II SA/Po 810/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-11-15

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Jakub Zieliński, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wyodrębnienie nowej działki ewidencyjnej i ujawnienie jej w ewidencji gruntów i budynków na podstawie postanowienia o zasiedzeniu, jeśli działka ta nie istniała w ewidencji w momencie wydania postanowienia i czy takie działanie mieści się w ramach aktualizacji operatu ewidencyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyodrębnienie nowej działki ewidencyjnej i ujawnienie jej w ewidencji gruntów i budynków na podstawie postanowienia o zasiedzeniu, które dotyczyło działki nieistniejącej w ewidencji w momencie wydania orzeczenia, wykracza poza ramy postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego. Aktualizacja ta polega na wprowadzeniu zmian do istniejącego zbioru danych, a nie na kreowaniu nowego stanu prawnego. Organy administracji nie mogą kreować nowego stanu prawnego ani dokonywać zmian w oparciu o domniemanie istnienia prawa wykazanego pośrednio w dokumentach, a jedynie odzwierciedlać stan już istniejący.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. domagała się wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmian danych przedmiotowych i podmiotowych, wynikających z postanowienia o zasiedzeniu działki nr [...] oraz ujawnienia jej jako właścicielki nowo wydzielonej działki. Prezydent Miasta P. odmówił wprowadzenia tych zmian, wskazując, że działka objęta zasiedzeniem nie istniała w ewidencji w momencie wydania postanowienia, a aktualizacja operatu nie może kreować nowego stanu prawnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje żądania i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] maja 2013 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...], Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), art. 2 pkt 8, art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 6a ust. 3, art. 7d, art. 20 ust. 1 i 2m art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193 poz. 1287 z późn. zm.) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 poz. 454) odmówił A. K. wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla nieruchomości, położonej w P., zmiany danych przedmiotowych i podmiotowych, wynikających z (1) postanowienia Sądu rejonowego w P. z dnia [...] marca 1992 r., [...], stwierdzającego nabycie spadku, (2) postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 1992 r., [...], o zasiedzeniu działki nr [...] i (3) opracowania geodezyjnego nr [...] – polegającej na wyodrębnieniu nowej działki z działki nr [...], arkusz [...], obręb D., odpowiadającej części nabytej w drodze zasiedzenia parceli nr [...] (dawnej działki nr [...]) i wpisaniu A. K. jako jej właścicielki. Prezydent Miasta P. wprowadził zarazem do ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla nieruchomości położonych w p., zmianę danych podmiotowych, wynikających z (1) decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...], stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2001 r., znak [...] w przedmiocie komunalizacji, oraz (2) decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r., znak [...], utrzymującej w mocy powyższą decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. – polegającą na wykazaniu Skarbu Państwa jako właściciela działki nr [...], arkusz [...], obręb D., w miejsce Miasta P. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w piśmie z dnia [...] września 2012 r. A. K. wniosła o aktualizację danych ewidencji gruntów i budynków poprzez ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków oraz oznaczenie odpowiednim numerem ewidencyjnym działki stanowiącej część nabytej w drodze zasiedzenia parceli nr [...], wydzielonej z działki nr [...], oraz ujawnienie skarżącej jako jedynej właścicieli tej nieruchomości. Powyższe zmiany, zdaniem skarżącej, powinny być dokonane na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach ZGiKM GEOPOZ nr [...] na skutek wniosku o zatwierdzenie podziału nieruchomości z dnia [...] lutego 2010 r., ZGiKM GEOPOZ nr [...] oraz załączonych do pisma z dnia [...] września 2012 r. na skutek wniosku z dnia [...] maja 2010 r. o ujawnienie działki w ewidencji gruntów i budynków. Żądana aktualizacja danych jest bowiem niezbędna do ujawnienie prawa własności w księgach wieczystych. Do pisma z dnia [...] września 2012 r. załączono nadto akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] listopada 2010 r., rep. [...] nr [...], wedle którego spadek po H. K. odziedziczyła córka A. T. K. w całości, wspomnianą decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r. i decyzję z dnia [...] września 2011 r. Ze względu na zaistniałe wątpliwości co do możliwości dokonania żądanej aktualizacji organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. Z akt [...] wynika, że dotyczyły one wniosku H. K. i A. K. z dnia [...] maja 2010 r. o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków oraz oznaczenie odpowiednim numerem działki wydzielonej z działki nr [...], a także wpisanie wnioskodawców jako współwłaścicili tej działki na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 1992 r. Opisane żądanie jest zatem tożsame z żądaniem rozpatrywaniem w aktualnym postępowaniu administracyjnym. Rozpoznając wniosek z dnia [...] maja 2010 r., organ zwrócił uwagę na potrzebę dostarczenia opracowania geodezyjnego dotyczącego przebiegu granic zasiedzenia. Z akt [...] wynika natomiast, że w postępowaniu z wniosku H. K. i A. K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. umorzono postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia podziału nr [...]. Organ zauważył, że postanowieniem z dnia [...] marca 1992 r. Sądu Rejonowy w P. stwierdził zasiedzenie przez H. i M. K. działki nr [...] z dniem [...] stycznia 1985 r. Integralną częścią tego postanowienia jest załącznik graficzny, którym jest mapa z dnia [...] października 1961 r. W 1972 r. została jednak założona ewidencja gruntów i budynków, w której dawną parcelę nr [...] wykazano jako działkę nr [...]. Ponadto, w dniu [...] czerwca 1980 r. zarejestrowano zmianę danych ewidencyjnych, polegającą na podziale działki nr [...] na działki nr [...] i [...]. Natomiast w dniu [...] czerwca 1980 r. wykazano działkę nr [...], powstałą z połączenia działki nr [...] i [...], przy czym jako właściciela tej działki wskazano Skarb państwa. Tym samym w dacie stwierdzenia zasiedzenia w 1992 r., jak i w dniu [...] stycznia 1985 r. w ewidencji gruntów i budynków nie istniała działka nr [...], której dotyczy zasiedzenie. Ustalono poza tym, że parceli nr [...] odpowiada obecnie działka nr [...] oraz część działki nr [...]. Właścicielem działki nr [...] jest H. K. i A. K., a działki nr [...] – Miasto P., co wynika z wpisów zarówno w księdze wieczystej, jak i w ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie z dostarczonych przez skarżącą dokumentów wynika, że jest ona jedyną spadkobierczynią po H. i M. K.. Następnie organ wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Wykazuje się w niej m.in. informacje dotyczące granic i powierzchni gruntów, oznaczenia ksiąg wieczystych oraz właścicieli. Ustawodawca określa przy tym dokumenty, które mogą stanowić podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie, dokumenty będące podstawą zmian muszą dotyczyć nieruchomości wykazanych w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem rejestrem, w którym dokonuje się zmian wykazujących stany późniejsze niż dane wykazane w rejestrze. Z tej perspektywy należy zatem stwierdzić, że postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 1992 r. dotyczy zasiedzenia działki, która w czasie wydawania wspomnianego orzeczenia nie istniała w ewidencji gruntów i budynków. Niemożliwe jest zatem wprowadzenie tych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca nie przedstawiła również dokumentów, które dają podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków granic żądanej nieruchomości, a także do wykazania skarżącej jako jej właściciela. Przedłożone przez skarżącą decyzje z dnia [...] grudnia 2010 r. i [...] września 2011 r. stanowią natomiast podstawę wykazania jako właściciela działki nr [...] Skarbu Państwa w miejsce Miasta P. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. A. K. odwołała się od powyższej decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r., zarzucając jej naruszenie art. 7-9 k.p.a. art. 20 ust. 1 i 2 powołanej ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 12 ust. 1 pkt 2, § 44, § 46 ust. 2 pkt 1. § 47 cytowanego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa oraz art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że niniejszej postępowanie stanowi de facto kontynuację postępowania o znaku [...]. A. K. podniosła, że od lat stara się o ujawnienie przysługującego jej prawa własności do działki nr [...], odziedziczonej po rodzicach. Zaznaczyła, że w wyroku z dnia 16 maja 2012 r., I SA/Wa 2373/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę Miasta P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r., uznał jej legitymację do uzyskania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej. Skarżąca podkreśliła również, że postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 1992 r. jest w jej ocenie wystarczające do ujawnienia nowej działki, wyodrębnionej z aktualnej działki nr [...], i wypisania jej jako właścicielki tej nieruchomości. Sąd celowo wskazał na działkę nr [...], odwołując się do mapy z 1961 r., która stanowi integralną część orzeczenia, gdyż termin biegu zasiedzenia rozpoczął się w momencie, gdy istniała jeszcze parcela nr [...]. Ponieważ poprzednicy prawni skarżącej zasiedzieli cały obszar tej działki, sąd stwierdzając zasiedzenie nie miał potrzeby wytyczania nowego obszaru zasiedzenia. Dlatego nie można uwzględniać dalszych podziałów omawianej nieruchomości i ich ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków, skoro zostały one dokonane z naruszeniem praw skarżącej. Organy administracji publicznej powinny natomiast nałożyć na aktualny stan podziału geodezyjnego granice dawnej parceli nr [...]. Tym bardziej, że skarżąca wyjaśniła wyczerpująco, jaki był los rozważanej nieruchomości. Miasto P. nie zakwestionowało nigdy protokołu z czynności przyjęcia granic nieruchomości oraz planu podziału nieruchomości, sporządzonego w dniu [...] września 2009 r., wydzielającego odpowiedni fragment z działki nr [...]. Miasto P. nigdy też nie próbowało skutecznie podważyć postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia. Działanie organu I instancji jest nieuprawnione także z tego względu, że automatyczne przyznanie Skarbowi Państwa prawa własności do całej działki nr [...] bynajmniej nie wynika ze stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Według skarżącej jej żądanie potwierdza też fakt, że została wpisana jako właścicielka działki nr [...] na podstawie wspomnianego postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 1992 r. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu, znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, podzielając w pełni stanowisko organu I instancji. Nadto, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, że postanowienie o stwierdzeniu zasiedzenia nie jest kwestionowane, a wątpliwości dotyczą tylko kwestii oznaczenia zasiedzianej nieruchomości. Organ II instancji wskazał także, że organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków tylko odnotowują stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień objętych tymi dokumentami. Wpisy we wspomnianym rejestrze mają charakter deklaratoryjny, nie kształtują nowego stanu prawnego, wyłącznie potwierdzając stan zaistniały. Poza tym dokumentacja geodezyjna i kartograficzna, sporządzana m.in. na potrzeby postępowania sądowego, powinna być zgodna ze standardami technicznymi, o jakich mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. nr 263 poz. 1572). Organ administracji publicznej może przy tym wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy, wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu. Nie można natomiast takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, że wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, lecz niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich. Ponadto, omawiany rejestr powinien odzwierciedlać stan aktualny, a zatem nie można w jego ramach gromadzić wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów. Z tego względu wykluczone jest też dokonywanie zmian z mocą wsteczną. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. A. K. zaskarżyła powyższą decyzję z dnia [...] maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie: (1) art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 z późn. zm.), (2) art. 2 pkt 8, art. 7b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 20 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, (3) § 12 ust. 1 pkt 2, § 44, § 46 ust. 1, § 46 ust. 2 pkt 1, § 47 powołanego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., (4) art. 6-9, art. 10 § 1 w zw. z art. 75, art. 12 § 1, art. 89 w zw. z art. 123, art. 107 § 3, art. 138 w zw. z art. 127 § 1 i 2 k.p.a.,(5) art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43 poz. 296 z późn. zm.), art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP oraz (7) art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała wszystkie zarzuty, jakie zawarła wcześniej w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2012 r. Ponadto, A. K. wskazała, iż nie zapewniono jej należytego udziału w każdym stadium postępowania, gdyż z uwagi na nieczytelność kopii dokumentów przesłanych przez organ I instancji nie mogła się ona wypowiedzieć co do zebranych w sprawie dowodów. Podkreśliła, że nie domaga się ustalenia prawa własności, lecz wyłącznie jego zaewidencjonowania przez organy administracji publicznej. Tym bardziej, że na mocy art. 365 § 1 k.p.c. organy administracji publicznej są związane prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie trzeba zauważyć, że pismem z dnia [...] maja 2010 r. A. K. zwróciła się do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków oraz oznaczenie odpowiednim numerem ewidencyjnym działki, będącej częścią nabytej w drodze zasiedzenia parceli nr [...], wydzielonej z działki nr [...], arkusz [...], obręb D., oraz wpisanie skarżącej jako właścicielki tak wyodrębnionej nieruchomości (k.31-35 akt adm. organu I instancji). Następnie pismem z dnia [...] września 2012 r. skarżąca ponowiła powyższe żądanie (k. 1-4 akt adm. organu I instancji). Przedstawione okoliczności należy przy tym uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193 poz. 1287 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 pkt 8 powołanej ustawy, przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Trzeba przy tym zaznaczyć, że z samego charakteru ewidencji gruntów i budynków jako urzędowego rejestru wynika, iż zawarte tam wpisy mają jedynie deklaratoryjny charakter, pełniąc przede wszystkim funkcję informacyjną. Nie kreują one natomiast prawa własności, ani nie są z nimi związane domniemania podobne do tych, jakie ustawodawca przewiduje w przypadku ksiąg wieczystych. Jak wynika z art. 20 ust. 1 powołanej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: (1) gruntów, tj. ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, (2) budynków, tj. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych, oraz (3) lokali, tj. ich położenia funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Ponadto, wedle art. 20 ust. 2 cytowanej ustawy, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: (1) właściciela, w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdujące te grunty i budynku lub ich części, (2) miejsce zamieszkania lub siedzibę wymienionych osób, (3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków oraz (4) wartość nieruchomości. Zgodnie z art. 22 ust. 1 powołanej ustawy, ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Jak wynika z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. nr 38 poz. 454), do zadań starosty należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu administracji publicznej dokumentami i materiałami źródłowymi. Ponadto, § 45 ust. 1 powołanego rozporządzenia precyzuje także, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie odpowiednio udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Jak wynika z kolei z § 47 ust. 1 cytowanego rozporządzenia aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów, określających zmiany danych ewidencyjnych, przy czym w myśl § 47 ust. 3 tego rozporządzenia w przypadku, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania innych dowodów, starosta przeprowadza w tej sprawie postępowanie administracyjne. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że skarżąca we wniosku z dnia [...] maja 2010 r., jak i w pismach z dnia [...] września 2012 r. i [...] listopada 2012 r. (k. 86-93 akt adm. organu I instancji), w odwołaniu z dnia 27 grudnia 2012 r. (k. 6-14 akt adm. organu II instancji) i w skardze z dnia [...] czerwca 2013 r. (k. 3-18 akt sądowych) konsekwentnie domagała się wyodrębnienia nowej działki z dotychczasowej działki nr [...], w taki sposób aby nowa nieruchomość wraz z działką nr [...] odpowiadała granicom dawnej parceli nr [...]. Z zebranego w aktach materiału dowodowego wynika bowiem, że postanowieniem z dnia [...] marca 1992 r., [...], Sąd Rejonowy w P. stwierdził, że H. i M. K., poprzednicy prawni skarżącej, w dniu [...] stycznia 1985 r. nabyli w drodze zasiedzenia własność nieruchomości, oznaczonej jako parcela nr [...] na opisie i mapie z dnia [...] października 1961 r. (k. 39-40 akt adm. organu I instancji). Niemniej, parcela nr [...] została już w 1972 r. oznaczona jako działka nr [...], arkusz [...] (k. 51 akt adm. organu I instancji). Z kolei z wykazu zmian gruntowych z 1980 r. wynika, że działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i [...], a następnie działka nr [...] została połączona z działką nr [...], tworząc działkę nr [...], podczas gdy działka nr [...] została oznaczona jako działka nr [...] (k. 52-53 akt adm. organu I instancji). Przekształcenia te potwierdza również zaświadczenie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2008 r., znak [...] (k. 44 akt adm. organu I instancji). Trzeba podkreślić, że wyodrębnienie nowej działki i wpisanie jej do ewidencji gruntów i budynków w sposób żądany przez skarżącą wykracza poza ramy prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego. Wspomniana aktualizacja, na co wskazano wcześniej, polega bowiem wedle § 45 ust. 1 powołanego rozporządzenia na wprowadzeniu określonych danych do istniejącego już zbioru danych ewidencyjnych. Tym samym przybiera ona co do zasady postać prostej czynności materialno-technicznej, w wyniku której stare dane zostają zastąpione nowymi. Organy administracji publicznej nie mogą jednak kreować nowego stanu prawnego, gdyż ewidencja ze swej natury służy tylko do odzwierciedlenia stanu już istniejącego. Niedopuszczalne jest również wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków zmian w oparciu o domniemanie istnienia prawa jedynie pośrednio wykazanego w dokumentach (zob. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., I OSK 323/12, niepubl.). Z tej perspektywy należy zatem uznać, że wyodrębnienie nowej, nieistniejącej aktualnie, działki przy braku stosownej decyzji lub orzeczenia o podziale działki nr 182 lub innego równoważnego rozstrzygnięcia, prowadziłoby w sposób niedopuszczalny do wykreowania nowego stanu prawnego. Dlatego należy przyjąć, że organy administracji publicznej trafnie odmówiły skarżącej dokonania żądanych przez nią modyfikacji w ewidencji gruntów i budynków, gdyż działania te nie mieszczą się w ramach aktualizacji operatu ewidencyjnego. Jednocześnie, należy wskazać, że organy administracji publicznej prawidłowo zaktualizowały operat ewidencyjny o informacje wynikające z decyzji nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję własną decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...], stwierdzającą z kolei nieważność decyzji Wojewody Wielkopolskiej z dnia [...] maja 2001 r., znak [...], stwierdzającej nabycie nieodpłatnie przez Miasto P. z mocy prawa własności działki nr [...] (k. 8-14 akt adm. organu I instancji). Trzeba bowiem podkreślić, że istotne parametry działki nr [...], w tym jej granice, nie budzą wątpliwości. Aktualizacja danych ewidencyjnych była natomiast w tym wypadku uzasadniona, skoro w wyniku wydania wskazanych decyzji z dnia [...] września 2011 r. i [...] grudnia 2010 r. własność działki nr [...] przeszła z Miasta P. z powrotem na Skarb Państwa. Konkluzję tę potwierdza załączony do akt wydruk zupełny księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] października 2012 r. (k. 17-21 akt adm. organu I instancji). Na marginesie należy jeszcze wskazać, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, A. K. nie została pozbawiona prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Korespondencja była bowiem kierowana na adres osoby ją reprezentującej, która w trakcie postępowania składa pisma wyjaśniające – pisma z dnia [...] listopada 2012 r., [...] marca 2013 r. (k. 36-38 akt adm. organu II instancji). Ponadto, skarżąca została prawidłowo zawiadomiona w trybie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) o możliwości wypowiedzenia się w zakresie dowodów zgromadzonych w sprawie. Okoliczność tę potwierdza pismo z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...] (k. 82 akt adm. organu I instancji), jak i pisma z dnia [...] lutego 2013 r., [...] marca 2013 r., i [...] kwietnia 2013 r., znak [...] (k. 16-17, 39-40, 47-48 akt adm. organu II instancji). Skarżąca mogła zatem zapoznać się z materiałem dowodowym oraz porównać nieczytelne w jej ocenie fragmenty dostarczonej jej kopii z oryginałami. Z kolei postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., znak [...], organ II instancji odniósł się do wniosku o wyznaczenie rozprawy administracyjnej (k. 29-31 kat adm. organu II instancji). W tej sytuacji Sąd, rozpoznając sprawę w granicach skargi, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Skarga jako bezpodstawna podlegała więc oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło