VII SA/Wa 1803/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-13

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego, wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez zastosowanie przepisów ustawy z 1974 r. i brak przeprowadzenia wymaganych kontroli, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. (poprzez zastosowanie przepisów ustawy z 1974 r. i brak przeprowadzenia wymaganych kontroli), stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Taka decyzja, legalizująca samowolnie wzniesiony obiekt, jest niemożliwa do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) i odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 1995 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego z garażem. WINB uznał, że decyzja z 1995 r. rażąco naruszała prawo, ponieważ udzielono pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanego garażu, stosując przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zamiast ustawy z 1994 r. i nie przeprowadzając wymaganych kontroli. GINB nie podzielił tego stanowiska, uznając, że garaż nie naruszał rażąco prawa. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak wszechstronnego zbadania sprawy i błędną ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania B. W. - uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r., ([...]) stwierdzającą - na wniosek M. S. - nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1995 r. ([...]) i odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, którą udzielono A. C. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wolnostojącego wraz z dobudowanym garażem na działce nr [...] przy ul. [...] w Z. Stan sprawy przedstawia się następująco. Organ I instancji ustalił, że B. W. nabyła powyższą nieruchomość w 1996 r. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...], o zniesieniu współwłasności (sygn. akt Ns [...] z [...].05.1996 r.). Po przedstawieniu zasad postępowania nieważnościowego organ wojewódzki wskazał, że badaną decyzją udzielono pozwolenia na użytkowanie - na wniosek A. C. z dnia 14 marca 1995 r. - w sprawie dokonania odbioru budynku, którego budowę zakończono 16 grudnia 1994 r. W podstawie prawnej powołano art. 104 k.p.a., art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) i art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229). Zdaniem organu zastosowanie art. 42 ust. 3 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, zamiast art. 59 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane rażąco narusza art. 57 ust. 1 pkt 2 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Inwestor do wniosku z dnia 15 marca 1995 r. dołączył wprawdzie dokumenty określone w art. 57 nowej ustawy, jednak nie spełniają one wymogów tego przepisu. Pomimo ich niekompletności wydano decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Organ przytoczył art. 57 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji. Podał, że oświadczenie kierownika budowy (A. C. i równocześnie inwestora) "że budowa dom jednorodzinny została wykonana zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi oraz: 1) zgodnie z projektem i pozwoleniem na budową z dnia [...] września 1979; 2) z następującymi zmianami w stosunku do rozwiązań projektu: Ze zmianami naniesionymi na dokumentacji, termin Dobudowany garaż. Obiekt nadaje się do zamieszkania." pozostaje w sprzeczności z art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. Z powyższego oświadczenia wynika, że inwestor dokonał zmiany, w stosunku do pozwolenia na budowę, poprzez dobudowanie garażu przy granicy z działką nr [...] (zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, należącej wówczas do B. i J. S., a obecnie do M. S.). We wniosku wskazano m.in. na dołączoną "dokumentację powykonawczą z naniesionymi zmianami". W aktach sprawy znajdują się dołączone do wniosku rysunki (nr 1 - plan zagospodarowania działki nr [...], 2 - rzut piwnic, 3 - przekrój obiektu, 4 - elewacja boczna), na których naniesiono kolorem czerwonym "zmiany", dotyczące garażu. Wynika z nich, że garaż przylegający od zachodu do budynku inwestora, a od wschodu do granicy działki nr [...], ma szerokość 3,15 m, długość 9,7 m, wysokość w okapie 3 m. Dach wykonano ze spadkiem na działkę sąsiednią. Rysunek nr 1 zawiera odręczną zgodę na wybudowanie pomieszczenia gospodarczego ze ścianą w granicy działek z dwoma nieczytelnymi podpisami. Na pozostałych trzech rysunkach widnieją dwa podobne podpisy. Zdaniem organu wojewódzkiego, kontrolowaną decyzją zaakceptowano jednocześnie samowolnie wykonany garaż, co rażąco narusza prawo, a w efekcie umożliwia inwestorowi obejście obowiązujących przepisów. Budowa stanowi przypadek z art. 48 cyt. ustawy. Fakt ten został nawet stwierdzony w ww. decyzji. [...] WINB podkreślił, że "zgoda właściciela działki sąsiedniej" nie może zastąpić decyzji o pozwoleniu na budowę. Bez znaczenia pozostaje zatem podnoszona przez M. S. okoliczność, że udzielona przez jej rodziców zgoda dotyczyła budowy w granicy, ale obiektu gospodarczego. Nadto, wobec zastosowania art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zamiast art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, decyzję wydano bez protokolarnego sprawdzenia na miejscu budowy: zgodności obiektu z warunkami zabudowy i warunkami pozwolenia na budowę, co w ocenie organu, stanowi o rażącym naruszeniu prawa. W odwołaniu od powyższej decyzji B. W. podniosła, iż we wniosku O pozwolenie na użytkowanie A. C. niczego nie ukrywał zarówno przed sąsiadami, od których uzyskał zgodę na zlokalizowanie w granicy garażu, jak i informował o odstępstwach, bo przedstawił zmiany w projekcie. Nadto, decyzję wydano ponad 18 lat temu, a więc trudno dziś stwierdzić, czy organ nie przeprowadził kontroli (być może sprawdzenie nastąpiło, ale nie spisano protokołu.) Sprawę załatwiano bardzo krótko po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Organy działały często opierając się na wytycznych GINB oraz wyrokach NSA. Podniosła też, że decyzję [...] marca 1995 r. otrzymali również pp. S. i nie kwestionowali jej rozstrzygnięcia. Odwołująca wskazała, iż pojęcie "rażącego naruszenia prawa" może być różnego rodzaju i wagi, zaś warunkiem uznania, że nastąpiło jest stwierdzenie, że w okresie objętym decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. do organu należała ocena, w oparciu o jaki przepis prowadzone będzie postępowanie. Organ winien zakwalifikować, czy rozbudowa budynku o garaż jest istotnym odstępstwem od projektu, gdyż budynek mieszkalny z garażem stanowi jedną całość konstrukcyjną, albo w odrębnym postępowaniu zalegalizować garaż na podstawie ustawy z 1974 r. (z dziennika budowy wynika, że budowę zakończono w grudniu 1994 r.). Nadto, decyzja spowodowała nieodwracalne skutki prawne, wobec braku podmiotu którego dotyczyła, jak i pośrednio wywołała skutki w sferze prawa cywilnego, bo nastąpiło przeniesienie własności, zmiany w księgach wieczystych, które są nieodwracalne. Po rozpoznaniu odwołania organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji. Wskazał, że sprawa dotyczy legalnie wybudowanego budynku mieszkalnego i samowolnie wzniesionego garażu. Ponieważ budowę garażu zakończono przed 1 stycznia 1995 r., do oceny samowoli zastosowanie miała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Przytoczył art. 37 ust. 1 ustawy z 1974r. i stwierdził, że garaż w ścianie położonej w granicy nie ma okien i drzwi, jest wykonany z materiałów niepalnych, a wody opadowe, zgodnie z oświadczeniem B. W. złożonym w odwołaniu, odprowadzane są na własną działkę. Plan miejscowy z daty budowy nie zakazuje sytuowania obiektów w granicy działki. Skoro nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 1974r., a budowa garażu nie naruszała warunków technicznych, wymagających działań w trybie art. 40 tej ustawy, organ wydał decyzję na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z 1974r. Badana decyzja zatem nie narusza rażąco prawa, nie wywołuje bowiem skutków niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Podstawę prawną ww. pozwolenia winny stanowić wprawdzie przepisy ustawy z 1994 r., jednak nie jest to uchybienie rażąco naruszające prawo, tym bardziej, że obiekt nie wymagał doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Organ wskazał, że zzęściowe usytuowanie budynku na sąsiedniej działce może być podstawą roszczeń odszkodowawczych w postępowaniu cywilnym. Nadto, sytuowanie obiektów w granicy dopuszczało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych. Skargę na powyższą decyzję złożyła M. S. zarzucając naruszenie: art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć znaczenie oraz błędne uzasadnienie decyzji, bo ograniczające się do przytoczenia przepisów i stwierdzenia, iż wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nastąpiło w oparciu o błędną podstawę prawną, co jednak nie stanowi rażącego naruszenia prawa; art. 7, 8 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący i tym samym wybiórczą ocenę materiału dowodowego oraz błędne ustalenia faktyczne; art. 103 ust. 2, art. 57, art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 37, art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie, że: wydanie pozwolenia na użytkowanie dobudowanego samowolnie garażu nastąpiło bez wymaganych przepisami prawa budowlanego z 1974 r. (z uwagi na zakończenie budowy garażu przed 1995 r.) czynności kontrolnych organu; wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nastąpiło bez zbadania, czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 Prawo budowlane z 1974 r., właściwą podstawą prawną decyzji o pozwoleniu na użytkowanie garażu winny być przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, niezbadanie zgodności dobudowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu lokalizacji inwestycji, wydanie badanej decyzję z pominięciem procedur administracyjnych, w szczególności udziału stron w postępowaniu legalizacyjnym. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i podkreśliła, że błędnie dokonano analizy usytuowania obiektu w świetle § 13 ust. 1 i ust 2 obowiązującego w dacie budowy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), jako budynku gospodarczego podczas gdy jest to garaż i tak został przyjęty do użytkowania. Organ odwoławczy nie uwzględnił rozbieżności pomiędzy zapisami w dzienniku budowy informującymi o wybudowaniu za zgodą sąsiada przybudówki gospodarczej (str. 5), a oświadczeniem złożonym na str. 8 o zakończeniu budowy ze zmianami - dobudowany garaż, jak i braku pozwolenia na dobudowę garażu lub zmiany pozwolenia na budowę w tym zakresie. Nie zastosowano również procedury z art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy w zw. z art. 37 ustawy z 1974 r. Zastosowanie tej procedury do całości obiektu, stanowi rażące naruszenie prawa. Nadto, brak protokołu kontroli obiektu i informacji organu, czy garaż odpowiada przepisom techniczno-budowlanym dla garaży i czy jest zdatny do użytku oraz czy jego lokalizacja odpowiada tym przepisom. Wreszcie pominięto treść zgody pp. S. na wybudowanie przybudówki gospodarczej, jak i wydano decyzję w oparciu o błędną podstawę prawną. GINB niezasadnie przyjął, że garaż jest trwale związany z budynkiem mieszkalnym, gdyż stanowi bryłę składającą się z dachu i 3 ścian dostawionych do budynku i nie jest konstrukcyjnie z nim powiązany i współzależny oraz że dobudowanie garażu wywołało nieodwracalne skutki. Skarżąca podniosła, że garaż przyjęto do użytkowania bez wjazdu (brak bramy w ogrodzeniu). Wjazd wykonano niedawno na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] dnia [...] maja 2012 r. Wykonany po 18 latach od udzielenia pozwolenia na użytkowanie wjazd do garażu z powodu lokalizacji tuż przy granicy skarżącej wywołał negatywne społeczne skutki, bowiem utrudnił wjazd na jej posesję i uniemożliwił parkowanie samochodu. Nadto, wydając pozwolenie na użytkowanie organ nie dokonał kontroli w celu ustalenia, czy samowolnie wzniesiony obiekt jest zdatny do użytku, czy spełnia wymagania przepisów techniczno-budowlanych dla garaży. Nie sprawdził również, czy budynek mieści się w granicach działki inwestora. Skarżąca podkreśliła, że miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania osiedla [...] w [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. zakładał, że powierzchnia zabudowy nie powinna przekraczać 20% powierzchni działki. Według skarżącej powierzchnia zabudowy budynku wraz z garażem przekracza ustalenia ww. planu, co wskazuje, ze nie mógł być przyjęty do użytkowania. Ponadto, decyzję wydano z pominięciem wszelkich procedur, w "ekspresowym czasie", następnego dnia po wpłynięciu wniosku o dokonanie odbioru budynku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W dniu 31 października 2013 r. wpłynęło do Sądu pismo B. W., w którym uczestniczka postępowania powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 217), dalej ppsa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została w trybie nadzwyczajnym, zatem organ ten badał wyłącznie, czy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1995 r. dotknięta jest wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Z tych względów Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, brał pod uwagę prawo materialne, obowiązujące w dacie wydania badanej decyzji i tylko w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności wymienionych w powyższym przepisie. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną (zob. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r. sygn. akt IIIARN 70/95 OSNP 1996/18/258). Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 k.p.a. i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wskazać również należy, że pkt 2 art. 156 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracyjny obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na jednoznacznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis jasny w swej treści, a więc nie wymaga wykładni. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie takiej decyzji jako aktu organu praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04). W kontekście powyższych rozważań nie można było podzielić stanowiska organu odwoławczego, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1995 r. nie jest dotknięta wadą kwalifikowaną, to jest wadą rażącego naruszenia prawa. Przede wszystkim obowiązkiem organu odwoławczego było skoncentrowanie się na badaniu decyzji pod kątem wad nieważnościowych decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, a nie legalizacji spornego garażu, w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Przypomnieć trzeba, że w dacie wydania badanej decyzji, to jest [...] marca 1995r. obowiązywała nowa ustawa Prawo budowlane (Dz.U. z 1994r., Nr 89, poz. 414), która nałożyła na organ wydający pozwolenia na użytkowanie szereg nowych obowiązków. Przepis art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy wskazywał bowiem, że właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, a także uporządkowania terenu budowy. Zgodnie zaś ust. 5 art. 59 ww. ustawy właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 3 zobligowany był - w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1, w art. 57 lub w art. 58 - odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Przywołany wyżej art. 57 cyt. ustawy nakładał zaś na inwestora obowiązek dołączenia szeregu dokumentów ( m.in. dziennika budowy, oświadczenia kierownika budowy o zgodności obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu, protokoły badań i sprawdzeń inwentaryzację geodezyjną powykonawczą (ust. 1). Nadto, w razie zmian, dokonanych w toku wykonywania robót, w stosunku do projektu lub warunków pozwolenia na budowę, oświadczenie kierownika budowy, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a), powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego (ust. 2). Inwestor był także obowiązany dołączyć oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56. W przypadku stwierdzenia przez właściwy organ, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany m.in. z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę wymagane było uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, o czym stanowił art. 55 ust. 1 ww. ustawy. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w postępowaniu zwyczajnym. Z zebranego wówczas materiału dowodowego wynika bowiem, że poprzednik prawny B. W. – A. C. (będący jednocześnie inwestorem i kierownikiem budowy) do pisma z dnia 14 marca 1995r. "o dokonanie odbioru budynku mieszkalnego..." dołączył wymienione w art. 57 dokumenty, w tym dokumentację powykonawczą z naniesionym kolorem czerwonym zmianami w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] września 1979 r. Ze zmian wynikało jednoznacznie, że inwestor oprócz budynku mieszkalnego jednorodzinnego wzniósł również garaż w granicy z działką wówczas należącą do pp. S., a więc w warunkach samowoli budowlanej. Wydając w opisanej sytuacji decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie, i to przy zastosowaniu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. w zw. z art. 42 ust. 3 ustawy z 24 października 1974r. organ rażąco naruszył powołane przepisy. Zaznaczyć bowiem należy, że w art. 103 ust. 2 ustawy z 1994r. przyjęto zasadę, iż przepisy nowej ustawy stosuje się także do spraw będących w toku, tym bardziej więc stosuje się je do spraw, w których postępowanie wszczęto po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Wyjątek od tej zasady stanowi art. 103 ust. 2, który wyłącza stosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów, których budowę zakończono przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem wszczęto postępowanie administracyjne (Prawo budowlane z 1994 r. weszło w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.). Z przytoczonej wyżej, jasnej w swej treści regulacji, wynika zatem wprost, że wyłączenie stosowania przepisów tej ustawy po dniu 1 stycznia 1995 r. odnosi się tylko do art. 48, a to z kolei oznacza, że organ nie mógł zastosować art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w postępowaniu zwyczajnym. Takim działaniem Prezydent Miasta [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie bez dokonania protokolarnych sprawdzeń na miejscu budowy, w zakresie zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy. Powyższe z kolei doprowadziło do niedopuszczalnego - z punktu widzenia zasad praworządnego państwa - zalegalizowania, bo bez przeprowadzenia stosownego postępowania, powstałego w warunkach samowoli budowlanej garażu. Zaznaczyć przy tym trzeba, że Prezydent Miasta [...] wydał kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję pomimo, iż w dokumentacji załączonej do wniosku dnia 14 marca 1995r. inwestor wprost informował o zmianach w polegających na budowie garażu. W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta [...] wydając badaną decyzję w sposób rażący, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., naruszył art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. oraz art. 42 ust. 3 ustawy z 24 października 1974r. Z podanych przyczyn nie można było zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skoro nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki garażu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r., to pomimo zastosowanie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r., uchybienie to nie stanowi rażącego naruszenie prawa. W związku z powyższym bez wpływu na wynik sprawy pozostawała okoliczność podnoszona w toku całego postępowania przez skarżącą i uczestniczkę postępowania o wyrażeniu zgody przez pp. S. na usytuowanie budynku gospodarczego w granicy działek. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art 152 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło