IV SA/Wa 1682/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2013 r. sprawy ze skargi E. H. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] lutego 2013 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie czterech budynków kurników (obsada 800 DJP) z zapleczem socjalno-technicznym, ośmiu silosów paszowych (o poj. 21 m3), budynku gospodarczo-magazynowego, kotłowni z pomieszczeniem agregatu prądotwórczego, chłodni oraz niezbędnej infrastruktury do obsługi tej inwestycji, na fragmencie działki ew. nr [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu postanowienia Ministra Środowiska wskazano, że: 1. przedmiotowa działka jest położona w otulinie [...] Parku Narodowego, zwanego dalej "Parkiem" i jest objęta ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] z [...] 2012 r., które określa ją jako użytki rolne; 2. na podstawie "Informacji o zasobach przyrodniczych terenu przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu - brojlerów o planowanej obsadzie 200.000 szt. (800 DPJ) na terenie działki nr [...] obrębu [...] w otulinie [...] Parku Narodowego", zwanej dalej "Informacją", opracowanej przez pracowników Parku we wrześniu 2010 r. stwierdza się, że: a) wielokrotne obserwacje w terenie oraz obecność śladów i tropów zwierzyny (zająca szaraka, bobra europejskiego, lisa, dzika, jelenia i sarny) potwierdzają, że obszar projektowanej inwestycji jest stałym szlakiem migracyjnym zwierzyny między obszarem ochrony ścisłej "[...]" i sąsiadującej z nim enklawy, położonymi w Parku, a pozostałą częścią Parku; b) w związku z przebiegiem w tej okolicy projektowanej trasy [...] istnieje wysokie prawdopodobieństwo kumulacji negatywnego oddziaływania trasy i fermy skutkujące przerwaniem szlaków migracyjnych zwierząt, co niosłoby dla nich negatywne konsekwencje (ograniczenie przepływu genów, miejsc do żerowisk, wodopojów oraz nowych miejsc bytowania); 3. ze względu na rolne wykorzystywanie tej części otuliny Parku obszar powiązań ekologicznych terenów przylegających do korytarza ekologicznego pełni takie same funkcje jak leżący w jego sąsiedztwie korytarz ekologiczny. Dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, że część korytarza ekologicznego jest usytuowana poza Parkiem lub otuliną, gdyż służy on ochronie Parku; 4. zabudowa przedmiotowej działki spowoduje zwężenie korytarza ekologicznego z uwagi występowanie czynników płoszących zwierzęta, związanych z obecnością człowieka (hałas, światło, itp.). Z Informacji wynika, że inwestycja ma być położona ok. 300 m od granic Parku, co z biegiem czasu, wskutek emisji zanieczyszczeń gazowych, może doprowadzić do zmiany szaty roślinnej Parku i wycofanie się z niego ortolana, kani rudej czy ptaków wróblowatych przemieszczających się wzdłuż zadrzewionych rowów melioracyjnych, zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji; 5. nie jest konieczne wyznaczenie korytarza ekologicznego w żadnym dokumencie planistycznym. Wyznaczenia go dokonują same zwierzęta poprzez przemieszczanie się nim. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Środowiska wniósł E. H. zarzucając, że: 1. organy nie przeprowadziły dowodów na okoliczność oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Za dowód taki nie może być uznana sporządzona przez pracowników Parku Informacja, gdyż żaden przepis nie przewiduje jej sporządzenia, a ponadto została ona sporządzona w 2010 r., a więc nie uwzględnia istniejącego obecnie stanu faktycznego. Na podstawie Informacji ustalono przebieg korytarza ekologicznego i jego ewentualne zwężenie oraz trasy migracji ptaków wróblowatych; 2. organ nie ustosunkował się do dowodu w postaci raportu oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływała na środowisko. Skoro więc organ raportu tego nie kwestionuje, stanowi on jedyny dowód w sprawie dowodzący, że realizacja inwestycji nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń oraz poziomu hałasu (ciche wentylatory od strony parku - wschodniej, a głośniejsze wentylatory szczytowe - jedynie od strony zachodniej). Organ pominął jednak zawarte w nim, korzystne dla skarżącego, argumenty. W związku z tym prawidłowa analiza stanu faktycznego powinna polegać na przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego; 3. ustanowienie otuliny nie wiąże się z wprowadzeniem jakichkolwiek ograniczeń czy zakazów. Podobnie, żaden przepis prawa nie stwierdza, że chronione ma być również otoczenie korytarza ekologicznego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej "u. p. z. p.", decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem parku narodowego. Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 ze zm.), zwanej dalej "u. o. p.", na obszarach graniczących z parkiem narodowym wyznacza się otulinę parku narodowego. Jak wynika z akt administracyjnych, działka, na której skarżący zamierza zrealizować przedmiotową inwestycję, znajduje się w otulinie Parku. Bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje zgodnie, że jakkolwiek w u. o. p. nie określono wobec obszaru otuliny zakazów w zakresie wykonywania własności nieruchomości w niej położonych, tak jak w odniesieniu do obszaru samego parku narodowego w art. 15 u. o. p., to nie oznacza to, że brak jest jakichkolwiek ograniczeń dotyczących zabudowy na terenie otuliny. Ustawowo określony cel otuliny stanowi podstawę do formułowania ograniczeń w sferze wykonywania własności nieruchomości położonych w otulinie. Zgodnie z art. 5 pkt 14 u. o. p. otulina oznacza strefę ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Zagrożenia zewnętrzne to czynniki mogące wywołać niekorzystne zmiany cech fizycznych, chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikających z przyczyn naturalnych lub z działalności człowieka, mający swoje źródło poza granicami obszarów lub obiektów podlegających ochronie prawnej (art. 5 pkt 29 u. o. p.). Mając na uwadze cel otuliny, wynikający z definicji legalnej otuliny, przyjąć należy że w otulinie parku narodowego można lokalizować tylko takie inwestycje, które dla tego parku nie stwarzają zagrożenia wynikającego z działalności człowieka. Natomiast o niemożności zaakceptowania określonej inwestycji na terenie otuliny przesądza brak możliwości pogodzenia tej inwestycji z funkcją ochronną otuliny. Przyjęcie odmiennej wykładni przepisów u. o. p. prowadziłoby tego, że wyznaczenie otuliny parku narodowego byłoby zupełnie bezcelowe, ponieważ nie zabezpieczałaby ona w żaden sposób parku narodowego. W zaskarżonym postanowieniu organ przedstawił analizę celu otuliny w części obejmującej działkę skarżącego i wskazał, jakiego rodzaju zewnętrzne zagrożenia dla realizacji tego celu niesie ze sobą dopuszczenie do lokalizacji wnioskowanej przez skarżącego inwestycji. Zdaniem Sądu sformułowane przez organ wnioski są prawidłowe, stąd uniemożliwiają realizację przedsięwzięcia. W pierwszym rzędzie odnieść się należy do zarzutu skarżącego związanego z wzięciem przez organ pod uwagę Informacji, wskazującej na istnienie na przedmiotowej działce korytarza ekologicznego, zapewniającego w tym przypadku migrację zwierząt (art. 5 pkt 2 u. o. p.). Zdaniem Sądu Informacja może i powinna być oceniona przez organ. Stosownie do art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Informacja może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a mimo że żaden przepis nie przewiduje jej sporządzenia nie oznacza to, że jest sprzeczna z prawem. Nie ma więc podstaw, aby wykluczać Informację z materiału dowodowego. Zawiera ona wiele informacji mających znaczenie dla sprawy, które powinny być ocenione zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 80 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast jeżeli chodzi o zarzut skarżącego, że Informacja nie jest aktualna, podnieść należy, iż skarżący nie wykazał, aby od czasu jej opracowania nastąpiły zmiany w zakresie wiadomości w niej zawartych, a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, szczególnie dotyczących szlaków migracji zwierząt. Z Informacji wynika m. in., że: a) zagrożone mogą być szlaki migracyjne zwierząt: - wielokrotne obserwacje w terenie oraz obecność śladów i tropów zwierzyny potwierdziły, że obszar projektowanej inwestycji jest stałym szlakiem migracyjnym zwierzyny między obszarem ochrony ścisłej "[...]" i sąsiadującej z nim enklawy a pozostałą częścią Parku; - w związku z przebiegiem w tej okolicy projektowanej trasy [...] istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że w wyniku skumulowanego negatywnego oddziaływania realizacja projektowanej inwestycji w pobliżu projektowanego przejścia dla zwierzyny przez drogę będzie powodem przerwania szlaków migracyjnych zwierząt; b) zagrożone mogą być niektóre gatunki zwierząt, jak chronione kania ruda i bóbr europejski, bytujące w pobliżu przedmiotowej działki. Informacje te należy uznać za wiarygodne, gdyż skarżący ich nie zakwestionował poprzez przedstawienie innych danych. Jeżeli chodzi o zarzut skarżącego, że organ nie ustosunkował się do dowodu w postaci raportu oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym planowana inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływała na środowisko należy wskazać, że raport ten nie został sporządzony na potrzeby postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Nie było zatem potrzeby powołania dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko. Podsumowując stwierdzić wypada, że z materiału dowodowego wynika, że przez przedmiotową działkę lub przez obszar bezpośrednio z nią sąsiadujący przebiega szlak migracyjny zwierząt między częściami Parku. Uzasadniona jest obawa, że w przypadku zlokalizowania tak dużej inwestycji może nastąpić przerwanie tego szlaku. Obecność kurników oraz związane z tym czynniki takie jak np. oświetlenie, hałas, które są nieodłącznym elementem tego typu inwestycji, będą powodować płoszenie zwierząt. Istotny w sprawie jest również duży rozmiar przedmiotowej inwestycji, polegającej na budowie czterech budynków kurników (obsada 800 DJP) z zapleczem socjalno-technicznym, ośmiu silosów paszowych (o poj. 21 m3), budynku gospodarczo-magazynowego, kotłowni z pomieszczeniem agregatu prądotwórczego, chłodni oraz niezbędnej infrastruktury do jej obsługi. Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).