VII SA/Wa 1198/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] marca 2013 r. na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 kpa odmówił Z. R. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nakazującą dokonanie całkowitej rozbiórki budowli składającej się z gołębnika i wiaty znajdującej się na działce oznaczonej nr ewid. [...] obręb [...] położonej w miejscowości [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że jak wynika z akt sprawy, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. zostało wysłane przez organ w dniu 19 listopada 2012 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego (koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru) wynika, że przesyłkę awizowano w dniu 21 listopada 2012 r. i po raz drugi w dniu 28 listopada 2012 r., po czym przesyłkę zwrócono nadawcy z uwagi na jej niepodjęcie w terminie awizowanym. W myśl art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego doręczenie uważa się za skutecznie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tegoż artykułu, czyli w terminie 14 dni licząc od daty pierwszego awizo. Uznać więc należy, iż postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 5 grudnia 2012 r. Termin do wniesienia zażalenia, zgodnie z dyspozycją art. 141 § 2 kpa, wynosił 7 dni i upłynął w dniu 12 grudnia 2012 r. Zatem dniem, w którym dla skarżącego upłynął termin do złożenia zażalenia na rozstrzygnięcie organu I instancji był dzień 12 grudnia 2012 r. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 28 grudnia 2012 r., o czym świadczy stempel pocztowy na kopercie, tj. z uchybieniem terminu ustawowego 7-dniowego przewidzianego na dokonanie tej czynności. Poza tym w ocenie organu wnioskujący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy - a więc nie zostały spełnione wszystkie przesłanki zawarte w art. 58 § 1 i 2 kpa, a wobec tego należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. R.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 44, art. 46, art. 58 i art. 77 kpa. W uzasadnieniu skarżący podał, że otrzymał żadnego awizo o przesyłce pocztowej, a o istnieniu decyzji dowiedział się od sąsiada. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity.: Dz. U. z 20 września 2002 r. poz. 1269), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi wszczyna skutecznie wniesiona skarga. Jednakże po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne oceniają legalność rozstrzygnięcia również urzędu. Zaskarżone postanowienie kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zarówno w aspekcie przedstawionych w skardze zarzutów, jak i z urzędu w ramach wyżej wskazanych uprawnień nie odpowiada prawu, a w konsekwencji skarga musiała wywołać zamierzone w niej skutki. Zgodnie z art. 141 kpa na postanowienie wydane przez organ administracji służy stronie zażalenie, które wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia ogłoszenia. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. zostało skarżącemu skutecznie doręczone w formie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 § 4 kpa. w dniu 5 grudnia 2012 r., bowiem przesyłkę awizowano w dniu 21 listopada 2012 r. i po raz drugi w dniu 28 listopada 2012 r., a następnie zwrócono nadawcy z uwagi na jej niepodjęcie w terminie awizowanym. W tym miejscu należy zaznaczyć, że szczegółowe uregulowanie prawne dotyczące doręczenia stronom korespondencji organów administracji administracji publicznej zawarte jest w przepisach rozdziału 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 40 § 1 kpa pisma doręcza się stronie, jej przedstawicielowi lub pełnomocnikowi. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany powyżej stosuje się sposób doręczenia zastępczego wskazany w art. 44 kpa polegający na tym, że: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ; Zgodnie z § 2 w/w przepisu zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Według § 3, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Natomiast § 4 stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Podstawowym warunkiem zastosowania przytoczonego wyżej przepisu jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (adresat był nieobecny w miejscach wskazanych w tym przepisie - mieszkaniu, miejscu pracy lokalu organu) i art. 43 k.p.a. (doręczyciel w przypadku nieobecności adresata nie zastał również dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy, bądź osoby te nie podjęły się oddania pisma adresatowi). Następnie koniecznymi warunkami dla skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia przez pocztę) oraz umieszczenie zawiadomienia (awiza) o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej - w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku, gdy adresat nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni (liczonych od pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 44 § 1 k.p.a.) na doręczającym ciąży obowiązek powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki, w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Przewidziane w art. 44 k.p.a. doręczenie zastępcze, rodzące domniemanie prawne skuteczności takiej, jak doręczenie zwykłe, może być wprawdzie obalone przez adresata, niemniej może być uznane za skuteczne tylko wówczas, gdy spełnione zostały wszystkie wymogi określone tym przepisem. W niniejszej sprawie doręczyciel nie zawarł adnotacji, gdzie w tym konkretnym przypadku umieścił zawiadomienie o przesyłce. Wobec takiego braku, wbrew stanowisku organu nie można uznać skuteczności doręczenia zastępczego. Odnotowanie (w niniejszym przypadku tylko na kopercie zawierającej przesyłkę) wyłącznie informacji o awizowaniu, bez podania miejsca pozostawienia zawiadomienia, nie spełnia wymogu określonego w art. 44 § 2 k.p.a., to zaś nie pozwala uznać skuteczności takiego doręczenia. Podobne stanowisko wyrażane jest powszechnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 846/2008, Lex Polonica nr 2286206; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r" sygn. akt II OSK 1911/2007, Lex Polonica nr 2051494; wyrok WSA w Opolu z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Op 314/2007, Lex Polonica nr 2134197). Niewątpliwie to właśnie na tzw. potwierdzeniu odbioru powinny znaleźć się wszystkie informacje warunkujące zaistnienie domniemania doręczenie przesyłki: stwierdzenie, że doręczyciel nie zastał adresata w mieszkaniu, informacja, że zawiadomienie o umieszczeniu przesyłki zostało umieszczone w skrzynce pocztowej, w drzwiach mieszkania lub przy wejściu na posesję, oraz że przesyłki tej nie podjęto w terminie. To nadawca przesyłki decyduje o treści druku potwierdzenia odbioru. Tym samym, aby możliwe było zamieszczenie przez pracownika poczty koniecznych dalszych adnotacji: o sposobie i terminie pozostawienia adresatowi zawiadomienia o możliwości odbioru pisma w określonym terminie i miejscu, to w potwierdzeniu tym powinny znaleźć się odpowiednie rubryki umożliwiające pracownikowi poczty poczynienie stosownych adnotacji (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 663/2008, Lex Polonica nr 2049426). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że jeżeli kompletu wymaganych prawem (przepisem art. 44 § 2 k.p.a.) informacji nie przewidziano na druku potwierdzenia odbioru, ani też nie zapisano ich na kopercie, mamy do czynienia z wadliwym doręczeniem zastępczym, a zatem domniemanie przewidziane w przepisie art. 44 k.p.a. nie może być skuteczne. Wobec powyższego nie można przyjąć, jak to uczynił organ w rozpatrywanej sprawie, że postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. zostało skarżącemu doręczone prawidłowo. Z powyżśzego wynika, że organ naruszył przy rozpoznaniu sprawy art. 44 § 2, 3 i 4 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Nieupoważnionym jest bowiem przyjęcie przez organ odwoławczy domniemania doręczenia za podstawę przyjęcia, że skarżący składając zażelenie uchylił terminowi do jego wniesienia - a więc z uchybieniem art. 44 § 4 w zw. Z art. 44 § 2 i 3 kpa. Z powyżśzych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie przepisu art. 141 § 4 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wskazuje, aby w toku dalszego postępowania organ odwoławczy, uwzględniając tę ww. okoliczność, że nie można było uznać doręczenia zastępczego za skuteczne, ocenił, czy należy skarżącemu ponownie doręczyć obie ww. decyzje, czy też możliwe jest przyjęcie za wniesienie przez skarżącego w terminie zażalenia od doręczonego mu postanowienia