IV SA/Po 937/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-11-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dochody z wynajmu nieruchomości i spłaca kredyt hipoteczny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawczyni znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych, ponieważ jej dochody z najmu są w całości przeznaczane na utrzymanie i spłatę kredytu hipotecznego, a nie posiada ona oszczędności ani innych zasobów. W związku z tym przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca E.P. wniosła skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą rozbiórki obiektu budowlanego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni podała, że jest bezrobotna, jej dochody pochodzą z wynajmu mieszkań, z których spłaca kredyt hipoteczny, a jej matka utrzymuje się z emerytury. Sąd wezwał ją do przedłożenia szczegółowych dokumentów finansowych, na co skarżąca odpowiedziała, że nie posiada działalności gospodarczej ani konta bankowego, a jej dochody są w całości przeznaczane na bieżące utrzymanie i spłatę kredytu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
E.P. wniosła skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych w powyższym formularzu wynika, że skarżąca posiada dom o pow. [...] m2 i kamienicę, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku a źródłem jej utrzymania jest dochód z wynajmu mieszkań w kwocie [...] zł. Z powyższej kwoty skarżąca spłata raty kredytu w kwocie [...] – [...] zł. oraz bieżące utrzymanie. Skarżąca poinformowała również, iż w jej domu mieszka jej matka uzyskująca emeryturę w wysokości [...] zł., z której opłaca własne utrzymanie i spłaca kredyt w kwocie [...] zł.
Celem doprecyzowania sytuacji materialnej wnioskodawczyni pismem z dnia 16 października 2013r. wezwano ją do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2012, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, przedłożenia kopii umów kredytowych wraz z harmonogramem spłat. kopii umów najmu lokali, zaświadczenia o zarejestrowaniu działalności gospodarczej oraz podania informacji o stanie rodzinnym oraz majątku i dochodach osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni pismem z dnia 24.10.2013r. poinformowała, że nie posiada działalności gospodarczej, samochodu ani konta w banku. Skarżąca wyjaśniła, że po zapłaceniu raty kredytu wynoszącego [...] CHF na życie pozostaje jej kwota ok. [...] zł. Wnioskodawczyni podała również, że jej matka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...] zł. i spłaca kredyt wynoszący [...] zł. Do powyższego pisma załączono kopie umów najmu lokali, kredytu bankowego oraz zeznań podatkowych na drukach PIT 28 za lata 2011 i 2012r.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu, iż źródłem utrzymania skarżącej jest dochód z najmu wynoszący [...] zł., przy uwzględnieniu konieczności spłacania kredytu hipotecznego w kwocie [...] CHF stwierdzić należy, że wnioskodawczyni zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych. Wnioskodawczyni nie posiada bowiem żadnych oszczędności, ani zasobów, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowego a uzyskiwane dochody w całości przeznacza na utrzymanie. Jej sytuacja pozwala zatem przyjąć, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania prowadzonego gospodarstwa domowego. W efekcie za zasadny uznać należy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło