II GZ 581/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. L. Spółki z o.o. w N.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 326/13 w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi R. L. Spółki z o.o. w N. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 26 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 326/13, odmówił [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi tej Spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym. Spółka wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. Następnie zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 lipca 2013 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej - aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Przesyłkę pocztową zawierającą odpisy ww. zarządzeń doręczono skarżącej dnia [...] lipca 2013 r. W piśmie nadanym przesyłką pocztową [...] lipca 2013 r. (k. 24 akt sądowych) skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że skarga nie mogła być uzupełniona w terminie z powodu wyjazdu za granicę Dyrektora Generalnego – jedynej osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki. Skarżąca wyjaśniła, że akta podręczne sprawy, w tym oryginał pełnomocnictwa, znajdowały się w kasie pancernej w siedzibie spółki. Wyłączny dostęp do nich oraz klucze do sejfu posiadał nieobecny [...] (Dyrektor Generalny). Sąd I instancji uzasadniając oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi wskazał, że nieobecność osoby upoważnionej do reprezentowania skarżącej z uwagi na wyjazd służbowy nie stanowi podstawy do uznania braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że skarżąca w taki sposób zorganizowała działalność spółki, że w czasie wyjazdu Dyrektora Generalnego (jedynej osoby upoważnionej do reprezentacji Spółki) nikt nie ma dostępu do kasy pancernej z ważnymi dokumentami. Pełnomocnik skarżącej mógł uzyskać nowy aktualny odpis z KRS i nie musiał czekać na uzyskanie konkretnego odpisu znajdującego się w kasie Dyrektora Spółki. Pełnomocnik skarżącej obowiązany był do starannego działania w postępowaniu sądowym zainicjowanym wniesieniem skargi. Jeżeli tego nie uczynił - w razie dłuższej nieobecności mocodawcy w siedzibie powinien w porozumieniu z nim zadbać o przyjęcie rozwiązań organizacyjnych umożliwiających wykonywanie koniecznych czynności procesowych. Osoba wnosząca skargę do sądu powinna dbać o swoje interesy, w tym również mieć świadomość, że wszczynając postępowanie sądowoadministracyjne będą do niej kierowane przesyłki z Sądu. Za zachowanie zawinione strony traktuje się nie tylko jej działanie, któremu przypisać można winę umyślą, ale również takie, które nosi cechy niedbalstwa. Zażalenie na to postanowienie złożyła [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...]. Domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi do złożenia skargi kasacyjnej (winno być uzupełnienia braków formalnych skargi). W uzasadnieniu podniosła, że nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie mogła usunąć przeszkody uniemożliwiającej jej uzupełnienie braków formalnych skargi. Wskazała, że zarządzenie Sądu z [...] lipca 2013 r., dotyczące uzupełnienia braków formalnych skargi, zrozumiała jako obowiązek przedłożenia m.in. dokumentu pełnomocnictwa (dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi). Akta podręczne sprawy, w tym oryginał pełnomocnictwa znajdowały się w kasie pancernej mieszczącej się w siedzibie spółki. Klucze do nich posiada wyłącznie [...] – Dyrektor Generalny. W terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi odbywał on podróż służbową. Stąd dostęp do oryginałów dokumentu był niemożliwy w okresie od [...] lipa 2013 r. do [...] lipca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można mówić o uprawdopodobnieniu przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wezwanie Sądu I instancji z [...] lipca 2013 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi (k. 21 akt sądowych) zredagowane było nieprecyzyjne. Wskazano w nim na obowiązek złożenia cyt: "złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej – aktualny wypis z KRS". Podczas gdy zarządzenie Przewodniczącego Wydziału (k. 19 akt sądowych) obligowało pełnomocnika do złożenia cyt: "dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – aktualny wypis z KRS". Z zestawienia tego zarządzenia z wezwaniem z [...] lipca 2013 r., wynika, że zobowiązanie Sądu można było zrozumieć w ten sposób że Sąd żąda dokumentu pełnomocnictwa oraz aktualnego odpisu z KRS. Jak trafnie zauważa skarżąca dopiero łączne przedłożenie powyższych dokumentów pozwala w sposób jednoznaczny wykazać prawidłowy sposób udzielenia pełnomocnictwa. Jednakże uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu - wyjazd służbowy Dyrektora Generalnego i spowodowany tym brak dostępu do sejfu z aktami sprawy zawierającego dokument pełnomocnictwa - nie uzasadniają wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżąca spółka otrzymała [...] lipca 2013 r. (k. 23 akt sądowych). Z wyjaśnień samej Spółki zawartych w zażaleniu wynika, że dostęp do akt sprawy był niemożliwy w okresie od [...] do [...] lipca 2013 r., z powodu wyjazdu za granicę Dyrektora Generalnego. Ten ostatni posiadał klucze od sejfu, w którym zalegały ww. akta. Tym samym co najmniej w okresie od [...] do [...] lipca 2013 r. Dyrektor Generalny spółki był obecny w jej siedzibie. Mógł wówczas wydać z akt sprawy pełnomocnictwa celem wykonania wezwania Sądu z [...] lipca 2013 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, aby w rozpoznawanej sprawie uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było niezawinione. O braku winy można by mówić gdyby, strona nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie była w stanie usunąć przeszkody w dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Tymczasem pilny wyjazd służbowy Dyrektora Generalnego za granicę ([...] lipca 2013 r.) pozwalał na podjęcie działań w okresie od [...] lipca 2013 – otrzymania wezwania z Sądu o brakach formalnych skargi co najmniej do dnia [...] lipca 2013 r., tj. daty wyjazdu osoby reprezentującej Spółkę. Dyrektor Generalny powinien podjąć takie niezbędne działania, by nawet jego nieobecność nie uniemożliwiała funkcjonowanie Spółki. Należy zauważyć, że z odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców (k. 28 akt sądowych) wynika, że organem uprawnionym do reprezentowania skarżącej spółki jest zarząd spółki. Sposób reprezentacji podmiotu został określony następująco: w przypadku gdy zarząd spółki jest wieloosobowy do składnia oświadczeń woli upoważnieni są: dyrektor generalny samodzielnie; dwóch członków zarządu spółki łącznie lub członek zarządu łącznie z prokurentem (dział 2, rubryka 1 odpisu aktualnego). Dyrektor Generalny (jako jedyny członek zarządu – podrubryka 1 działu 2) powinien zatem tak organizować pracę, by jego nieobecność nie paraliżowała funkcjonowania Spółki. Z dokumentu KRS wynika, że spółka nie posiada bowiem innych poza nim członków zarządu ani prokurentów uprawnionych do jej reprezentacji. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej winien bowiem tak zorganizować swoją pracę, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną pomocą prawną Spółce. W związku z tym powinien przewidzieć sytuacje, w której jedyną osobą reprezentującą Spółkę – Dyrektor Generalny może być nieobecny w kraju i zawczasu winien tak zorganizować swój kontakt z mocodawcą aby w terminie wypełniać zobowiązania Sądu. Trafnie Sąd I instancji przyjął, że pełnomocnik skarżącej obowiązany był do starannego działania w postępowaniu sądowym zainicjowanym wniesieniem skargi. W razie dłuższej nieobecności mocodawcy w siedzibie powinien w porozumieniu z nim zadbać o przyjęcie rozwiązań organizacyjnych umożliwiających wykonywanie koniecznych czynności procesowych. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że właśnie z tej przyczyny skarżąca nie była w stanie w terminie uzupełnić braków formalnych skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjazd osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając przyczyny, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.