I OZ 238/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-04
Skład orzekający: Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawa nieruchomości i dokonane na niej inwestycje stanowią wystarczającą podstawę do uznania istnienia interesu prawnego osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego, umożliwiającą jej dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Dzierżawa nieruchomości i dokonane na niej inwestycje stanowią jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który jest wymagany do dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie z samego faktu posiadania lub użytkowania nieruchomości.Stan faktyczny
Prezydent Miasta K. złożył skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdzającą nieważność decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. K., dzierżawca części tej nieruchomości, wniósł o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, powołując się na wieloletnią dzierżawę i inwestycje. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił dopuszczenia, uznając brak interesu prawnego. K. złożył zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 758/13 o odmowie dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Pismem z dnia 27 lutego 2013 r. Prezydent Miasta K., złożył skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] czerwca 1953 r. o wywłaszczeniu nieruchomości objętej Lwh [...], Lwh [...] i Lwh [...] oraz utrzymującej je w mocy decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1955 r.
W dniu 19 kwietnia 2013 r. K. wniósł o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2013 r. wnioskodawca wskazywał, że od ponad [...] lat dzierżawi działkę nr [...] i dlatego uważa swój wniosek za uzasadniony.
Odmawiając dopuszczenia K. do udziału w charakterze uczestnika Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – powołując się na przepis art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." – wskazywał, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Sąd Wojewódzki podkreślił, że w niniejszym przypadku brak jest normy materialnoprawnej, która legitymowałby wnioskodawcę do przystąpienia do niniejszego postępowania w charakterze uczestnika. Rozstrzygnięcie w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie będzie dotyczyło praw i obowiązków K. wynikających z przedmiotu postępowania z uwagi na nieistnienie takich praw i obowiązków po stronie tego podmiotu , skoro nie odnosi się do niego decyzja, na którą złożona jest skarga w przedmiotowej sprawie.
Podkreślono przy tym, że okoliczność, iż Klub jest aktualnie dzierżawcą jednej z działek (wyodrębnionej z nieruchomości będącej przedmiotem wywłaszczenia), nie stanowiła wystarczającej ani uzasadnionej podstawy do twierdzenia o istnieniu po jego stronie interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] czerwca 1953 r. K. nie mógł zatem opierać swojej legitymacji procesowej na tym fakcie.
K. w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażaleniu, wnosząc o jego uchylenie podnosił, że nie może oprzeć swojego interesu na konkretnej normie prawa materialnego. Był jednak wieloletnim dzierżawcą części nieruchomości, obecnie zaś jest jej posiadaczem. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat dokonał na niej szeregu inwestycji i doprowadził ww. nieruchomość do stanu używalności. Ewentualne zaś rozstrzygnięcie w postępowaniu sądowoadministracyjnym rzutować będzie nie tylko na jego sytuację prawną i faktyczną ale także na sytuację mieszkańców K., którzy nie będą mogli korzystać z efektów działalności tego podmiotu.
Z. sp. z o.o. w likwidacji w K. w odpowiedzi na zażalenie wnosiły o jego oddalenie oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 33 § 2 P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego).
W niniejszym przypadku brak jest normy materialnoprawnej, która uzasadniałaby dopuszczenie K. do udziału w charakterze uczestnika w przedmiotowym postępowaniu sądowym, co zresztą sam stwierdził we wniesionym przez siebie zażaleniu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że ww. stowarzyszenie nie legitymowało się w przedmiotowym postępowaniu interesem prawnym. Podnoszone zaś przez Klub okoliczności, dotyczące dzierżawy jednej z nieruchomości oraz dokonanie na niej inwestycji infrastrukturalnych, czy też chęć zapewnienia społeczności lokalnej dostępu do niej, świadczy wyłącznie o istnieniu po jego stronie interesu faktycznego, który w niniejszym przypadku nie mógł być brany pod uwagę. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Przepisy art. 203 i 204 tej ustawy przyznają stronie prawo do zwrotu kosztów w postępowaniu kasacyjnym wszczętym skargą kasacyjną od orzeczenia Sądu pierwszej instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Tylko w tych przypadkach Naczelny Sąd Administracyjny jest obowiązany do zamieszczenia z urzędu w orzeczeniu rozstrzygnięcia o kosztach, o czym stanowi art. 209 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło