II OZ 200/14

II OZ 200 / 14 POSTANOWIENIE Dnia 4 marca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 1009/13 w zakresie częściowego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II OZ 200 / 14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu J. G. prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata oraz oddalił wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżący wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną B. i synem J. Rodzina utrzymuje się z emerytury skarżącego w wysokości 919,54 zł netto, emerytury żony w wysokości 1572,04 zł netto, renty inwalidzkiej syna w wysokości 599 zł netto i jego wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia w wysokości 837,02 zł netto. Skarżący posiada dom o powierzchni 81 m2, mieszkanie o powierzchni 62,75 m2 i budynek gospodarczy. Na wydatki związane z utrzymaniem domu składają się opłaty z tytułu energii elektrycznej - 270,04 zł, wywóz śmieci - 27 zł, podatek od nieruchomości - 171 zł, woda - 73,21 zł, gaz - dwie butle na miesiąc – 118 zł, ubezpieczenie PZU skarżącego – 69 zł i jego żony – 38,70 zł, zakup węgla i drewna, telefon – 118,66 zł, wydatki na leki żony około 644 zł oraz leki skarżącego 321 zł. Dodatkowo skarżący podkreślił, że żona choruje na cukrzycę, wymaga całodobowej pomocy i specjalistycznej opieki lekarskiej. Z kolei syn z uwagi na jego stan zdrowia wymaga specjalistycznego aparatu słuchowego, którego cena wynosi 2800 zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada zasobów pieniężnych, papierów wartościowych. W sprzeciwie od postanowienia z dnia 30 października 2013 r. skarżący podkreślił, że nie uwzględniono w nim kosztów zakupu opału i drewna oraz kosztów związanych z leczeniem żony i syna. Ogólna suma miesięcznych wydatków wraz z zakupem opału na okres grzewczy wynosi 3156,41 zł. Po uwzględnieniu wydatków na opał na jedną osobę w rodzinie skarżącego przypada kwota 247,86 zł. Do sprzeciwu załączono kopie paragonów za zakup węgla z dnia 14 listopada 2013 r. - 358,42 zł, z dnia 5 listopada 2013 r. – 515,08 zł i 432,32 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do przedstawienia dokumentów skarżący poinformował, że nie rozlicza się z urzędem skarbowym, gdyż jego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne i wszelkie rozliczenia wykonuje za niego ZUS. Nadto nie jest w stanie przedstawić dokumentów poświadczających wydatki na leczenie siebie, żony i syna, ponieważ nie wiedział wcześniej, że będą mu niezbędne i paragony potwierdzające zakup wyrzucał. Do pisma załączono kopie: wyciągów z rachunku bankowego skarżącego za okres IX-XI 2013 r. (z których wynika, że łączna kwota miesięcznych świadczeń emerytalnych skarżącego i jego żony wynosi 2491,58 zł netto), rozliczenia umowy zlecenia J. G. za miesiąc sierpień na kwotę 837,02 zł, umowy o pracę J. G. zawartej na okres próbny od dnia 1 października 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. (stawka 6,50 zł brutto/godz.), rachunku za ubezpieczenie w PZU skarżącego – 69,00 zł i jego żony - 38,70 zł, dokumentów potwierdzających wypłatę na rzecz J. G. renty z ZUS za okres listopad i grudzień 2013 r. – 599 zł miesięcznie, rachunku za wywóz śmieci w miesiącu październiku 2013 r. - 27 zł, pokwitowania opłacenia zaległości w podatku od nieruchomości (rata 3) w kwocie 171,00 zł, paragonu za zakup węgla z dnia 2 grudnia 2013 r. - 362,11 zł, dokumentu dostawy wyrobów węglowych z dnia 29 października 2013 r., dwóch faktur za energię elektryczną z terminem płatności 10 grudnia 2013 r. na kwoty 186,07 zł i 114,45 zł, rachunków za telefon komórkowy J. G. za miesiące grudzień 2013 r. – 52,31 zł i listopad 2013 r. – 55,46 zł, rachunków za telefon stacjonarny J. G. za październik 2013 r. – 63,20 zł i listopad 2013 r. - 81,02 zł, dwóch faktur za wodę i odprowadzenie ścieków w październiku 2013 r. – 73,21 zł i w listopadzie 81,19 zł. Rozpoznając wniosek skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na charakter instytucji prawa pomocy i w tym zakresie dokonując analizy złożonych przez skarżącego oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych na tą okoliczność dokumentów uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie częściowo w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd nie uwzględnił wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie wykazał dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji dochodowej i majątkowej skarżącego i jego rodziny prowadzi do wniosku, że skarżący wraz z rodziną utrzymują się ze stałego dochodu w łącznej wysokości 3090,58 zł netto. Do tego dochodzi jeszcze deklarowane w formularzu o przyznanie prawa pomocy wynagrodzenie syna skarżącego J. G. z tytułu umowy zlecenia w wysokości 837,02 zł netto, co w sumie daje kwotę 3927,60 zł netto miesięcznie. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jest właścicielem domu o pow. 81 m2, mieszkania o powierzchni 62,75 m2 i budynku gospodarczego. Załączona na wezwanie Sądu dokumentacja dowodzi również, że opłaty za ubezpieczenie skarżącego jak i jego małżonki w PZU w łącznej kwocie 107,70 zł nie są opłatami ponoszonymi co miesiąc, lecz raz na kwartał. Podobnie zresztą wygląda kwestia podatku od nieruchomości w wysokości 171 zł. Sąd nie kwestionował przy tym wydatków ponoszonych na zakup opału w okresie grzewczym, jednak za nie pozbawioną znaczenia uznał fakt, że koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie mogą zamknąć się w kwocie 300 zł i będą rozłożone w czasie. Dochody skarżącego i jego rodziny w kontekście miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu pozwolą mu wygospodarować środki pieniężne na pokrycie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. G., zaskarżając je w części, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania w zakresie mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę skarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania w sytuacji, gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwala na powyższą konstatację. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci świadectwa Janusza Grabskiego na okoliczność sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny, którego to dowodu skarżący nie mógł przedstawić wcześniej, albowiem stał on mu się wiadomy po doręczeniu skarżonego postanowienia, zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu na etapie postępowania zażaleniowego, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały pokryte w całości lub w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez skarżącego, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wraz z członkami rodziny, z którymi pozostaje w gospodarstwie domowym, posiada on stałe dochody, które zaspokajają ich bieżące, usprawiedliwione potrzeby. Pomimo stosownej aktywności strony skarżącej w zakresie udokumentowania swojej sytuacji materialnej i osobistej, uznać należało, iż nie zostało wykazane, aby wnioskodawca był osobą, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, iż jego trudna sytuacja życiowa została uwzględniona przez Sąd pierwszej instancji, który przyznał skarżącemu prawo pomocy w części. Nie zostały natomiast wykazane, również we wniesionym zażaleniu, takie okoliczności, które pozwalałyby na skuteczne zakwestionowanie oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, co do sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego i rozszerzenia udzielonego mu prawa pomocy. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. jako pozbawione uzasadnionych podstaw.