VII SA/Wa 1495/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-15

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Joanna Gierak-Podsiadły, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie ochrony przeciwpożarowej, gdy strona wykonała nałożone obowiązki po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, a przed wydaniem decyzji organu odwoławczego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ wykonanie przez stronę nałożonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej spowodowało bezprzedmiotowość dalszego postępowania. Zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w takiej sytuacji jest dopuszczalne, gdyż decyzja umarzająca postępowanie ma charakter procesowy i nie kształtuje stosunku materialnoprawnego.
Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. została zobowiązana decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej do poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku. Po uchyleniu tej decyzji przez M. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej i ponownym rozpatrzeniu sprawy, spółka przedłożyła dokumentację potwierdzającą wykonanie obowiązków. Organ odwoławczy, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując uzasadnienie decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję M. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie ochrony przeciwpożarowej skargę oddala M. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku biurowym przy ul. N. [...] w W., i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ omówił stan faktyczny sprawy i wskazał, że sprawa niniejsza była już kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r. w sprawie VII SA/Wa 2008/12 uchylił zaskarżoną decyzję M. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...]. Organ po ponownym rozpatrzeniu odwołania (po wyroku Sądu) wezwał spółkę N. Sp. z o.o. do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej wykonanie obowiązków zawartych w decyzji organu I instancji, który po przeprowadzeniu czynności kontrolno-rozpoznawczych w budynku przy ul. N. [...] w W. stwierdził określone nieprawidłowości mające istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pożarowego. N. Sp. z o.o. przy piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. odpowiadając na wezwanie dostarczyła do organu wymaganą dokumentację: aktualną Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego dla przedmiotowego budynku (data wykonania: lipiec 2012 r.); protokół z dnia 15 marca 2013 r. ze sprawdzenia oświetlenia awaryjnego i przeciwpożarowego wyłącznika prądu - bez uwag, protokół z dnia 15 marca 2013 r. z pomiarów skuteczności ochrony przeciwporażeniowej - bez uwag, protokół z pomiarów rezystancji izolacji - bez uwag, protokół ze sprawdzenia wyłączników różnicowo - prądowych - bez uwag, protokół z dnia 13 marca 2013 r. z przeglądu systemu oddymiania klatki schodowej - instalacja sprawna, umowa najmu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. i porozumienie z dnia 30 września 2011 r. Strona poinformowała ponadto o opuszczeniu budynku przez najemcę i braku użytkowania budynku przy ul. N. [...], zaznaczając jednocześnie, że w związku z powyższym faktem wykonała instrukcję bezpieczeństwa pożarowego dla przedmiotowego budynku. Brak użytkowania budynku jednoznacznie wskazuje, że w chwili obecnej podmiotem odpowiedzialnym za stan ochrony przeciwpożarowej w pełnym zakresie, jest spółka N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Sygn. akt VII SA/Wa 1495/13 Podsumowując organ wskazał, że skoro strona wykonała samodzielnie ciążące na niej obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej, to dalsze postępowanie w tej sprawie jest zbędne, zaś wydana decyzja organu I instancji nie odpowiada istniejącemu stanowi faktycznemu. Dlatego należało ją uchylić, a postępowanie jako bezprzedmiotowe umorzyć. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję M. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2013 r. złożyła N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 7, art. 76, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. i wskazała, że o ile samo rozstrzygnięcie wydaje się być adekwatne do zaistniałego stanu faktycznego (brak nieprawidłowości w dacie orzekania przez organ odwoławczy), to nie można zaakceptować treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Są tam bowiem sformułowania mogące obciążać skarżącą Spółkę poprzez wskazanie, że dopuściła się ona nieprawidłowości, które w istocie nie miały miejsca. Nieprawidłowe jest już samo stwierdzenie organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji "stwierdził" określone nieprawidłowości. Ponadto skarżąca Spółka nie wykonała ściśle nałożonych na nią decyzją organu pierwszej instancji obowiązków, a jedynie przeprowadziła przeglądy kontrolne, które wykazały prawidłowość stanu technicznego wymienionych w decyzji nakazującej urządzeń. Skarżąca Spółka wskazała również na wadliwość rozstrzygnięcia pierwszo- instancyjnego, z uwagi na brak protokołów przeglądu, bowiem w takiej sytuacji nie można wyprowadzić wniosku o niesprawności urządzeń i instalacji, można co najwyżej żądać przedłożenia takich protokołów. Konkludując, strona skarżąca uznała, że w decyzji organu pierwszej instancji organ prawidłowo uznał, że brak jest podstaw by stwierdzić nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, zaś w zaskarżonej decyzji zawarto jednoznaczny zapis o takich nieprawidłowościach, co więcej nadając im charakter istotny i to bez żadnego uzasadnienia takiej kwalifikacji. Powyższe świadczy, że zaskarżona decyzja została wydana bez wyjaśnienia i uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, jej uzasadnienie w sposób nieprawidłowy przedstawia stan faktyczny, a zawarte w nim zapisy potwierdzają istnienie okoliczności, które nie miały miejsca. M.Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sygn. akt VII SA/Wa 1495/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję M. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2013 r., którą organ, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w całości w tej sprawie. Postępowanie dotyczyło nałożenia obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej na Spółkę odpowiedzialną za stan ochrony przeciwpożarowej w budynku przy ul. N. [...] w W. W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią było zatem zbadanie przez Sąd zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po jego zmianie w dniu 11 kwietnia 2011 r., organ odwoławczy uchyla decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części (art. 138 § 1 pkt 2 in fine). Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. jest określane jako decyzja kasacyjna, która jest rozstrzygnięciem procesowym. Powołany artykuł w części in fine wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu pierwszej instancji. Ograniczenie to wynika właśnie z kryterium umorzenia postępowania pierwszej instancji, Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego, a wydana może być tylko wówczas, gdy postępowanie administracyjne było lub stało się bezprzedmiotowe. Z kolei przesłanka bezprzedmiotowości występuje wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie ma podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania Sygn. akt VII SA/Wa 1495/13 administracyjnego prowadzonego przed organem pierwszej instancji. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek, mianowicie przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, a skutki tej decyzji mają charakter procesowy, czyli nie kształtuje się stosunek materialnoprawny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2012 r., II GSK 1096/12, LEX nr 1218383). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wykonała nałożone decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. obowiązki poprzez sporządzenie aktualnej Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego dla przedmiotowego budynku, oraz przeprowadzenie stosownych przeglądów kontrolnych, z których sporządzono protokoły, które z kolei wykazały prawidłowość stanu technicznego urządzeń wymienionych w decyzji nakazującej, a które następnie skarżąca Spółka przedłożyła organowi celem dopełnienia obowiązków. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że zakwestionowana decyzja jest prawidłowa. Wobec wykonania przez skarżącą Spółkę obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Dlatego słusznie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji nakazującą wykonanie określonych obowiązków i umorzył postępowanie, bowiem bezprzedmiotowym stało się prowadzenie postępowania dotyczącego ich wykonania. Skoro tak, to organ nie mógł na podstawie art. 138 k.p.a. wydać innej decyzji, jak tylko określonej w art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Odnosząc się do argumentacji skargi wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie organ orzekał w stanie faktycznym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2008/12, w oparciu o szereg dokumentów dostarczonych organowi przez skarżącą Spółkę i zasadnie uznał, że sprawa nałożenia obowiązków stała się bezprzedmiotowa, a to potwierdziła również skarżąca Spółka. Skarżąca Spółka wniosła natomiast o uchylenie zaskarżonej decyzji bowiem w jej uzasadnieniu -w ocenie skarżącej- znalazły się treści niezgodne ze stanem faktycznym, mianowicie strona skarżąca jest niezadowolona z użytych przez organ odwoławczy słów: "organ pierwszej instancji [...] stwierdził określone nieprawidłowości mające istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pożarowego" oraz "strona postępowania, mając na uwadze poprawę stanu bezpieczeństwa pożarowego w przedmiotowym budynku, dokonała niezbędnych działań w zakresie wskazanym w decyzji organu I instancji, co potwierdziła przedstawiając ww. dokumenty". Sygn. akt VII SA/Wa 1495/13 Jak już na wstępie uzasadnienia prawnego wskazano Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Stwierdzenia, których organ odwoławczy użył w uzasadnieniu decyzji, a z których niezadowolenie wyraziła strona skarżąca, nie są stwierdzeniami naruszającymi prawo w stopniu mogącym być przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ pierwszej instancji stwierdził brak protokołów z okresowych przeglądów i konserwacji instalacji dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, co już stanowiło nieprawidłowości. Brak protokołów jest w tym wypadku bowiem nieprawidłowością, uniemożliwiającą potwierdzenie zdatności i sprawności technicznej urządzeń zapewniających bezpieczeństwo pożarowe. Odnośnie drugiego akapitu, z którym strona skarżąca się nie zgadza, wskazać trzeba, że przeprowadzenie przeglądów kontrolnych, które wykazały prawidłowość stanu technicznego wymienionych w decyzji nakazującej urządzeń, sporządzenie z tych przeglądów protokołów, a następnie przedłożenie ich organowi jest właśnie dokonaniem niezbędnych działań w zakresie wskazanym w decyzji organu I instancji. Nie można się zatem zgodzić również ze stanowiskiem strony, że nic nie zrobiła. Wykonała nakazane decyzją czynności - przedłożyła protokoły (a zatem pośrednio zapewniła sprawność instalacji i urządzeń przeciwpożarowych). Jednocześnie nadmienić należy, że gdyby w trakcie kontroli przez organ pierwszej instancji protokoły zostały przedłożone, możliwe, że wydanie decyzji nie byłoby konieczne, w szczególności w sytuacji, w której protokoły ujawniałyby prawidłowy stan techniczny urządzeń i instalacji, o których mowa w sprawie. Organ pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że brak protokołów 'może' świadczyć o braku sprawności wymienionych instalacji, a brak sprawności z kolei 'może' być istotny. A zatem, naruszenie art. 107 k.p.a., które dostrzega skarżąca Spółka, przez użycie nieodpowiadających stronie skarżącej sformułowań nie jest wystarczającym zarzutem do uchylenia zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, ich użycie nie było niezgodne ze stanem faktycznym. Decyzja organu pierwszej instancji nakazywała "zapewnić" sprawność określonych urządzeń, stwierdzono bowiem, że podczas kontroli nie przedstawiono protokołów z okresowych przeglądów i konserwacji instalacji. W związku z nałożonym obowiązkiem skarżąca Spółka brakujące protokoły przedłożyła czyli obowiązki wykonała, z kolei organ odwoławczy po prostu potwierdził wykonanie obowiązków. Skoro zaś wykonanie obowiązków miało miejsce jeszcze przed wydaniem decyzji organu odwoławczego to postępowanie w sprawie ich wykonania stało się bezprzedmiotowe, dlatego organ odwoławczy zasadnie postępowanie umorzył. Sygn. akt VII SA/Wa 1495/13 Również zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 7, art. 76, art. 77 k.p.a. jest niezasadny, organy zebrały bowiem i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, zaś rozpatrzenie materiału dowodowego znalazło odzwierciedlenie w prawidłowym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło