II FZ 238/14

II FZ 238/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stefan Babiarz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 grudnia 2013 r., I SA/Wr 1471/13 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za drugi kwartał 2011 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. 1. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., I SA/Wr 147113, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił A. K. (zwanej dalej skarżącą) przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu skarżąca zaznaczyła, że od zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej w kwietniu 2010 r. nie posiada zatrudnienia i stałego dochodu, żyje z oszczędności i mieszka w domu rodziców, którzy ją utrzymują. Argumentowała, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej spowodowane było przeciągającą się procedurą wydania decyzji w sprawie wnioskowanej ulgi podatkowej. Podała, że po zawieszeniu własnej działalności założyła z matką spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i pracując na jej rzecz liczy na uzyskanie dywidendy po zakończeniu bieżącego roku obrotowego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z rodzicami i siostrą. Mieszkają w domu matki, jej rodzice są właścicielami działki rekreacyjnej. Jako jedyny dochód trzyosobowej rodziny skarżąca wskazała dochód matki z prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej w kwocie średnio 4.262 zł miesięcznie. Z przedstawionych dokumentów wynika, że w 2012 r. skarżąca uzyskała dochód z innych źródeł w kwocie 1.249 zł, natomiast w ramach prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w kwocie 2.638,02 zł (przy przychodzie w kwocie 24.231,52 zł). Jej ojciec poniósł stratę w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 734,28 zł, natomiast jej matka wypracowała dochód w kwocie 46.155,24 zł (przy przychodzie w kwocie 67.245,05 zł). Matka skarżącej w kwartale IV 2012 r. oraz w kwartale I i II 2013 r. dokonała sprzedaży towarów lub świadczyła usługi o wartości odpowiednio 18.020 zł, 17.634 zł i 16.747 zł. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy wskazując m.in., że przedstawione przez nią informacje nie są wiarygodne bowiem skarżąca nie zawarła w formularzu informacji, iż jej ojciec posiada udziały jeszcze w innych spółkach. Informacje te są dostępne na stronach Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (www.krs-online.com.pl). 3. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wskazała, że dywidenda w spółce z o.o., w której ma udziały to wynik rachunkowy części zysku netto spółki wykazanego po zakończeniu roku obrachunkowego, uzyskanego tylko w przypadku dochodowej działalności spółki. Spółka może ją wypłacać tylko w przypadku bardzo dobrze prognozowanej sytuacji ekonomicznej. Tym samym okoliczność, że skarżąca jest w zarządzie spółki z o.o. nie oznacza, iż może ona w dowolnej chwili wypłacać dowolne kwoty z jej kasy. Dalej skarżąca odniosła się do oceny wiarygodności swoich oświadczeń dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Podniosła, że jej ojciec jest prezesem zarządu i wspólnikiem w spółce z o.o., wspólnikiem spółki komandytowej i prezesem zarządu spółki akcyjnej, jak trafnie wskazał sąd pierwszej instancji. Skarżąca nie wymieniła wszystkich tych funkcji bowiem w formularzu nie było wystarczająco dużo miejsca. Skarżąca zarzuciła, że sąd pierwszej instancji poprzestał na informacji o pełnionych funkcjach i nie zbadał dochodów jej ojca, które przedstawione były w załączonym formularzu PIT - 36L za 2012 r. Jest to o tyle istotne, że dopiero PIT-36L daje obraz sytuacji finansowej rodziny skarżącej - część funkcji ojciec skarżącej pełni bez wypłacanego wynagrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. 4. Art. 194 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) stanowi, że na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie z art. 197 p.p.s..a. wynika, że zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym, a do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. 