II OZ 23/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-23
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie pozostawił bez rozpoznania wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie, pomimo doręczenia jej wymaganego formularza?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braki formalne nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania na mocy art. 257 PPSA. Skoro strona skutecznie otrzymała wezwanie do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu wraz z tym formularzem i nie uczyniła tego w wyznaczonym terminie, sąd pierwszej instancji zasadnie pozostawił wniosek bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący J. N. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku formalnego, tj. niezłożenia go na urzędowym formularzu, mimo wezwania i doręczenia formularza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że nie dysponował formularzem i nie był świadomy konsekwencji.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 565/13 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu z dnia 12 listopada 2013 r. wskazał, że J. N. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 10 września 2013 r. wniosek pozostawił bez rozpoznania, gdyż w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braku formalnego poprzez złożenie go na urzędowym formularzu. Na powyższe zarządzenie skarżący wniósł sprzeciw, w którym podał, że nie złożył wniosku na urzędowym formularzu bo nie dysponował takim formularzem, nie otrzymał go wraz z treścią wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Ponadto, nie był świadomy konsekwencji wynikających z niezastosowania się do warunku sporządzenia wniosku na określonym formularzu. W jego ocenie szczegółowe zobrazowanie sytuacji finansowej powinno być wystarczające do rozpoznania wniosku i w efekcie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekając na mocy art. 257 ppsa wskazał, że stosownie do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245), zarządzeniem z dnia 30 lipca 2013 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie go na urzędowym formularzu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wraz z wezwaniem przesłano wymagany formularz. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 14 sierpnia 2013 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 30). W wyznaczonym terminie, tj. do dnia 21 sierpnia 2013 r. nie złożono wniosku na urzędowym formularzu.
Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z treścią art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ppsa, wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego zawartego w sprzeciwie Sąd I instancji podał, że z treści zarządzenia z dnia 30 lipca 2013 r. wynika rygor niezastosowania się do warunku sporządzenia wniosku na określonym formularzu. Z jego treści wynika również obowiązek przesłania stronie wymaganego formularza, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika natomiast, że formularz taki został przesłany.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący i wnosząc o jego uchylenie w całości wskazał, że nie złożył wniosku na urzędowym formularzu, gdyż nim nie dysponował. Ponadto, nie był świadomy konsekwencji wynikających z niezastosowania się do warunku sporządzenia wniosku na określonym formularzu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Stosownie zaś do treści art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznania prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W przedmiotowej sprawie skuteczne doręczenie zarządzenia z dnia 30 lipca 2013 r. wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło w dniu 14 sierpnia 2013 r. Siedmiodniowy termin do zrealizowania obowiązku nałożonego przez sąd upłynął zatem w dniu 21 sierpnia 2013 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie uzupełnił wskazanych braków formalnych swojego wniosku.
Wobec powyższego uznać należało, że Sąd I instancji zasadnie pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania na mocy art. 257 p.p.s.a. Tym samym, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony przez stronę na każdym etapie postępowania sądowego, a prawidłowo złożony będzie podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Stąd, jego pozostawienie bez rozpoznania w przedmiotowej sprawie, nie uniemożliwia skarżącemu jego ponownego złożenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło