II SA/Gd 647/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-11-13
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Szpitala Specjalistycznego w K. prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wykazu osób zatrudnionych w szpitalu, powołując się na ochronę prywatności i przepisy o ochronie danych osobowych, a także na charakter informacji przetworzonej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że naruszają one prawo. Organ wadliwie zastosował przepisy dotyczące informacji przetworzonej, nie wzywając wnioskodawcy do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Ponadto, organ nie wykazał w sposób wyczerpujący, dlaczego dane pracowników podlegają ochronie prywatności, nie wskazując konkretnych podmiotów, których dobra są chronione, ani nie analizując, czy pracownicy ci pełnią funkcje publiczne, co mogłoby wyłączać ochronę ich danych.Stan faktyczny
Strona skarżąca zwróciła się do Szpitala Specjalistycznego w K. o udostępnienie wykazu osób zatrudnionych w szpitalu na podstawie stosunku pracy w określonym okresie, wraz z danymi takimi jak imię i nazwisko, data zatrudnienia, stanowisko. Organ odmówił udzielenia informacji, powołując się na ochronę prywatności i przepisy o ochronie danych osobowych, a także na charakter informacji przetworzonej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądzono od Szpitala Specjalistycznego w K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "A" na decyzję Dyrektora Szpitala Specjalistycznego w K. z dnia 14 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Szpitala Specjalistycznego w K. z dnia 4 czerwca 2013 r., nr [...], 2. zasądza od Szpitala Specjalistycznego w K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedziba w K. na rzecz strony skarżącej "A" kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 23 maja 2012 r. A, reprezentowana przez dziennikarza portalu J. M., zwróciła się do Szpitala Specjalistycznego w K. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej podania wykazu osób zatrudnionych w ww. szpitalu na podstawie stosunku pracy (umowa o pracę, mianowanie, powołanie, wybór) w okresie od 1 stycznia 2011 do dnia złożenia wniosku. Jako formę przekazania informacji wskazano "przesłanie drogą elektroniczną" na wskazany we wniosku adres.
Decyzją z dnia 4 czerwca 2013 roku, znak: [...], wydaną na podstawie art. 10, art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.) oraz art. 104, art. 107 k.p.a. Dyrektor Szpitala Specjalistycznego w K. odmówił udzielenia żądanych informacji.
Jako podstawę odmowy udzielenia informacji wskazano art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorstwa, a fakt że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej jest podmiotem wykonującym zadania publiczne oraz dysponującym majątkiem publicznym nie oznacza, że dane dotyczące danych osobowych dotyczące pracowników lub byłych pracowników mogą zostać dowolnie udostępniane. W sytuacji, gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, jak w przypadku przedmiotowej sprawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu, a szpital władający informacją publiczną w takiej sytuacji musi dokonać oceny wniosku o udzielenie informacji publicznej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 ze zm.). Ustawa ta stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o informacji publicznej. Według organu imię i nazwisko osoby fizycznej, data zatrudnienia, data wygaśnięcia stosunku pracy tej osoby, stanowisko przypisane danej osobie (jako sfera prywatności człowieka) podlega ochronie danych osobowych na podstawie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r. (sygn. akt I OSK 1510/11). Ponadto wskazano, że prawo do prywatności jest wartością chronioną konstytucyjnie (art. 47 Konstytucji RP), a złożony wniosek dotyczy informacji należących do kategorii dóbr osobistych osoby fizycznej i podlega ochronie na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 23 i art. 24 Kodeksu cywilnego), jak również przepisów ustawy o ochronie danych osobowych (art. 26 ustawy o ochronie danych osobowych).
Wskazano również, że szpital jako podmiot upoważniony do przetwarzania udostępnionych danych osobowych jest zobowiązany na gruncie ustawy o ochronie danych osobowych do zachowania tajemnicy posiadanych danych osobowych oraz ich zabezpieczenia (art. 39 ust. 2). Obowiązek ten może być wyłączony tylko w przypadku wyrażenia przez osobę, której dane dotyczą, zgody na ich udostępnienie (art. 23 ust 1 pkt 1).
J. M., działająca w imieniu A, w dniu 6 czerwca 2013 r. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wnosząc o udostępnienia informacji publicznej obejmującej dane osób zatrudnionych w Szpitalu Specjalistycznym w K. na podstawie stosunku pracy (umowa o pracę, mianowanie, powołanie, wybór) w okresie od 1 stycznia 2011 r. do dnia złożenia wniosku, w tym imię i nazwisko, datę zatrudnienia, datę wygaśnięcia stosunku pracy, stanowisko osoby, uchylenie decyzji odmownej oraz udostępnienia informacji zgodnie ze złożonym wnioskiem. We wniosku zarzucono naruszenie art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w odniesieniu do ochrony danych osobowych, na tle przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, przytoczono stanowiska zajęte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 listopada 2003 r. w sprawie I PK 590/02 oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 1999 r., w sprawie sygn. akt II SA 686/99.
Dyrektor Szpitala Specjalistycznego w K. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 14 czerwca 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy poprzednią decyzję odmawiającą udzielenia J. M. działającej w imieniu A, informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymano uprzednio zajęte stanowisko oraz podkreślono, że osoby świadczące pracę w szpitalu nie mogą zostać uznane, za pełniące funkcje publiczne - nie zostały im bowiem przyznane kompetencje decyzyjne w ramach działalności publicznej jaką wykonuje szpital, a z której wynika obowiązek do udostępnienia informacji. Osoby te na podstawie zawartych umów nie były i nie są uprawnione do podejmowania działań władczych, wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych podmiotów. Istotnym jest fakt, że osoby te nie zrezygnowały z przysługującego im prawa do prywatności, w tym prawa do ochrony danych osobowych w zakresie imion i nazwisk czy tajemnicy przedsiębiorcy, co w świetle art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, stanowi skuteczne ograniczenie prawa wnioskodawcy do dostępu do wnioskowanych informacji, w zakresie szczegółowych danych dotyczących wskazanych podmiotów. W tym względzie odwołano się również do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2003 r., sygn. akt I PK 590/02. Świadczenie pracy, według organu, jest sprawą prywatną zatrudnionej osoby, a więc informacja ta należy do sfery konstytucyjnie chronionej, której jawność podlega wyłączeniu na mocy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ponadto, zdaniem strony przeciwnej, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, określając uprawnienia wynikające z prawa do informacji wskazuje, że poza informacją prostą (przez co należy rozumieć informację, która nie wymaga przetworzenia) istnieje możliwość żądania dostarczenia informacji przetworzonej. Na informację przetworzoną składa się suma informacji publicznych prostych, która powstała na skutek działań podmiotu zobowiązanego, polegających na zestawieniu posiadanych danych w jeden wykaz. Jednakże dostęp do niej wymaga wskazania przez wnioskodawcę, że jest to "szczególnie istotne dla interesu publicznego". W niniejszej sprawie, J. M., działająca w imieniu A, nie uzasadniła potrzeby uzyskania przedmiotowych danych, jak i nie wskazała w jakim celu zostaną one wykorzystane, opierając swoje żądanie jedynie na prawie do uzyskania informacji publicznej wynikającym z ustawy.
Redaktor naczelny A, B. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na wyżej opisaną decyzję zarzucając jej naruszenie: art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez przyjęcie, że wnioskowana informacja stanowi informację o prywatnej sferze osób fizycznych chronioną przez ustawę o ochronie danych osobowych; art. 3 ust 1 pkt 1 tej ustawy poprzez przyjęcie, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną; art. 16 ust 2 pkt 2 ustawy, poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji podmiotów, ze względu na których dobra o jakich mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, odmówiono dostępu do informacji. Domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podtrzymano dotychczasową argumentację dotyczącą zarówno ochrony danych osobowych jak i danych dotyczących świadczenia pracy jako informacji należącej do sfery konstytucyjnie chronionej. Ponowiono stanowisko dotyczące charakteru żądanej informacji jako informacji przetworzonej, wywodząc, że kompilacja danych osobowych osób zgromadzonych w dokumentach będących w dyspozycji szpitala oraz zajmowanych stanowisk, okresów zatrudnienia, zakresu obowiązków będzie miała charakter informacji przetworzonej powstałej z wielu jednostkowych dokumentów źródłowych. Skuteczne domaganie się takiej informacji determinowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego, na co przywołuje się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1505/11. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje się, że jednoznacznie podmiotami, których dobra podlegają ochronie są pracownicy szpitala.
Jednocześnie poinformowano, że dokonane zostało przekształcenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Szpitala Specjalistycznego w K. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na zasadach określonych w art. 69-82 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. W dniu 12 lipca 2013 roku Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Specjalistyczny w K. został wykreślony z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego. Następcą prawnym w zakresie wszystkich praw i obowiązków, których podmiotem był dotychczas przekształcony podmiot leczniczy został, z dniem przekształcenia (12 lipca 2013 r.), na podstawie art. 80 ust. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej jest Szpital Specjalistyczny w K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K.
W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 13 listopada 2013 r. skarżący kwestionuje ocenę zajętą w postępowaniu odwoławczym odnośnie tego, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, podając z ostrożności, że istnieje interes publiczny w udostępnieniu tej informacji. W zakresie prywatności osób fizycznych powołuje się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., wydany w sprawie sygn. akt I CSK 190/12, wraz z glosą. Odnosząc się do podmiotów gospodarczych – osób zatrudnionych na kontraktach i wystawiających faktury – wskazuje, że ich nazwy są jawne i podlegają ujawnieniu w odpowiednich rejestrach. Z tego powodu prywatność osób prowadzących tę działalność jest również ograniczona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wynikająca z tego przepisu kontrola legalności oznacza kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Badając zaskarżoną decyzję w świetle kryterium legalności skargę jako uzasadnioną należało uwzględnić, bowiem decyzja ta narusza prawo.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) informacją publiczną jest "każda informacja o sprawach publicznych". Następnie w art. 6 tej ustawy wymienia się szereg rodzajów informacji publicznej, przy czym ich katalog poprzez użycie sformułowań "w szczególności" (art. 6 ust. 1) oraz "w tym o" (art. 6 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 5) nie jest zamknięty. Definicja informacji publicznej zawarta w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ma charakter ogólnikowy, natomiast katalog zawarty w art. 6 wprawdzie konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, lecz poprzez wyliczenie przykładowe nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji. Tak więc przy wykładni pojęcia "informacji publicznej" trzeba posłużyć się przepisem art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Konstytucja przewiduje, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).
Uwzględniając powyższe można przyjąć, że "sprawą publiczną", o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej będzie działalność organów władzy publicznej (samorządów, osób i jednostek organizacyjnych) w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, a więc mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa (zob. też. Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2012, str. 16-18).
W tym kontekście informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jak przyjmuje się w powszechnie w judykaturze, informacja publiczna co do zasady dotyczy sfery faktów. W tym kontekście żądanie objęte przedmiotowym wnioskiem spełnia wymóg informacji publicznej, a wiadomości wytworzone bądź odnoszące się do podmiotu wykonującego zadania publiczne oraz dysponującego majątkiem publicznym niespornie pozostają w jego dyspozycji.
Następnie przepis art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". W ust. 2 przewidziano, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Skarżący, jak wynika z treści skargi i pisma procesowego, powołuje się na podmiotowe prawo do informacji publicznej, niewymagające wykazania interesu prawnego ani faktycznego. Odmiennie ustawodawca uregulował prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, uzależniając je od wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy).
W judykaturze i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowano stanowisko, że informacja przetworzona jest "jakościowo nową informacją, nieistniejącą w dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego" (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11, LEX nr 1149235, także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 18/12, LEX nr 1145905). W innym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 426/11, (LEX nr 1135982) zajęto stanowisko, że "przetworzenie informacji to zebranie lub zsumowanie pojedynczych informacji powstałych na podstawie różnych kryteriów, które wymagają odpowiedniego zestawienia, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia stosownych czynności analitycznych". Informacja przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, LEX nr 1094536). Odnotować trzeba także stanowisko, według którego w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie adresata wniosku środki i zasoby konieczne do jego prawidłowego funkcjonowania (tak w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 792/11, j.w.; z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, LEX nr 1149133). Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11 (LEX nr 1068557) podkreśla się, że "samo zanonimizowanie wnioskowanych do udostępnienia orzeczeń administracyjnych nie stanowi przetworzenia informacji wynikających z tych orzeczeń, a jedynie jej przekształcenie, dlatego stanowi ona informację prostą. Jeżeli jednak utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności wymaga to analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca, to jest to informacja przetworzona. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu, według określonych kryteriów". Przytoczony wyrok zapadł w odniesieniu do żądania udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii decyzji wydanych przez samorządowe kolegium odwoławcze (organ administracji publicznej), w określonym we wniosku okresie.
Podzielając przedstawione poglądy należy jednak zaznaczyć, że dopiero konkretne okoliczności sprawy mogą doprowadzić do konstatacji, że suma informacji prostych mogłaby być uznana za informację przetworzoną. W okolicznościach niniejszej sprawy taka ocena zapadła dopiero po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Dyrektora Szpitala, niemniej przy braku analizy wskazanej przesłanki w postępowaniu prowadzonym przez ten organ w pierwszej instancji, przez co naruszono art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tymczasem powinnością podmiotu zobowiązanego, uznającego że żądanie dotyczy informacji przetworzonej, było wezwanie wnioskodawcy do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, a dopiero ewentualnie następnie wykazanie w decyzji odmownej nieistnienia takiego interesu, skoro odmowa udzielenia informacji publicznej jak wynika z treści zaskarżonej decyzji nastąpiła również na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tymczasem w niniejszej sprawie przyjęcie braku istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego zapadło wskutek oceny treści samego wniosku, bez wezwania wnioskodawcy do wykazania tego interesu. W konsekwencji organ naruszył zarówno art. 7 kpa, jak i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sposób który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zaznacza przy tym, że treść przedmiotowego wniosku w odniesieniu do przedstawionych poglądów odnośnie charakteru i zakresu informacji przetworzonej wskazuje, że żądana informacja ma charakter przetworzony. Żądana we wniosku informacja stanowi bowiem sumę informacji prostych, ale wymaga dla jej zebrania szeregu czynności poszukiwawczych i eliminacyjnych. Nie ma przy tym znaczenia, czy czynności te dokonywane są ręcznie, poprzez zapoznawanie się i zebranie danych z posiadanej dokumentacji, czy przy użyciu środków technicznych, np. komputera z odpowiednim oprogramowaniem. Istotą jest, że wymaga ona analizy i zgromadzenia określonych danych, według kryterium wyboru oznaczonego we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie sąd zaznacza, że nie może odnieść się do stwierdzeń skarżącego wykazującego szczególny interes publiczny w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku (zob. pismo procesowe – załącznik do protokołu rozprawy k. 42), bowiem to nie sąd jest adresatem wniosku o udostępnienie przedmiotowej informacji publicznej. Kontrola legalności objęłaby jedynie ocenę zaistnienia bądź braku szczególnego interesu publicznego dokonaną przez podmiot będący adresatem wniosku, o ile byłby on przedmiotem rozważań w zaskarżonej decyzji. Ponieważ organ błędnie odmówił udostępnienia informacji publicznej wadliwie stosując art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (bez wezwania wnioskodawcy do wykazania szczególnego interesu publicznego), przedwczesna jest ocena sądu co do istnienia tego interesu, wykazywanego dopiero na etapie postępowania sądowego.
