II SA/Rz 704/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. S. i P. S. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2013 r. o sygn. akt II SA/Rz 194/13 -postanawia- odrzucić skargę Wyrokiem z 18 czerwca 2013 r. II SA/Rz 194/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) oddalił wspólną skargę P. S. i P. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Orzeczenie Sądu stało się prawomocne 19 lipca 2013 r. W dniu 23 lipca 2013 r. wpłynęła do Sądu wspólna skarga P. S. i P. S., reprezentowanych przez ojca B. S., o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powołanym wyrokiem WSA. Wezwany do uzupełnienia braków skargi pełnomocnik skarżących w piśmie z 1 września 2013 r. wyjaśnił, że skargę o wznowienie opiera na ustawowej podstawie określonej w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "Ppsa"). Skarżący nie byli należycie reprezentowani podczas rozprawy i wskutek naruszenia przez Sąd prawa byli pozbawieni możliwości działania. Jak wynika z dołączonych pism mających stanowić uzasadnienie podstawy wznowienia pełnomocnik skarżących powiadomił Sąd o czasowej zmianie adresu, zgodnie z przepisami art. 68 – 81 Ppsa, a pomimo tego pismo to nie zostało dołączone do akt, przez co skierowano do niego zawiadomienie o rozprawie na adres, pod którym w tamtym czasie nie przebywał, jako że korzystał z turnusu rehabilitacyjnego. Po powrocie do L. 19 czerwca 2013 r. skontaktował się z Wydziałem Informacji Sądowej tut. Sądu celem zasięgnięcia informacji o sprawie. Dowiedział się wówczas, że dzień wcześniej odbyły się rozprawy w sprawach ze skarg swoich mocodawców o sygn. II SA/Rz 194/13 i II SA/Rz 195/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić stronom, że postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu może zostać wznowione jedynie w przypadkach przewidzianych w Dziale VII Ppsa. Stosownie do art. 277 Ppsa skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji termin ten liczy się od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarga o wznowienie powinna m.in. zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Podstawy wznowienia zostały skodyfikowane w art. 271 – 273 Ppsa. Zgodnie z art. 271 pkt 2 Ppsa można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Wskazane powyżej podstawy należą do podstaw skutkujących nieważnością postępowania sądowo - administracyjnego. Skarżący działający przez pełnomocnika w piśmie z 1 września 2013 r. powołali się na ustawową podstawę wznowienia ujętą w art. 271 pkt 2 Ppsa podając: "nie był należycie reprezentowany podczas rozprawy i wskutek naruszenia przez Sąd prawa był pozbawiony możności działania". Z uzasadnienia skargi o wznowienie, a także z akt sprawy II SA/Rz 194/13 wynika, że skarżący ustanowili swoim pełnomocnikiem ojca B. S. (k.20, II SA/Rz 194/13). O terminie rozprawy zawiadomiono pełnomocnika skarżących na adres zamieszkania w L., przy czym niepodjęta korespondencja powróciła do nadawcy (k.44-45). Rozprawa odbyła się 18 czerwca 2013 r. (k.52). Natomiast 19 czerwca 2013 r. B. S. kontaktował się z Wydziałem Informacji Sądowej celem zasięgnięcia informacji o sprawie. Odbył również rozmowę z kierownikiem sekretariatu (k.54). Z kolei 26 czerwca 2013 r. skierował do Sądu pismo, w którym odniósł się do zagadnień związanych z informowaniem Sądu o czasowej zmianie adresu i wysłaniu przez Sąd zawiadomienia o rozprawie na adres, pod którym w tamtym czasie nie przebywał. W świetle powyższego Sąd uznał, że skargę o wznowienie wniesiono w terminie, tj. po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie II SA/Rz 194/13 i przed upływem 3 miesięcy od dowiedzenia się strony o orzeczeniu, co miało miejsce już 19 czerwca 2013 r., kiedy pełnomocnik skarżących dowiedział się o wyniku sprawy podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Wydziału Informacji Sądowej. Analiza powołanych przez pełnomocnika skarżących ustawowych podstaw wznowienia w świetle przytoczonych wyżej okoliczności faktycznych przemawia za uznaniem, że skarga o wznowienie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Pełnomocnik skarżących twierdzi, że na skutek niepowiadomienia go o terminie rozprawy nie był należycie reprezentowany przed WSA. Poza tym, w toku rozprawy podniósł, iż nie otrzymał od Sądu pisma Powiatowego Zarządu Dróg [...] z dnia 14 czerwca 2013 r. W doktrynie prawa słusznie podnosi się, iż pojęcie nienależytej reprezentacji na gruncie art. 271 pkt 2 Ppsa obejmuje sytuacje: gdy w sprawie nie działał organ osoby prawnej bądź jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, powołanej do reprezentacji; gdy działała osoba, która straciła przymiot przedstawiciela ustawowego; gdy działała wyłącznie osoba, która zgodnie z prawem materialnym nie mogła reprezentować osoby niemającej zdolności do czynności prawnych; pominięcie przez sąd właściwie umocowanego pełnomocnika; brak należytego umocowania pełnomocnika do reprezentowania strony (zob. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003 r., s. 213 i nast.). Żadna z wymienionych powyżej okoliczności w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Skarżący prawidłowo ustanowili swoim pełnomocnikiem ojca B. S. (art. 35 § 1 Ppsa), dlatego z uwagi na dyspozycję art. 67 § 5 Ppsa nie mogli zostać osobiście zawiadomieni o rozprawie. Pisma sądowe mogły być i były kierowane wyłącznie do B. S., ponieważ powołany przepis wyłącza stosowanie doręczeń bezpośrednich. Sąd w toku postępowania nie pomijał właściwie ustanowionego przez skarżących pełnomocnika – B. S. Pismo, które zdaniem pełnomocnika nie zostało mu doręczone nie dotyka nawet pośrednio praw i obowiązków jego mocodawców a wyłącznie jednostki organizacyjnej w postaci Powiatowego Zarządu Dróg, która twierdziła że nie jest stroną postępowania sądowego. Ponadto, pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z nim, otrzymał je od nadawcy. Zatem sformułowanie podstawy wznowienia o braku należytej reprezentacji w sposób odpowiadający ustawie, ale bez uprawdopodobnienia okoliczności ją uzasadniających nie spełnia ustawowego wymogu oparcia skargi o wznowienie na ustawowej przesłance. Dlatego w tym zakresie skargę należało uznać za niedopuszczalną. Ponadto, pełnomocnik skarżących wywodzi, że nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, przez co pozbawiono go (skarżących) możności działania. Zdaniem Sądu, ta podstawa wznowienia postępowania na skutek nieprawidłowego powiadomienia pełnomocnika stron o rozprawie zaistniała. Nie mogła ona jednak stanowić o wznowieniu z uwagi na istotne ograniczenie jakie wynika z treści art. 271 pkt 2 Ppsa. Otóż należy wyraźnie podkreślić, iż zarzucany stan pozbawienia możności działania stron ustał już w jeden dzień po rozprawie, tj. 19 czerwca 2013 r. Wtedy to pełnomocnik skarżących kontaktował się z Wydziałem Informacji Sądowej oraz kierownikiem sekretariatu, a działania przez niego podejmowane wywarły bezpośredni skutek także wobec mocodawców (skarżących). Miało to niewątpliwie miejsce przed uprawomocnieniem się zapadłego w sprawie wyroku, a jak wynika z art. 271 pkt 2 Ppsa nie można żądać wznowienia postępowania, jeżeli niemożność działania ustała przed uprawomocnieniem się orzeczenia (podkreślenie Sądu). Strony skarżące z chwilą gdy dowiedziały się o wydaniu wyroku przez WSA miały możliwość zainicjowania postępowania odwoławczego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym poprzez złożenie skargi kasacyjnej. Skoro stan niemożności działania ustał przed uprawomocnieniem się wyroku, to strona działając osobiście lub przez swojego pełnomocnika mogła skorzystać z dostępnych środków zaskarżenia, po spełnieniu obowiązujących w tym zakresie wymogów prawnych. Nieskuteczne było zatem oczekiwanie skarżących (pełnomocnika) na uprawomocnienie się wyroku, aby następnie wystąpić z żądaniem wznowienia tego postępowania z powołaniem się na opisane wyżej okoliczności i podstawy wznowienia. Na tą okoliczność strony nie mogły się skutecznie powoływać (art. 271 pkt 2 Ppsa), dlatego też zgodnie z art. 280 Ppsa skarga o wznowienie podlega odrzuceniu.