżącego – do kompetencji Samorządu Województwa nie należy ocena zgodności projektu ze strategią rozwoju obszarów zależnych od rybactwa, ani też sprawdzanie prawidłowości wyboru operacji przez członków Komitetu Stowarzyszenia. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz.U. nr 72, poz. 618 ze zm.), do wyłącznej właściwości Komitetu Stowarzyszenia należy wybór operacji, które mają być realizowane w ramach lokalnej strategii rozwoju obszarów rybackich. Wobec poczynionych ustaleń, stwierdzając niedopuszczalność skargi, Sąd orzekł, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jak w sentencji.