5. Mając na uwadze powyższe, po dokonaniu kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji, sąd drugiej instancji uznał zarzuty skarżącej za uzasadnione. Argument sądu pierwszej instancji, że: "działalność [spółki, w której skarżąca ma udziały] tylko w trzech pierwszych kwartałach 2013 r. zapewniła spółce przychód w kwotach odpowiednio 14.838, 70.761 i 101,522" potwierdza jedynie, iż spółka zanotowała przychód. Omawiając kwestię przychodu sąd pierwszej instancji powinien był odnieść się również do kwestii poniesionych kosztów z zakresu działalności spółki, by w ten sposób uzyskać informacje o dochodzie – sam przychód jeszcze o niczym nie świadczy. Ponadto trafnie skarżąca odniosła się do momentu wypłaty dywidendy w spółce z o.o. – następuje on po zakończeniu roku obrotowego spółki. Tym samym rozważania sądu pierwszej instancji o wysokości przychodu spółki w 2013 r. - uzupełnione o kwestie związane z kosztami - mogą stanowić podstawę do konkluzji co do dywidendy wypłaconej dopiero w 2014 r. za 2013 r. Wynika to z tego, że w ciągu 3 miesięcy od dnia zakończenia roku obrotowego spółka zobowiązana jest przedłożyć sprawozdanie finansowe do zatwierdzenia zwyczajnemu zgromadzeniu wspólników. Roczne sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu nie później niż do dnia 30 czerwca 2013 r. Wykazany wynik finansowy netto po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego jest przenoszony na konto: "Rozliczenie wyniku finansowego". Osiągnięty dodatni wynik finansowy (czyli zysk) podlega podziałowi, jednak jest to możliwe dopiero po zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający. Należy podkreślić, że skarżąca - na wezwanie - przedstawiła niezbędne dokumenty, obrazujące jej sytuację finansową. Z zeznania rocznego wynika jednoznacznie, że w 2012 r. jej dochód z innych źródeł po odliczeniach wyniósł 1249 zł., przychód w 2012 r. wyniósł 24 231.52 zł, a koszty 26 869.54 zł (zatem rok zamknęła ze stratą). Dochód jej ojca, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie wyniósł 0 zł, jak wynika z dokumentu, zaś jej matki-46 155,24 zł. Z powyższego wynika, że czteroosobowa rodzina bazuje na dochodach wypracowanych przez matkę skarżącej. Przy prawie pomocy okoliczność, że ojciec skarżącej – pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie- pełni jeszcze inne funkcje nie ma tak dużego znaczenia, jak jego dochód. A ten – według zeznania podatkowego – wynosi 0 zł. Sąd pierwszej instancji ocenił, że oświadczenie skarżącej - złożone na urzędowym formularzu i poparte kopiami deklaracji podatkowych - iż jej ojciec będąc wspólnikiem i prezesem spółki z o.o., wspólnikiem spółki komandytowej oraz prezesem zarządu spółki akcyjnej nie osiąga żadnego dochodu było "oczywiście niewiarygodne". Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, dlaczego nie dał wiary załączonym kopiom dokumentów. Jednozdaniowe stwierdzenie sądu w tej kwestii nie tylko nie objaśnia niczego, ale również nie daje szansy na przekonanie podatnika, że jego stanowisko nie mogło być uwzględnione. Zgodnie z art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. rolą uzasadnienia postanowienia sądu jest także wyjaśnienie skarżącemu podatnikowi rozstrzygnięcia zawartego w sentencji, które może być odmienne od tego, którego on oczekuje. Należy pamiętać również, że wyjaśnienie stanowiska sądu pierwszej instancji ważne jest nie tylko dla podatnika, ale również dla sądu odwoławczego, ponieważ tylko wtedy ten ostatni może zweryfikować tok myślenia sądu pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym. 6. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji winien poddać szczegółowej analizie dochody samej skarżącej, a potem dochody pozostałych członków rodziny. Sąd nie powinien ograniczać się do wskazania, że nie daje wiary określonym stwierdzeniom, popartym dokumentami tylko wyjaśnić, zgodnie z zasadą przekonywania, dlaczego nie daje im wiary. Czy dlatego, że przedstawione dokumenty uważa za przerobione, czy za nieodzwierciedlające prawdziwego stanu, a jeżeli tak- to podać z jakiej przyczyny. Omawiając sytuację finansową samej skarżącej i jej aktualne dochody sąd pierwszej instancji zestawi ją z wysokością wpisu. Reasumując, wszystkie zarzuty zażalenia winny być w ponownym rozpoznaniu sprawy przeanalizowane, a uzasadnienie orzeczenia winno zawierać przekonującą w tym zakresie argumentację co do ich oceny. 7. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 w związku z art. 194 i art. 197 p.p.s.a.