II SA/Gl 1694/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-04-04

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Grzegorz Dobrowolski, Tomasz Dziuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych może być nałożona niezależnie od winy przedsiębiorcy i jego wpływu na proces segregacji odpadów przez mieszkańców?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych ma charakter obiektywnej odpowiedzialności administracyjnej. Jest ona wymierzana za sam fakt nieosiągnięcia wymaganego poziomu, a nie za winę przedsiębiorcy. Okoliczności takie jak brak wpływu przedsiębiorcy na proces segregacji odpadów przez mieszkańców, działania gminy w zakresie edukacji ekologicznej czy waga naruszenia nie mają znaczenia dla zasadności nałożenia kary, gdyż ustawa w tym zakresie nie przewiduje możliwości miarkowania jej wysokości.
Stan faktyczny
Wójt Gminy nałożył na R. sp. z o.o. karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych. Spółka odwołała się, zarzucając m.in. skierowanie decyzji do nieprawidłowego adresata (oddziału) oraz brak winy w nieosiągnięciu poziomu recyklingu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA, podnosząc szereg zarzutów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym dotyczących braku wpływu na segregację odpadów przez mieszkańców i braku podstaw do odstąpienia od kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 21 października 2024 r. nr SKO.V 428/261/2024 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu oddala skargę. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy S. decyzją z dnia 22 sierpnia 2024 r. nr [...] nałożył na R. sp. z o.o. z siedzibą w W. Oddział w S1. z siedzibą w S1., za nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, w wysokości 929,00 zł. W uzasadnieniu przytoczył podstawy prawne swojego rozstrzygnięcia to jest art. 9g pkt 1, 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W sposób szczegółowy odniósł się do możliwości zastosowania w odniesieniu do spółki rozwiązań przewidzianych w art. 189f § 1 k.p.a. Przedstawił również szczegółowe wyliczenie wysokości nałożonej kary. Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka. Zarzuciła przede wszystkim skierowanie rozstrzygnięcia do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Decyzja została wydana w stosunku do R. sp. z o.o. z siedzibą w W. [...] , Odział w S1., podczas gdy oddział nie ma osobowości prawnej, zatem nie może być stroną postępowania. Podniosła również bardzo bogatą argumentację wskazującą, w ocenie ukaranej, że nie ponosi ona winy za brak realizacji obowiązku ustawowego. Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1. Nieosiągnięcie powyższych poziomów jest sankcjonowane karą pieniężną wymierzaną na podstawie art. 9xust 2 omawianej ustawy. Zgodnie z treścią art. 9 x ust. 2 przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Kara pieniężna za nie wykonanie obowiązku określonego w art.9g ustawy, polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art.9x ust 2 ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja wydana została na podstawie art.9x ust 2 w zw. z art. 9g omawianej ustawy a podstawą faktyczną było ustalenie, że skarżąca Spółka nie uzyskała w 2022 r. wymaganego poziomu recyklingu. Podkreślono, że decyzja o odstąpieniu od kary ma charakter uznaniowy, co oznacza, że Kolegium rozpatrując sprawę nie może w takiej kwestii orzec merytorycznie. Zakres działania organu odwoławczego w przypadku decyzji uznaniowych sprowadza się wówczas tylko do oceny czy organ I instancji nie przekroczył granic uznania. W rozpatrywanej sprawie w uzasadnieniu decyzji organ wyczerpująco odniósł się do wszystkich kwestii w oparciu o zasadę proporcjonalności w szczególności przeanalizowano umowy, na podstawie których odbierane są odpady, odniesiono się do obowiązku edukacyjnego wśród mieszkańców, a także podkreślono, że mamy do czynienia z podmiotem profesjonalnym podniesiono także tożsame naruszenia za kolejny rok. W konsekwencji organ doszedł do wniosku, że odstąpienie od wymierzenia kary nie jest zasadne. Odnosząc się do argumentu spółki co do fakty jakoby decyzja była nieważna z uwagi na błędne określenie adresata tj. oddziału spółki Kolegium uznało, że tryb odwoławczy oraz nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji administracyjnej są wobec siebie niekonkurencyjne przy czym pierwszeństwo ma pierwszy z nich. Wskazało ponadto, że treść sentencji zaskarżonej decyzji brzmi: "nałożyć na R. sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] Oddział w S1...", a nie jak podaje w odwołaniu spółka: "wymierzyć firmie R. Sp. z o.o. oddział w S1. karę pieniężną..." Tak więc sentencja wskazuje na początku prawidłowego adresata. A fakt dodatkowego oznaczenia oddziału nic jest wadą , która mogłaby wpłynąć na byt prawny decyzji. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Bielsku-Białej: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 1 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na: - niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu czy skarżąca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w cytowanym przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podczas gdy organy obu instancji ograniczyły się wyłącznie do ogólnej konstatacji dotyczącej samego faktu nieosiągnięcia poziomów, podczas gdy w istocie problem jest poważniejszy, bowiem wskazuje na niewystarczające działania podejmowane przez samą gminę, między innymi w zakresie edukacji ekologicznej, przez co mieszkańcy gminy w sposób nieprawidłowy segregują odpady, a w przypadku nawet odpadów segregowanych - są to odpady wytwarzane z produktów, w przypadku których utrudnione jest lub niemożliwe wręcz przeprowadzenie recyklingu odpadów, - niezebraniu w sposób wyczerpujący i błędnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że skarżąca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od spółki, podczas gdy spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g ustawy, w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwych instalacji, - niedokonaniu na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od spółki, w konsekwencji uznaniu, że skarżąca powinna osiągnąć poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia na podstawie art. 9g ustawy, podczas gdy kwestią istotną w sprawie pozostaje to, jaki poziom uzyskuje się z poszczególnych frakcji odpadów oraz w jakich ilościach poszczególne frakcje odpadów były przekazywane przez właścicieli nieruchomości skarżącej, co wprost wpływa na możliwość osiągnięcia tzw. poziomów recyklingu, - niezastosowaniu przez organ I Instancji oraz organ II Instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a. a także w art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców, będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy, - pominięciu przez organ I instancji oraz organ II instancji okoliczności, że podstawy do obliczenia kary zostały oparte na przestarzałych badaniach morfologii dla całego kraju przeprowadzonych jeszcze w roku 2008, - nieprawidłowym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo faktu, że waga naruszenia prawa przez skarżącą jest znikoma - różnica pomiędzy poziomami wymaganymi, a osiągniętymi wynosi nieco ponad 6 %, - błędnym nieodstąpieniu od nałożenia kary administracyjnej pomimo braku winy w działaniu spółki, - nieprawidłowym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo faktu, że skarżąca spełniła wszystkie przesłanki do zastosowania wobec niej instytucji odstąpienia od kary administracyjnej, - błędnym przyjęciu, że prawidłowym sposobem osiągnięcia wymaganych przepisami prawa poziomów recyklingu przez Gminę S. jest egzekwowanie od przedsiębiorców osiągnięcia przez siebie tychże poziomów, podczas gdy na gminach spoczywa prawny obowiązek prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, a zaniechania lub niewystarczające działania podjęte przez Gminę w ramach realizacji powyższego obowiązku ostatecznie odnajdują swoje skutki w postaci wysokiego stopnia zanieczyszczenia strumienia odpadów komunalnych, przy czym do odpowiedzialność za nieprawidłową segregację odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych Gmina S. pociąga przedsiębiorców odbierających odpady, którzy nie posiadają wpływu ani instrumentów prawnych do egzekwowania obowiązku segregacji odpadów przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych na terenie Gminy, - błędnym niezastosowaniu instytucji odstąpienia od nałożenia kary pomimo wykonania przez skarżącą zobowiązania do przedstawienia dowodów potwierdzających powiadomienie: wszystkich podmiotów z terenu Gminy S., od których skarżąca odbiera odpady komunalne w ramach świadczonych przez siebie usług, o naruszeniu prawa polegającym na nieosiągnięciu wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych z nieruchomości niezamieszkałych odpadów komunalnych na podstawie umów z właścicielami nieruchomości z terenu Gminy S., a także pomimo przedstawienia dowodów na potwierdzenie powyższego, - pominięciu okoliczności, że w gminie S. wymagany poziom został osiągnięty i wyniósł 32,79 %, przy wymaganych 25 %, - błędnym przyjęciu, że naruszenie prawa nic ma charakteru znikomego, - błędnym przyjęciu, że skarżąca jako podmiot profesjonalny ma możliwość skonstruowania umów w sposób zapewniający gwarancję osiągnięcia poziomów recyklingu oraz błędnym przyjęciu, że skarżąca ma możliwość zorganizowania przedsiębiorstwa w sposób umożliwiający osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, 2) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1. art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców - poprzez pominięcie słusznego interesu skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie, 3) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 §1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przejawiającej się w braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organu I instancji oraz organ II Instancji, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych powyżej, 4) wydanie zaskarżonej decyzji z. naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 189f §1 ust. 1 k.p.a. poprzez, ich niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na skarżącą i uznaniu, że fakt, iż skarżąca naruszyła obowiązek po raz, drugi determinuje zakaz ich zastosowania, 5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która powinna zostać uchylona a poprzedzające ją postępowanie umorzone, 6) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, że skarżąca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy, 7) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. 