I SAB/Wa 517/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie wydania decyzji w sprawie stwierdzenia, iż nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołań od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. wymierza Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych płatną w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz R. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 19 lutego 2001 r., doprecyzowanym w dniu 30 kwietnia 2001 r., R. M. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej, że dawne działki gruntowe o numerach [...] i [...], zapisane w księdze wieczystej tom [...] karta [...] nie podlegały pod działanie dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Wojewoda [...] w punkcie 1 stwierdził, że działki gruntowe nr [...] i [...] stanowiące własność H.M., zapisane do [...] lutego 1943 r. w księdze gruntowej [...], tom [...], następnie księdze [...] tom [...] karta [...], nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r., nr 3, poz. 13, ze zm.), w punkcie 2 natomiast umorzył postępowanie odnośnie działek gruntowych o nr [...] i [...] w pozostałym zakresie. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., znak [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. i umorzył postępowanie odwoławcze w części dotyczącej Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1865/05 uchylił powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ponownie rozpoznając odwołanie Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. oraz organ II instancji decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. i stwierdził, że działki gruntowe o nr [...] i nr [...] stanowiące zespół pałacowo-parkowy podpadał pod działanie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące Agencji Nieruchomości Rolnych. Na powyższą decyzję R. M. wniósł skargę do tutejszego Sądu. W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 października 2007 r. sygn. IV SA1678/07 uchylił zaskarżoną decyzję. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem zostały zwrócone organowi w dniu 7 lutego 2008 r. W dniu 3 lipca 2008 r. Sąd orzekający w sprawie wydał postanowienie rozstrzygające wątpliwości co do treści powyższego wyroku z dnia 19 października 2007 r. Postanowienie to wpłynęło do organu 28 lipca 2008 r. W piśmie z dnia 20 października 2008 r. R. M. skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 5 listopada 2008 r. Minister Infrastruktury zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o wypożyczenie akt sprawy, które zostały przesłane zgodnie z wnioskiem, a następnie zwrócone w dniu 28 listopada 2008 r. Do dnia wniesienia skargi w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez skarżącego R. M. w dniu [...] października 2012 r. organ nie podjął innych czynności zmierzających do jej zakończenia. R. M. wniósł skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi poczynając od 2008 r. Zarzucił organowi naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy i wniósł o: 1. stwierdzenie jego bezczynności 2. zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do merytorycznego rozpoznania sprawy w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 3. ukaranie organu stosowną karą 4. zasądzenie kosztów postępowania . Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika, że od dnia 28 lipca 2008 r. kiedy to organ dysponował zarówno wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 19.10.2007 r. jak i postanowieniem tego Sądu rozstrzygającym wątpliwości co do treści wymienionego wyroku, z dnia 3.07.2008 r. nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne w II instancji. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że bezsprzecznie skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na całkowitą bierność Ministra Sąd uznał, że bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa i uzasadnia ukaranie organu grzywną w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych w oparciu o treść art. 149 § 2 ppsa. Mając na uwadze charakter sprawy oraz treść art. 35 § 3 kpa, Sąd zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i 2 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.