IV SA/Wr 605/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] Wojewoda D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. 1 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.), dalej: ustawa, po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej skarżący) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 czerwca 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że decyzją organu I instancji strona, w trybie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 czerwca 2013 r., ponieważ przedłożyła kartę powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych rotacyjnych od 10 czerwca do 28 czerwca 2013 r. i w myśl art. 6 ust 1 pkt 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) w związku z art. 59 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 461 ze zm.) podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie lub zmianę, gdyż skutkuje ona zakończeniem odbywania przez niego stażu w D. Urzędzie Skarbowym. W uzasadnieniu podniósł, że w czerwcu 2012 r. zarejestrował się jako bezrobotny bez prawa do zasiłku w Powiatowym Urzędzie Pracy. Poszukując jakiegokolwiek zajęcia zarobkowego podpisał kontrakt na wykonywanie obowiązków w ramach Narodowych Sił Rezerwowych, co było podstawą do nadania mu przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień we W. przydziału kryzysowego. Został pouczony przez pracowników Wojskowej Komendy Uzupełnień o obowiązku stawiania się na ćwiczenia wojskowe rotacyjne w określonym w karcie powołania terminie i miejscu oraz o ochronie stosunku pracy przed rozwiązaniem w trakcie odbywania przydziału kryzysowego. Stwierdził, że zdaje sobie sprawę z tego, że bezrobotny nie jest pracownikiem jednakże ochrona uprawnień bezrobotnego posiadającego nadany przydział kryzysowy powinna być analogiczna jak ochrona pracownika. Zaznaczył również, że ze stażu był bardzo zadowolony i chciałby go kontynuować po odbyciu ćwiczeń rotacyjnych, na które został powołany od dnia 10 czerwca 2013 r. do dnia 28 czerwca 2013 r. O fakcie powołania powiadomił Powiatowy Urząd Pracy w dniu 31 maja 2013 r. Nikt, tzn. ani pracownicy Wojskowej Komendy Uzupełnień, ani pracownicy Powiatowego Urzędu Pracy nie uprzedzili go, że wraz z odbywaniem czynnej służby wojskowej straci status bezrobotnego oraz zakończy odbywanie stażu. Sądził, że uzyska zwolnienie z odbywania stażu będące ekwiwalentem urlopu bezpłatnego przysługującego osobom pozostającym w zatrudnieniu w trakcie obowiązywania przydziału kryzysowego. Dlatego był zaskoczony treścią otrzymanej decyzji, a zwłaszcza jej negatywnym skutkiem w postaci zakończenia odbywania stażu. W ocenie strony, brak przepisów regulujących zasady kontynuowania stażu przerwanego odbywaniem czynnej służby wojskowej nie powinien być negatywny w skutkach dla obywateli. Poza tym pracownicy Powiatowego Urzędu Pracy powinni informować o istniejącej w prawie luce. Z przedstawionych powyżej powodów skarżący wystąpił o zmianę zakwestionowanej decyzji w sposób umożliwiający mu kontynuowanie stażu i ponowne przyznanie statusu bezrobotnego, który odzyska na postawie art. 73 ust. 5 i 6 ustawy. Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że skarżący 13 czerwca 2012 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Następnie 12 marca 2013 r. został skierowany do odbycia stażu w D. Urzędzie Skarbowym od dnia 25 marca 2013 r. do dnia 25 września 2013 r. W trakcie odbywania stażu 31 maja 2013 r. przedłożył kartę o powołaniu go do odbycia ćwiczeń wojskowych rotacyjnych od dnia 10 czerwca do dnia 28 czerwca 2013 r. Analizując powyższe okoliczności organ odwoławczy wskazał, że zakwestionowana decyzja rozstrzyga w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej, nie rozpatruje natomiast możliwości kontynuowania przez stronę udziału w stażu. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Przepis art. 75 ust. 3 ustawy dotyczy bezrobotnego, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. Taki bezrobotny nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy.(...) Przepis ten nie ma zastosowania w przypadku skarżącego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nie uczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...), jeżeli m.in. nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z kolei, w myśl art. 6 ust 1 pkt 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) w związku z art. 59 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 461 ze zm.) osoba odbywająca ćwiczenia wojskowe podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Jak stwierdził organ odwoławczy, wobec treści powyższych norm prawnych, strona od dnia rozpoczęcia wykonywania ćwiczeń wojskowych rotacyjnych, tj. od dnia 10 czerwca 2013 r. nie mogła zatem zachować statusu osoby bezrobotnej. Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 tej samej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny nie jest sporny, że skarżący 13 czerwca 2012 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Następnie 12 marca 2013 r. został skierowany do odbycia stażu w D. Urzędzie Skarbowym od dnia 25 marca 2013 r. do dnia 25 września 2013 r. W trakcie odbywania stażu 31 maja 2013 r. przedłożył kartę o powołaniu go do odbycia ćwiczeń wojskowych rotacyjnych od dnia 10 czerwca do dnia 28 czerwca 2013 r. Organy orzekające o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 czerwca 2013 r., wskazują jako postawę art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Art. 75 ust. 3 ustawy dotyczy bezrobotnego, który w okresie nie dłuższym niż 10 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. Taki bezrobotny nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy.(...) Przepis ten nie ma zastosowania w przypadku skarżącego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nie uczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...), jeżeli m.in. nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Z kolei, w myśl art. 6 ust 1 pkt 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) w związku z art. 59 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 461 ze zm.) osoba odbywająca ćwiczenia wojskowe podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Organy orzekające pozbawiły skarżącego statusu osoby statusu osoby bezrobotnej, który 12 marca 2013 r. został skierowany do odbycia stażu, a w trakcie jego odbywania został powołany do odbycia ćwiczeń wojskowych. Zdaniem Sądu organy orzekające pominęły art. 85 Konstytucji, który w ust. 1 stanowi, że obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny, zaś ust. 2 określa , iż zakres obowiązku służby wojskowej określa ustawa. Ustawą tą jest ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 461 ze zm.), w której w art. 4 ust. 1 postanowiono, że powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. Stosownie zaś do treści art. 2 tej ustawy umacnianie obronności Rzeczypospolitej Polskiej, przygotowanie ludności i mienia narodowego na wypadek wojny oraz wykonywanie innych zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony należy do wszystkich organów władzy i administracji rządowej oraz innych organów i instytucji państwowych, organów samorządu terytorialnego, przedsiębiorców i innych jednostek organizacyjnych, organizacji społecznych, a także do każdego obywatela w zakresie określonym w ustawach. Wynikający z art. 7 Konstytucji RP (powtórzony w art. 6 k.p.a.), obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa, to również obowiązek dokonywania takiej wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów, która pozwoli na pełną realizację celu ustawy, w zgodzie z normą konstytucyjną, w tym przypadku z art. 85 Konstytucji RP. Tak więc z powyższego w ocenie Sądu wynika bezspornie, że obrona kraju, czy też świadczenia na rzecz obronności kraju są obowiązkiem nie tylko sił zbrojnych, osób fizycznych, czy też podmiotów państwowych, ale również i podmiotów prywatnych. Obowiązek ten wynika wprost z Konstytucji. Z tej racji należy przyjąć pierwszeństwo Konstytucji przed innymi ustawami, która w powołanym art. 85 Konstytucji RP nakłada na skarżącego w szczególności obowiązek odbyciu ćwiczeń rotacyjnych, na które został powołany od 10 czerwca do dnia 28 czerwca 2013 r. Tak więc nie może on ponosić ujemnych następstw t.j. pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.