Rozważając dalej, należy zwrócić uwagę na treść art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i kompetencje. W informacjach o organach oraz osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach powinny znaleźć się informacje o tych osobach, które biorą udział we wszelkiego rodzaju procedurach decyzyjnych oraz na temat zasad i warunków wykonywania przez te osoby obowiązków w ramach ich kompetencji. Obowiązek udostępnienia informacji obejmuje w tej sytuacji dane imienne, stanowisko, zakres kompetencji, sposób i chwilę nawiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego. Wyłączeniu podlegają tylko osoby, które wykonują czynności o charakterze usługowym. W konsekwencji imię, nazwisko, stanowisko służbowe i sposób powołania na stanowisko osoby pełniącej funkcję publiczną podlegają ujawnieniu w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy) i nie podlegają ochronie danych osobowych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926, ze zm.). Jak bowiem wynika z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ochrona prywatności jest wyłączona w odniesieniu do osób pełniących funkcje publiczne, jeżeli dana informacja pozostaje w związku z pełnieniem tej funkcji. Dotyczy to również sytuacji, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Zatem prawo do informacji publicznej, taki bowiem charakter ma przedmiotowe żądanie zarówno z uwagi na przedmiot, odnoszący się do sposobu wydatkowania środków publicznych jak i podmiot zobowiązany do jej udostępnienia (dysponujący środkami publicznymi), może podlegać ograniczeniu z uwagi na prywatność osób, których dotyczy w sytuacji, gdy pracownicy ci nie zrezygnują z przysługującego im prawa do ochrony swej prywatności, bądź żądana informacja nie pozostaje w związku z pełnieniem funkcji przez osobę pełniącą funkcję publiczną.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że osobą pełniącą funkcję publiczną jest przede wszystkim funkcjonariusz publiczny w rozumieniu art. 115 § 13 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553, ze zm.), ale pojęcie to na gruncie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej trzeba rozumieć szerzej. Będzie nim bowiem w świetle tej ostatniej ustawy każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej bądź w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne a także inne podmioty, które władzę te realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. też prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 503/13, dostępny w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niewątpliwie zatem przesłanką, która umożliwia zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest jednoznaczne ustalenie, czy osoba, której dotyczy żądana informacja publiczna jest osobą pełniącą funkcję publiczną (bądź niepełniącą funkcję publiczną). Zbadanie tej okoliczności pozwala na prawidłowe ustalenie możliwości zastosowania ograniczeń wynikających z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeżeli bowiem żądana informacja dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i ma związek z pełnieniem tej funkcji, to organ zobowiązany w rozumieniu tej ustawy nie może odmówić udostępnienia takiej informacji z uwagi na ograniczenie określone w przepisie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zobowiązany jest również do podania imienia i nazwiska takiej osoby oraz jej stanowiska służbowego. Natomiast ustalenie, że żądana informacja publiczna dotyczy osoby niepełniącej funkcji publicznej umożliwia wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, niemniej w decyzji takiej powinno być bezsprzecznie i jednoznacznie wykazane, że żądana informacja nie dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną. Ustaleniem spełniającym powyższe wymagania będzie wykazanie przez organ, jakie stanowiska zajmują pracownicy niepełniący funkcji publicznych, w tym jaki jest ich zakres kompetencji. Brak powyższych ustaleń stanowi również naruszenie art. 7, a także art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej rozstrzygając w formie decyzji administracyjnej i stosując w związku z tym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego związany jest również regułami tego postępowania, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Oznacza to zatem, że powinien dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 kpa), a także w sposób wyczerpujący uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Przy podjęciu obu kontrolowanych decyzji Dyrektor Szpitala Specjalistycznego w K. w sposób istotny naruszył wskazane przepisy postępowania. Z kolei wskazany w skardze art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
W niniejszej sprawie przyczyny odmowy nie zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący, a wobec braku materiału dowodowego w nadesłanych aktach sprawy sąd nie może ocenić prawidłowości udzielonej odmowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na ochronę dóbr, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy (ochronę prywatności), jednakże nieoznaczono podmiotów, ze względu na dobro których odmówiono udzielenia tej informacji. W tym przypadku chodzi o takie oznaczenie, które pozwala na ocenę zasadności zastosowania wskazanego przepisu, a zatem bez określania cech identyfikujących, lecz pozwalające na wyjaśnienie charakteru zajmowanych stanowisk przez te osoby, których prywatność według organu podlega ochronie skutkującej odmową udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wskazanie to jest konieczne dla kontroli, czy odmowa udzielenia informacji publicznej była uzasadniona w świetle wyłączeń, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca narusza także art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
W odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy, z wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej osób według kryterium szeroko pojętego zatrudnienia, należy też wyjaśnić, że lekarze i pielęgniarki mogą wykonywać swój zawód w ramach działalności leczniczej na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 217) oraz w przepisach odrębnych, po wpisaniu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, o którym mowa w art. 100 ustawy o działalności leczniczej. Działalność lecznicza lekarza i pielęgniarki w rozumieniu tej ustawy może być wykonywana w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, w sposób określony w art. 5 tej ustawy. Dane zawarte w rejestrze w odniesieniu do lekarza i pielęgniarki wykonujących zawód w ramach działalności leczniczej określa art. 101 i art. 102 ustawy o działalności leczniczej i obejmuje między innymi imię i nazwisko lekarza (pielęgniarki). Organami rejestrowymi są okręgowa rada lekarska właściwa dla miejsca wykonywania praktyki zawodowej lekarza - w odniesieniu do tych praktyk, a w odniesieniu do członków wojskowej izby lekarskiej - Wojskowa Rada Lekarska, oraz okręgowa rada pielęgniarek i położnych właściwa dla miejsca wykonywania praktyki zawodowej przez pielęgniarkę - w odniesieniu do tych praktyk. Nadto w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. nr 277, poz. 1634) przewiduje się, że lekarz, który uzyskał prawo wykonywania zawodu (albo ograniczone prawo wykonywania zawodu), podlega wpisowi do rejestru prowadzonego przez właściwą okręgową radę lekarską, a Naczelna Rada Lekarska określi szczegółowy tryb postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty i prowadzenia rejestru lekarzy (art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Z przepisów tych należy wywieść, że lekarze i pielęgniarki, niebędący funkcjonariuszami publicznymi, ale podlegający wpisowi do właściwego rejestru, nie mogą korzystać z ochrony danych w rejestrze tym zawartych (w szczególności dotyczy to imienia i nazwiska). W takim też zakresie prawo do prywatności byłoby zdaniem sądu wyłączone. Oczywiście trzeba mieć na względzie, że przedmiotowy wniosek dotyczył też innych kwestii poza podaniem imienia i nazwiska i dane te mogą jednak podlegać ochronie prywatności na gruncie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponieważ w decyzjach podlegających kontroli w niniejszej sprawie zabrakło wyczerpujących wyjaśnień dotyczących tych kwestii, nie wiadomo ile osób zatrudnionych w Specjalistycznym Szpitalu w K. to lekarze i pielęgniarki i czy wszystkie te osoby podlegają wpisowi do rejestru, ile osób to personel techniczny, administracyjny czy usługowy (którego dane podlegałyby ochronie prywatności, o ile osoby te nie zrezygnowałyby z tego prawa), sąd nie może wypowiedzieć się stanowczo co do zakresu ochrony określonych osób.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku skarżącego właściwy aktualnie podmiot zobowiązany - następca prawny organu rozstrzygającego – podmiot zarządzający Szpitalem Specjalistycznym w K. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., uwzględni przedstawioną ocenę prawną i w pierwszej kolejności wezwie wnioskodawcę do wykazania szczególnego interesu publicznego, w warunkach, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W zależności od oceny co do prawa do uzyskania informacji publicznej przetworzonej dokona wyjaśnień niezbędnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił obie decyzje Dyrektora Szpitala Specjalistycznego w K.
Na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na wniosek strony skarżącej sąd orzekł o kosztach postępowania ustalając, że na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w wysokości 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło