I SAB/Wa 277/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] pochodzącą z nieruchomości nr hip. [...] - dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej W. B. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 2 maja 2013 r. (data pierwszej prezentaty) W. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] pochodzącą z nieruchomości nr hip. [...]. W dniu 25 czerwca 1991 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W odpowiedzi na złożone podanie uzyskała informację o braku podstaw do uwzględnienia jej żądania. Następnie pismem z dnia 21 maja 2007 r. W. B. wystąpiła o odszkodowanie za powyższą nieruchomość. W dniu 3 grudnia 2007 r. organ prowadzący postępowanie zwrócił się do innej jednostki organizacyjnej urzędu o przesłanie wydruku informacji z ewidencji gruntów i mapy ewidencyjnej z zaznaczoną przedmiotową nieruchomością, lecz nie uzyskał żądanych danych z uwagi na niespójność przekazanych informacji o nieruchomości. W dniu 20 sierpnia 2008 r. skarżąca dołączyła do akt sprawy zaświadczenie z księgi hipotecznej dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Zaś w dniu 13 grudnia 2010 r. wydział wystąpił do stron postępowania o nadesłanie oryginału lub poświadczonych notarialnie postanowień sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po współwłaścicielce nieruchomości M. K.. Na skutek powyższego otrzymał żądane postanowienie w dniu 5 stycznia 2011 r. Następną czynność organ podjął w dniu 29 lipca 2011 r. zwracając się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. o udzielenie informacji dotyczących inwestycji, które zrealizowane zostały na gruncie objętej postępowaniem nieruchomości, czasu ich rozpoczęcia oraz nadesłanie dokumentacji dotyczącej tych działań. Ponadto wystąpił z zapytaniem, czy teren inwestycji był przed jej zrealizowaniem zagospodarowany przez osobę (lub instytucję) inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny. W odpowiedzi na to wystąpienie organ uzyskał m.in. decyzję zezwalającą na rozbiórkę budynku na nim położonego oraz wydane pozwolenia na budowę. W dniu 11 stycznia 2012 r. Prezydent W. wystąpił do Archiwum Urzędu oraz do Biura Architektury i Planowania o przesłanie posiadanej dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie. W dniu 19 stycznia 2012 r. wpłynęła odpowiedź Biura Architektury i Panowania zawierająca kopię decyzji dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 4 czerwca 2012 r. skarżąca wystąpiła do Prezydenta W. o udzielenie informacji o stanie prowadzonego postępowania i terminie jego zakończenia oraz do Wojewody [...] o podjęcie działań, których skutkiem byłoby zakończenie prowadzonego postępowania odszkodowawczego. Organ w piśmie z dnia 19 czerwca 2012 r. poinformował strony, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 31 października 2012 r. oraz wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. o udzielenie kolejnych informacji dotyczących budynku położonego na przedmiotowej nieruchomości. Na powyższe wystąpienie uzyskał odpowiedź w dniu 13 lipca 2012 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., nr [...] Wojewoda [....] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia, co nastąpiło w dniu 21 września 2012 r. W dniu 31 maja 2013 r. organ ponownie wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy do dnia 30 września 2013 r. We wniesionej do Sądu skardze W. B. zarzuciła naruszenie art. 8, art. 12 § 1 i § 2, art. 35 § 2 i art. 36 § 1 kpa, przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w terminie przejawiające się prowadzeniem przez organ postępowania administracyjnego przez blisko dwadzieścia lat od dnia jego wszczęcia i nie wydaniem do chwili wniesienia niniejszej skargi decyzji administracyjnej w sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o: 1. zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość w Warszawie przy ul. [...], pochodzącej z nieruchomości o nr hip. [...] objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., Nr 50, poz. 279), w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt sprawy Prezydentowi W.; 2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w wysokości o której mowa w art. 154 § 6 ppsa; W uzasadnieniu stwierdziła, że w niniejszej sprawie terminy wynikające z przepisów procedury administracyjnej zostały w sposób rażący przekroczone i podniosła, iż przy rozstrzyganiu sprawy należy mieć na względzie treść i uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt: I OPS 6/08, jak też wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt: II OSK 1031/12. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w ww. art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza gromadzonej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca bowiem, przed wniesieniem skargi złożyła zażalenie, w trybie art. 37 § 1 kpa. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Prezydent W., od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie w 2007 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Prezydent W. - mimo upływu 6 lat od dnia złożenia tego wniosku – nadal gromadzi materiał dowodowy. Jednocześnie przez blisko rok nie podjął żadnej czynności zmierzającej do rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie informował strony o przewidywanym terminie jej zakończenia. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość położoną w W. Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc niniejsze postępowanie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 ( LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że : "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność rażąco narusza prawo. Nie do zaakceptowania jest bowiem w demokratycznym państwie prawa sytuacja, w której postępowanie prowadzone jest przez organ administracji od 2007 r. i nadal znajduje się na etapie gromadzenia materiału dowodowego. Przy czym na dezaprobatę zasługuje także fakt, że po otrzymaniu postanowienia Wojewody [...], rozpoznającego zażalenie skarżącej wniesione w trybie art. 37 kpa i wyznaczającego termin na załatwienie sprawy, organ ograniczył swoje działania jedynie do poinformowanie stron postępowania o wyznaczeniu nowego terminu wydania decyzji w sprawie. Jednocześnie Sąd stwierdza, że mimo iż w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność organu, która miała charakter rażący, to Prezydent W. podejmował rozciągnięte w czasie, sporadyczne czynności w postępowaniu, które w swej istocie zmierzały do jej rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy należało zatem odstąpić od wymierzania organowi grzywny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. ----------------------- 4