9x ust. 3 ustawy w zw. z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g ustawy i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągnięcie wymaganych poziomów podczas gdy skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było niezasadne, 8) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz art. 9x ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez, uznanie, że skarżąca nic dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g ustawy i uznaniu za słuszne nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia, podczas gdy skarżąca nic miała wpływu na ich nic osiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne, 9) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. z art. 189f § 2 ust. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na skarżącą. W skardze wniesiono również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: - opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami, na potwierdzenie, jakie są przeciętne poziomy recyklingu uzyskiwane z poszczególnych frakcji odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji, mając na uwadze dane ze sprawozdania złożonego przez skarżącą, czy skarżąca miała możliwość osiągnięcia tych poziomów w roku 2022, - dokumentu "Morfologia odpadów komunalnych wytwarzanych w Polsce", Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy, - dokumentu "Global Recycling League Table" Phase One report wraz z tłumaczeniem maszynowym na język polski, Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Kolegium wydana w przedmiocie nałożenia na spółkę pieniężnej kary administracyjnej określonej w art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obecnie Dz. U. z 2024 r. 399 – dalej "u.c.p.g.") w związku z nieosiągnięciem w 2022 r. - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Spór nie dotyczy wyliczenia samej wysokości kary pieniężnej, której strona nie kwestionuje. Skarżąca kwestionuje natomiast zaistnienie podstaw do wymierzenia jej powyższej kary, wskazując na braki w analizie przesłanek odpowiedzialności administracyjnej, w tym w szczególności okoliczności, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów wynikał z przyczyn od spółki niezależnych. Tym samym spółka w swoim przekonaniu podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania w 2022 r. wymagań wynikających z art. 9g pkt 1 ustawy. Nie ma natomiast wpływu na to, jakie frakcje odpadów są jej przekazywane przez właścicieli nieruchomości. Sąd tu zwraca uwagę, że przesłanką wymierzenia wcześniej wskazanej kary pieniężnej jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna. Inaczej mówiąc kara jest wymierzana za fakt nieosiągnięcia wymaganego poziomu odzysku. Nie mają tu żadnego znaczenia inne okoliczności, takie jak wina ukaranego, istniejące lokalnie uwarunkowania, czy też realizacja przez gminę obowiązków informacyjnych. W związku z powyższym wszystkie zarzuty skargi odnoszące się do braku wpływu skarżącej na ilość zbieranych odpadów nie zasługują na uwzględnienie. Warto tu zwrócić uwagę dodatkowo, iż kara pieniężna nie jest wymierzana za brak osiągnięcia określonej masy odpadów, ale za wielkość ustaloną procentowo w stosunku do zebranych odpadów ogółem. Niezależnie od tego należy wskazać, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnym. Nie jest zobowiązana do świadczenia usług na rzecz właścicieli nieruchomości. Sama więc ocenia, czy jest w stanie wywiązać się z obowiązków ustawowych. Zna również następstwa braku realizacji powyższych obowiązków. Skarżąca podnosi również kwestię braku zastosowania w sprawie rozwiązań przewidzianych w art. 189d i art. 189f k.p.a. W jej ocenie waga stwierdzonego naruszenia ma charakter znikomy. Na początku należy podkreślić, że organy administracji w sprawie wyjątkowo dokładnie omówiły powyższą problematykę i wskazały, dlaczego nie odstąpiły od wymierzenia kary. Decyzja organu I instancji jest już kolejnym rozstrzygnięciem wydanym w sprawie. Poprzednia decyzja, z dnia 11 sierpnia 2023 r. nr [...] została uchylona przez SKO w Bielsku-Białej decyzją z dnia 9 października 2023 r. właśnie z powodu nierozważenia przez organ I instancji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. I w decyzji z dnia 22 sierpnia 2024 r. Wójt Gminy S. przeanalizował powyższy problem i tutejszy Sąd z wnioskami organu w pełni się zgadza. Przede wszystkim umożliwiono spółce wypowiedzenie się w sprawie nieosiągnięcia poziomów przygotowania do odzysku i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. Nie stwierdzono aby na skarżącą za to samo zachowanie prawomocną decyzją została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub aby spółka została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Podkreślono również, że także w 2023 roku spółka ponownie nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odebranych z terenu Gminy S.. Nie dano również wiary skarżącej, że do braku realizacji obowiązku ustawowego przyczyniły się pandemia i wojna na Ukrainie. Ustalono wreszcie, że aż ponad 50% umów zawartych przez skarżącą z właścicielami nieruchomości nie obejmowało odbioru odpadów segregowanych. Jak widać z powyższego nieosiągnięcie wymaganego poziomu odzysku przez skarżącą nie jest zdarzeniem wyjątkowym i jednorazowym. Waga naruszenia też jest znaczna, gdyż poziom odzysku i recyklingu 18,75 %, a więc różnica pomiędzy poziomem wymaganym (25%) a osiągniętym wyniosła 6,25%. Jednocześnie brak jakichkolwiek dowodów, ażeby spółka, w okresie za jaki została wymierzona kara, podejmowała szczególne działania mające poprawić jej sytuację. Inaczej mówiąc mając informację o braku możliwości realizacji celu ustawy, nawet nie poinformowała o tym Gminy. W sprawie niniejszej nie jest sporne, że spółka nie osiągnęła wymaganego ustawą poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2022, stąd nałożenie na nią kary było uzasadnione. Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g ustawy polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy przy tym do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jak wcześniej wskazano przesłanką jej wymierzenia jest zatem obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy. Potwierdza to treść art. 9zc ust. 1 ustawy, który przy nakładaniu kar pieniężnych nakazuje uwzględniać stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu - z tym jednak, że nie ma on zastosowania do kar wymierzanych na podstawie art. 9x ust. 3 ustawy. Zakładając racjonalność ustawodawcy pominięcie w tym artykule kary wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 3 ustawy uznać należy za celowe działanie, potwierdzające, że nieosiągnięcie przez przedsiębiorcę poziomu przygotowania do recyklingu w danym roku kalendarzowym prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej bez możliwości jej miarkowania ze względu na takie okoliczności, jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. W ocenie Sądu brak w sprawie podstaw do miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 189d k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Niemniej jednak zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., przepisy działu IVa nie mają zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Zasady wymiaru będącej przedmiotem postępowania kary wynikają z ustępu trzeciego art. 9x u.c.p.g., który stanowi, że karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Ustawa jednocześnie wyłącza możliwość uwzględniania przy wymiarze kary nakładanej na podstawie powyższego przepisu innych okoliczności, takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. Nie zachodzi zatem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej przesłanek wymiary kary pieniężnej, która uzasadniałaby sięgnięcie do przepisów art. 189d k.p.a. Powyższego poglądu nie zmienia okoliczność, że określone przepisem art. 189d k.p.a. przesłanki wartościowania kary pieniężnej ujęte zostały szerzej, niż to uczynił ustawodawca w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, bowiem niezmieniony pozostaje ustawowy warunek wynikający z art. 189a § 2 k.p.a. stosowania regulacji kodeksowej wyłącznie w warunkach braku regulacji szczególnej w danym zakresie, przy czym brak ten należy pojmować jako brak zupełny. Reasumując powyższe i odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, co następuje: 1) przesłanka wymierzenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu odzysku i recyklingu została wprost określona w przepisach ustawy. Jest nią obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna. Karę tę ponosi podmiot, który nie wykonał obowiązku określonego w art. 9g ustawy. Nie mają tu zatem znaczenia okoliczności dotyczące braku możliwości realizacji obowiązku, osiągnięcie przez gminę wymaganego poziomu odzysku, czy też wina przedsiębiorcy, 2) przesłanki zastosowania w sprawie rozwiązań przewidzianych w dziale IVa k.p.a. zostały omówione wyżej i w ocenie Sądu zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie, 3) skarżona nie wykazała, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego. W ocenie składu orzekającego ustalenie wysokości kary nastąpiło prawidłowo. Dlatego wszystkie zarzuty w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione. W skardze zarzucono wreszcie naruszenie art. 14 ust. 1 14 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy. Zarzut powyższy jest zupełnie chybiony. Przepis powyższy odnosi się do kosztów gospodarowania odpadami, który może zostać nałożony bądź na ich wytwórcę, bądź na posiadacza nie będącego wytwórcą. Kara nałożona na skarżącą jest zaś sankcją za brak realizacji obowiązku nałożonego ustawą. Sąd pragnie tu podkreślić, że przepisy prawa polskiego w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi są niezwykle rygorystyczne. Dyskusyjny jest również model wymierzania kar pieniężnych za brak realizacji obowiązków wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Jednakże z punktu widzenia procesowego i materialnego obowiązujące przepisy nie powodują wątpliwości interpretacyjnych. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło