VIII SA/Wa 629/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-07

Skład orzekający: Artur Kot, Leszek Kobylski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, polegających na wykreśleniu spółki jako zarządcy trwałego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli spółka twierdzi, że nie posiada tytułu prawnego do trwałego zarządu, a decyzje umarzające postępowanie w sprawie nabycia użytkowania wieczystego nie stanowią podstawy do takiej zmiany?
Ratio decidendi
Ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z innych dokumentów lub orzeczeń, a nie go kształtuje. Organy ewidencyjne nie rozstrzygają sporów o prawa do nieruchomości. Decyzje umarzające postępowanie w sprawie nabycia prawa użytkowania wieczystego nie są ostatecznymi decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów o aktualizacji ewidencji i nie mogą stanowić podstawy do wykreślenia wpisu o trwałym zarządzie, zwłaszcza gdy wpis ten jest zgodny z treścią księgi wieczystej.
Stan faktyczny
Spółka P. [...] S.A. wniosła o wykreślenie jej z ewidencji gruntów i budynków jako zarządcy trwałego dla wskazanych działek, powołując się na decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie nabycia prawa użytkowania wieczystego. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. [...] Spółka Akcyjna w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w bazie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "organ odwoławczy", [...]WINGiK") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) (dalej: "k.p.a.") decyzją z dnia [...] czerwca 2013 roku znak [...] po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez [...] Spółka Akcyjna w [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka") od decyzji Starosty [...] (dalej: "organ I instancji") znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., orzekającej o odmowie wprowadzenia do części opisowej operatu ewidencyjnego gruntów i budynków obrębu [...] gm. [...] zmiany polegającej na wykreśleniu z jednostki rejestrowej gruntu G290: właściciel - Skarb Państwa - zarządca trwały [...] Spółka Akcyjna - działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, stosownie do ponownego wniosku [...] S.A. [...] z dnia [...] lutego 2013r. - utrzymał w mocy przedmiotową decyzję. Podstawę wskazanych wyżej decyzji stanowiły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna: W dniu 23 stycznia 2013 r. [...] S.A. wystąpiły z pismem o wprowadzenie zmiany polegającej na wykreśleniu ich z ewidencji gruntów i budynków jako zarządcy odnośnie działek o numerach [...],[...],[...],[...] i [...]. Jako uzasadnienie żądania wskazano trzy decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie nabycia przez [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego powyższych działek. Wszystkie działki figurujące w jednostce rejestrowej gruntu G290 powstały z podziału działki nr [...] o powierzchni [...] ha, która to działka już w 1988 roku miała uregulowany stan prawny w KW [...]. Jako jej właściciel figurował Skarb Państwa, [...] zaś, jako jednostka organizacyjna, której nieruchomość tą oddano w trwały zarząd. W 2012 roku na wniosek [...] S.A. Wojewoda [...] Decyzją Nr [...] z [...] października 2012 zatwierdził podział działki Nr [...] na działki o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Jednocześnie stwierdził nabycie przez [...] S.A. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...]. Decyzję tą wprowadzono do ewidencji gruntów i budynków przenosząc działkę [...] do nowej jednostki rejestrowej gruntu G530 właściciel - Skarb Państwa - użytkownik wieczysty [...] S.A. Pozostałe działki pozostawiono w dotychczasowej jednostce rejestrowej. Odnosząc się do wniosku z dnia 23 stycznia 2013 roku organ I instancji podniósł, iż decyzja o umorzeniu postępowania na wniosek strony nie zmienia stanu prawnego nieruchomości. Oznacza jedynie, że w danej sprawie postępowanie nie będzie kontynuowane oraz że sprawa nie została rozstrzygnięta co do istoty. Stan prawny nieruchomości figurujący w jednostce rejestrowej gruntu G290 tj. działek o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] o powierzchni [...] ha jest zgodny z KW [...], a w jednostce rejestrowej G530 działka [...] o powierzchni [...] ha z KW [...]. Wskazano jednocześnie, iż organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może tworzyć nowych stanów prawnych dotyczących nieruchomości. Rejestruje tylko zmiany wynikające z wpływających dokumentów. W tych okolicznościach decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku Starosta [...] orzekł o odmowie wprowadzenia do części opisowej operatu ewidencyjnego gruntów i budynków obrębu [...] gm. [...] zmiany polegającej na wykreśleniu z jednostki rejestrowej gruntu G.290: właściciel - Skarb Państwa - zarządca trwały [...] Spółka Akcyjna - działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha. Odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 roku wniosła [...] S.A. w Warszawie. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie [...] S.A. jako zarządcy trwałego przedmiotowych działek. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia właściwy organ w drodze decyzji. [...] S.A. nie posiada takiej decyzji ani innych dokumentów świadczących o przekazaniu w trwały zarząd ww. nieruchomości Spółce lub jej poprzednikom prawnym. Wskazując na art. 199 ust. 2 przepisów przejściowych ww. ustawy, z których wynika, że zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie tej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości, art. 43 definiujący trwały zarząd jako formę prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną oraz art. 4 pkt 10, zgodnie z którym jednostką organizacyjną jest państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej – Spółka podniosła, iż w obecnym stanie prawnym nie istnieje prawo trwałego zarządu przysługujące osobie prawnej. Przedsiębiorstwo państwowe "[...]" było osobą prawną zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe oraz z art. 3 uchylającej ją ustawy z dnia 6 lipca 1995r. o przedsiębiorstwie państwowym Polskie Koleje Państwowe, która została uchylona przez ustawę z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, zgodnie z którą przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe zostało przekształcone w spółkę prawa handlowego. Tym samym [...] S. A. również posiada osobowość prawną. W przypadku ww. nieruchomości zarząd nie przekształcił się w użytkowanie wieczyste, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o której mowa wyżej. Powyższe potwierdzają decyzje Wojewody [...] z dnia [...] października 2012r. Nr [...],[...] i [...], którymi zostało umorzone postępowanie w sprawie przedmiotowych nieruchomości z uwagi na to, że stanowią one: wody płynące - dz. ew. nr [...] i nr [...], drogę wojewódzką - dz. ew. nr [...] i nr [...], drogę powiatową - dz. ew. nr [...]. W związku z tym grunty te nie znajdują się w posiadaniu [...] S.A. i nie mogą pozostawać w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. Wskazując na powyższe Spółka podniosła, iż nie jest zgodny z prawem stan prawny ujawniony obecnie w ewidencji gruntów, gdzie jako zarządca trwały do działki stanowiącej drogę publiczną jest wpisana spółka prawa handlowego - lub gdzie na tereny stanowiące państwowe wody płynące jako zarządcą trwały jest wpisana spółka prawa handlowego. Wobec tego, iż Spółka nie jest władającym w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne uzasadnione jest wykreślenie [...] jako zarządcy trwałego wskazanych we wniosku działek. Nie doprowadzi to bowiem do zmian właścicielskich, a jedynie sprawi, że wpis będzie zgodny z prawem i rzeczywistym stanem rzeczy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przytoczeniu dotychczasowego przebiegu postępowania i poczynionych ustaleń organ odwoławczy uznał odmowę wpisania przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zmiany polegającej na wykreśleniu z jednostki rejestrowej gruntu G.290: właściciel - Skarb Państwa - zarządca trwały [...] Spółka Akcyjna działek ewidencyjnych o numerach: [...],[...],[...],[...],[...] za zasadną. Podniósł, iż zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą zaś samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. [...]WINGiK wskazał jednocześnie, iż kwestionowany zapis w ewidencji gruntów i budynków, dotyczący działek ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...] w obrębie [...] - jednostki rejestrowej gruntu G290 jest zgodny z aktualnym stanem prawnym ujawnionym w KW Nr [...]. Decyzje Wojewody [...], orzekające o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nabycia przez ww. podmiot prawa użytkowania wieczystego gruntu (działek nr: [...],[...],[...],[...],[...]) oznaczają jedynie, że sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty (w rozpatrywanej sprawie nabycia prawa użytkowania wieczystego) i w tej konkretnej sprawie postępowanie nie będzie kontynuowane. Nie rozstrzygają o kwestii wygaśnięcia lub odmowy wygaśnięcia prawa trwałego zarządu i nie mogą być podstawą do wykreślenia tego prawa z ewidencji gruntów i budynków. Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2013 roku, pismem z dnia 5 lipca 2013 roku wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Spółka Akcyjna w [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Decyzji zarzuciła : -naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 tej ustawy § 12 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) przez ich nie zastosowanie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków trwałego zarządu następuje wyłącznie na podstawie decyzji o jego ustanowieniu na rzecz danej jednostki organizacyjnej. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, trwały zarząd na rzecz jednostki organizacyjnej ustanawia właściwy organ w drodze decyzji. Podniosła, iż [...] S.A. nie posiada takiej decyzji ani innych dokumentów świadczących o przekazaniu w trwały zarząd ww. nieruchomości Spółce lub jej poprzednikom prawnym. Powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu podniosła, iż nie jest zgodny z prawem stan prawny ujawniony obecnie w ewidencji gruntów, gdzie jako zarządca trwały do działki stanowiącej drogę publiczną jest wpisana spółka prawa handlowego - lub gdzie na tereny stanowiące państwowe wody płynące jako zarządca trwały jest wpisana spółka prawa handlowego. Wnioskodawca nie wnosi o dokonanie zmian właścicielskich, wobec tego, iż takich uprawnień nie posiada, a wnosi jedynie o wpis zgodny z prawem i rzeczywistym stanem rzeczy. Skarżąca powtórzyła także, iż nie jest również władającym przedmiotowym gruntem. Wykreślenie [...] S.A. jako zarządcy trwałego wskazanych we wniosku działek pozostawia wpis dotyczący właściciela, którym zgodnie z ewidencją jest Skarb Państwa. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca podniosła, że nie wyklucza się możliwości usunięcia z ewidencji wpisu obciążonego wadą od początku. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji dokonania przez organ błędnego wpisu do ewidencji gruntów i budynków, który ma charakter czynności materialno-technicznej i nie korzysta z przymiotu ostateczności i prawomocności. Tym samym możliwe jest jego usunięcie, sprostowanie lub zmiana na wniosek strony, która powinna dokonać się w formie decyzji administracyjnej. Wobec tego, iż [...] S.A. nie wykonuje funkcji zarządcy drogi wojewódzkiej - działka ew. nr [...] i nr [...], ani zarządcy trwałego drogi powiatowej - działka ew. nr [...], ani ich administratora, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.) - droga ta nie jest utrzymywana, remontowana, sprzątana czy też odśnieżana przez skarżącą, decyzja z dnia [...] kwietnia 2013r. o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i utrzymująca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. wydane zostały z naruszeniem art. 7 k.p.a., nakazującym dokładne wyjaśnienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela oraz art. 77 § 1 k.p.a., nakazującym zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., nakazującym uzasadnienie decyzji z rozważeniem wszystkich faktów. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), nie jest związany zarzutami i granicami skargi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 17 marca 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 t.j.) (dalej: "ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne") oraz wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku, w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454) (dalej: "rozporządzenie"). Organ I instancji jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazuje art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44, § 45 i § 46 rozporządzenia. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. W myśl art. 22 ust. 1 powyższej ustawy, osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian; obowiązek ten nie dotyczy zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów. Na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Zgodnie z § 44 rozporządzenia, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy: 1) utrzymywanie systemu informatycznego obsługującego bazy danych ewidencyjnych w ciągłej gotowości operacyjnej, 2) utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, 3) archiwizacja wycofanych danych ewidencyjnych, 4) udostępnianie danych ewidencyjnych, 5) ochrona danych ewidencyjnych przed ich utratą, zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją, nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem, 6) okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych, 7) sporządzanie powiatowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją, 8) modernizacja ewidencji. Z § 45 ust. 1 rozporządzenia wynika, iż aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zgodnie z ust. 2 - do aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 stosuje się odpowiednio. W myśl § 46 ust. 1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i § 11, zaś zgodnie z § 46 ust. 2 - z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. W myśl § 45 ust. 3 rozporządzenia wykaz zmian danych ewidencyjnych, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, powinien określać: 1) identyfikatory jednostki ewidencyjnej i obrębu, 2) numer odpowiedniej jednostki rejestrowej gruntów, budynków lub lokali, 3) numer odpowiedniej pozycji kartoteki budynków lub lokali, 4) numer księgi wieczystej, 5) oznaczenie obiektu bazy danych ewidencyjnych, którego dane ewidencyjne uległy zmianie, 6) dane ewidencyjne, które uległy zmianie, z wyszczególnieniem danych dotychczasowych oraz danych aktualnych, 7) datę sporządzenia wykazu, 8) nazwisko, imię oraz podpis osoby, która sporządziła wykaz. Jednocześnie z art. 20 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej, zaś zgodnie z ust. 2 tego art. w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części; 2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1; 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) wartość nieruchomości. W rozporządzeniu został zawarty § 12 wskazujący na to, co stanowi podstawę uwidaczniania w ewidencji praw osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 do gruntów, budynków i lokali. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa te są w ewidencji uwidaczniane na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości, zaś w myśl § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 w ewidencji oprócz danych, o których mowa w § 10, wykazuje się także dane dotyczące: a) użytkowników wieczystych gruntów, b) jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, c) państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, d) organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, e) użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, oraz dane dotyczące osób i jednostek organizacyjnych, które władają gruntami na podstawie umów dzierżawy, zwanych dalej "dzierżawcami", zgłoszonych do ewidencji stosownie do art. 28 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756, z 1999 r. Nr 60, poz. 636 i z 2000 r. Nr 45, poz. 531). Z powołanych wyżej przepisów wynika, iż ewidencja ma charakter deklaratoryjny, a organy prowadzące tą ewidencję i dokonujące w niej zapisów nie rozstrzygają kwestii dotyczących własności, czy władania nieruchomością, które wynikają z dokumentów stworzonych w innym trybie. Stanowisko Sądu w tej mierze jest zgodne z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2012 roku w sprawie sygn. akt I OSK 1004/11 (LEX nr 1225527), z którego wynika, iż: "Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów". W ocenie Sądu ewidencja nie rozstrzyga sporów dotyczących władania nieruchomością także w znaczeniu negatywnym, tak jak w niniejszej sprawie. Skarżąca bowiem domaga się wykreślenia z ewidencji w odniesieniu do wskazanych we wniosku działek [...] S.A. figurującej w odniesieniu do tych nieruchomości jako władająca nieruchomością – zarządcy trwałego, podnosząc, iż wpis w ewidencji wskazujący na [...] S.A. jako władającej tymi nieruchomościami jest niezgodny ze staniem rzeczywistym. Jako podstawę zmiany w ewidencji skarżąca wskazała decyzje Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 roku Nr [...], Nr [...] i Nr [...], umarzające postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez [...] S.A. w trybie art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w pow. [...], gm. [...], w obrębie [...], składającego się z działek projektowanych nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniach tych decyzji wskazano, iż: działka nr [...] stanowi część drogi powiatowej [...] – [...] – [...] (dec. Nr [...]), działki nr [...] i nr [...] stanowią cześć dróg wojewódzkich (dec. Nr [...]), zaś działki NR [...] i nr [...] stanowią wody płynące (dec. Nr [...]). Wbrew twierdzeniom skarżącej, a zgodnie z oceną organów orzekających w niniejszej sprawie, wskazywane przez skarżącą decyzje nie mogą stanowić podstawy do zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Decyzje te bowiem orzekają o umorzeniu postępowań wobec wystąpienia o to przez stronę, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. Nie stanowią rozstrzygnięć merytorycznych, o jakich mowa w § 46 ust. 2 pkt 1, jak i § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Decyzje te nie określają istnienia bądź nie istnienia jakichkolwiek praw do nieruchomości, a stanowią jedynie o formalnym zakończeniu toczących się postępowań. Waloru takiego nie posiadają też ustalenia faktyczne dotyczące charakteru działek tam wskazanych. Należy jednocześnie zauważyć, iż jak wynika z nie kwestionowanych przez skarżącą ustaleń, zapis którego wykreślenia z ewidencji domaga się skarżąca jest zgodny z aktualnym stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej KW NR [...]. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707, tekst jednolity), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z art. 10 ust. 1 tej ustawy, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Jednocześnie, jak wynika z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się także na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych. Wobec powyższego w sytuacji braku podstaw do przyjęcia, iż wskazywane przez skarżącą decyzje o umorzeniu postępowania spełniają przesłanki z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia i podnoszonej przez Spółkę niezgodności stanu wynikającego z ewidencji, a także ujawnionego w księdze wieczystej ze stanem rzeczywistym, wydaje się, iż uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej ze stanem rzeczywistym mogło by stanowić podstawę do zmiany ewidencji w oparciu o treść § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Pozostawanie kwestionowanego przez skarżącą wpisu w ewidencji w zgodności z treścią zapisów ujawnionych w księdze wieczystej, prowadzonej dla tych nieruchomości, zdaniem Sądu nie pozwala na uznanie za dopuszczalne usunięcia tego zapisu z ewidencji, z jednoczesnym potraktowaniem jako wpis obciążony wadą od początku, nawet przy uwzględnieniu twierdzeń skarżącej o nie pozostawaniu w jej posiadaniu decyzji ani innych dokumentów świadczących o przekazaniu nieruchomości, o których mowa w decyzji, skarżącej lub jej poprzednikom prawnym. Odmienna ocena w tym zakresie prowadziłaby do sprzeczności pomiędzy treścią księgi wieczystej i ewidencją gruntów i budynków. Tym samym zdaniem Sądu teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2011 roku w sprawie II SA/GL 405/11 (LEX nr 1085955) nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Wywody Sądu nie pozostają też w sprzeczności z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2009 roku sygn. akt I OSK 495/09 (LEX nr 529488), które to rozstrzygnięcia zostały przytoczone w skardze. Wbrew twierdzeniom skarżącej brak jest podstaw do uznania, że podstawą do zmiany zapisów w ewidencji mógłby być przepis § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Wskazywane przez skarżącą regulacje prawne dla wykazania nieprawidłowości oddania Spółce w trwały zarząd wskazanych w zaskarżonej decyzji działek nie spełniają przesłanki z § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. W przepisie tym jest bowiem mowa o dyspozycjach zawartych w aktach normatywnych. Brzmienie tego zapisu, jak i pozostałych zawartych w § 12 ust. 1 pkt 1-6 wskazuje na dokumenty, z których treści wynikają w sposób niewątpliwy, podlegające wpisowi informacje. Organ ewidencyjny nie jest bowiem uprawniony do prowadzenia ustaleń, w oparciu o które miałby być dokonany wpis. Tym samym w odniesieniu do § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia zasadne jest twierdzenie, iż wpis w ewidencji w oparciu o przepis, o którym mowa, może mieć miejsce w sytuacji gdy z aktu normatywnego treść ta wynika w sposób bezpośredni i nie wymagający oceny. Tymczasem przywoływane przez skarżącą przepisy prawne określające status prawny skarżącej, jak i jej poprzedników prawnych oraz przepisów regulujących oddawanie nieruchomości w trwały zarząd jednostkom organizacyjnym nie stanowią takiej dyspozycji. W tych okolicznościach wbrew twierdzeniom skargi organy nie dopuściły się naruszenia przepisów wskazywanych w skardze, jak również innych uzasadniających uwzględnienie skargi. Nie powołanie w decyzji art. 20 i art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia nie stanowi naruszenia, które miałoby wpływ na wynik sprawy, albowiem rozstrzygnięcie mimo tych uchybień odpowiada prawu. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę zgodnie z treścią wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło