VII SA/Wa 1429/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-15
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Joanna Gierak-Podsiadły, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, które nie jest organizacją ekologiczną, może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych na prawach strony, jeśli postępowanie to nie wymaga udziału społeczeństwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych nie wymagało udziału społeczeństwa, co oznacza, że nie zaistniała przesłanka z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego, uzasadniająca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu na prawach strony. Ponadto, istniały wątpliwości, czy skarżące stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe złożyło skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie uznania stowarzyszenia za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych. Stowarzyszenie argumentowało, że jego cele statutowe i interes społeczny uzasadniają udział w sprawie, a postępowanie wymagało udziału społeczeństwa. Organy administracji uznały, że nie zaistniały przesłanki do ponownej oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym do udziału społeczeństwa i organizacji w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za stronę postępowania skargę oddala
Przedmiotem skargi wniesionej przez stowarzyszenie zwykłego [...] z siedziba w miejscowości [...], gmina [...] jest postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2013 r. Nr [...], znak: [...], którym organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] lutego 2013 r. Nr [...].
Ostatnio wymienionym orzeczeniem, na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), organ odmówił stowarzyszeniu zwykłemu [...] z siedzibą w [...], gmina [...], uznania za stronę postępowania wszczętego na wniosek L. M. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych (6 wiatrowni) we wsi [...], gminie [...], na działkach nr ew.: [...].
W uzasadnieniu postanowienia Starosta [...] podał, że decyzją Nr [...] z [...] września 2012 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę ww. inwestycji na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 104 k.p.a. Krąg stron postępowania wyznaczony został na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jest lex specjalis w stosunku do art. 28 k.p.a., stanowiącego, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ pierwszej instancji stwierdził, że wyłączył od udziału w sprawie organizację społeczną [...] która w dniu [...] czerwca 2012 r. złożyła oświadczenie o przystąpieniu do sprawy w charakterze strony. W wyniku odwołań wniesionych przez strony postępowania Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2012 r. uchylił ww. decyzję Nr [...] Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W dalszej części uzasadnienia postanowienia Nr [...] Starosta [...] stwierdził, że decyzja kasatoryjna Wojewody oparta została na założeniu, iż postępowanie prowadzone przed organem pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie wymagało udziału społeczeństwa w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przyjmując takie założenie, organ drugiej instancji uznał, że Starosta winien był zastosować przepis szczególny, tj. art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, który nakazuje zastosować art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), tzn. dopuścić do udziału w sprawie stowarzyszenie [...], a ponadto - przymiot strony winny uzyskać co najmniej wszystkie te osoby, które uczestniczyły w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji.
I dalej, Starosta [...] wskazał, że zgodnie z przepisami ww. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagany jest wtedy, gdy w ramach tego postępowania przeprowadzana jest ponowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Art. 61 ust. 1 pkt 2 oraz art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wyraźnie wskazują trzy takie przypadki, to jest:
1) jeżeli konieczność przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w tej decyzji;
2) jeżeli z wnioskiem o dokonanie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wystąpił podmiot wnioskujący o wydanie pozwolenia na budowę;
3) jeżeli organ architektoniczno-budowlany stwierdzi, że we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kierując się powyższym organ I instancji wskazał, że na podstawie analizy akt sprawy, z całą pewnością można stwierdzić, że co najmniej dwa z tych przypadków - tj. sytuacje opisane w pkt 1 i 2 nie miały miejsca w niniejszej sprawie, bowiem Burmistrz [...] w wydanej decyzji Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia podał, iż w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na budowę nie jest konieczne przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a ponadto - inwestor składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę nie wystąpił o dokonanie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Organ I instancji wskazał też, że ponownie przeanalizował wniosek i dokumentację projektową skupiając się na tym, czy zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2011 r. Burmistrza [...] określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych. Podniósł, że decyzja środowiskowa w punkcie 3 precyzuje wymagania dotyczące ochrony środowiska, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Stwierdził następnie, że przedstawiony projekt budowlany uwzględnia wszystkie wskazane w ww. punkcie wymagania tj.:
1. zaprojektowano zespół sześciu wiatrowni z turbinami wiatrowymi [...] o mocy 1.55 MW każda, z możliwością ograniczenia - wyhamowania prędkości obrotowej wirnika; zakres oddziaływania akustycznego w porze dziennej wyniesie 55 dB, a w porze nocnej 45 dB; w dokumentacji projektowej określono precyzyjnie wysokość poszczególnych wiatrowni; wysokość masztu z koniecznym nasypem, mierzona od poziomu terenu do górnej krawędzi gondoli masztu dla każdej elektrowni wynosi 77,12 m, jest więc mniejsza niż dopuszczalne 80 m;
2) zaprojektowane turbiny [...] zostały zastosowane ze względu na nowoczesne rozwiązania techniczne, m. in. brak przekładni mechanicznej, która stanowi główne źródło hałasu; izolację akustyczną gondoli stanowić będzie pianka poliuretanowa;
3) odległość od ściany zadrzewień parkowych wiatrowni nr [...] /najbliższej wiatrowni/ wynosi 1,39 m; Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w piśmie z [...] lipca 2012 r. nie wyraził zastrzeżeń, co do tej lokalizacji.
W konsekwencji organ I instancji uznał, że inwestor w pełni uwzględnił wymagania wynikające z decyzji Nr [...] Burmistrza [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. Skutkuje to tym (jak wskazał), że art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, a co za tym idzie przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko dotyczące zapewnienia udziału społeczeństwa nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.
Zażalenie na wyżej opisane postanowienie złożyło stowarzyszenie zwykłe [...] żądając dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu i wskazując m. in. na to, że błędna jest ocena organu, dotycząca zgodności projektu budowlanego z decyzją środowiskową.
Wojewoda [...], utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, w uzasadnieniu orzeczenia podzielił w istocie stanowisko przedstawione w sprawie przez ten organ.
Stwierdził bowiem, że zaskarżone postanowienie z [...] lutego 2013 r. odpowiada przepisom prawa, chociaż niektóre ustalenia organu pierwszej instancji nie są trafne. Dotyczy to przede wszystkim stwierdzenia, że decyzja Nr [...] Wojewody [...], uchylająca decyzję Nr [...] Starosty [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, oparta została na założeniu, że prowadzone postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę wymagało udziału społeczeństwa w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, co zostało powtórzone w rozpatrywanym zażaleniu. W przedmiotowej decyzji Nr [...] organ odwoławczy, powołując się na art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, odniósł się do stwierdzenia Starosty [...], że stroną postępowania może być tylko podmiot posiadający interes prawny, jako dysponent nieruchomości sąsiedniej, ograniczony, na skutek realizacji inwestycji, w prawie do zagospodarowania swojej nieruchomości. Powyższe stwierdzenie spowodowało wątpliwości organu odwoławczego w zakresie prawidłowości ustalenia stron postępowania przez organ pierwszej instancji. Ponadto w ww. decyzji Nr [...] Wojewoda [...] wskazał, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do zmian ustawy Prawo budowlane wprowadzonych w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyłączając w ten sposób od udziału w sprawie, bez wydania stosownego orzeczenia, organizację społeczną tj. Stowarzyszenie [...]. Tym samym organ pierwszej instancji w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Nr [...] nie podjął wszelkich czynności procesowych zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, skutkujących wadliwością decyzji.
Dalej, Wojewoda [...] powołał przepis art. 31 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. i wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: postępowanie nie dotyczy organizacji społecznej, tylko praw i obowiązków innej strony, jest to uzasadnione celami statutowymi lub regulaminowymi organizacji społecznej, które powinny ściśle się łączyć z postępowaniem, tj. musi istnieć prawno - merytoryczne powiązanie z przedmiotem postępowania administracyjnego oraz musi przemawiać za tym zadeklarowany w statucie lub regulaminie interes społeczny.
Mając powyższe na względzie organ odwoławczy podał następnie, że z regulaminu stowarzyszenia zwykłego [...], stanowiącego załącznik do uchwały nr 1 walnego zgromadzenia członków Stowarzyszenia, załączonego do zażalenia, wynika, że Stowarzyszenie nie jest organizacją ekologiczną i nie posiada osobowości prawnej. Celem działania Stowarzyszenia, zapisanym w regulaminie, jest m. in. urealnienie zasady zrównoważonego rozwoju miejscowości uwzględniającej interesy stron (mieszkańców, inwestorów, instytucji ...), propagowanie zasad ekologii, bezpieczeństwa i zdrowia w życiu codziennym. Stowarzyszenie w regulaminie zawarło również, że realizuje swoje cele poprzez występowanie przed organami administracji publicznej, sądami powszechnymi w sprawach związanych z celami regulaminowymi Stowarzyszenia.
Wojewoda [...] podkreślił, że podstawę materialno-prawną prowadzonego postępowania o wydanie pozwolenia na budowę stanowi ustawa Prawo budowlane, która w art. 28 ust. 3 ustawy, jako przepis szczególny, wyłącza stosowanie art. 31 k.p.a. w sprawach dotyczących pozwoleń na budowę.
Organ odwoławczy wskazał także, że we wniosku z [...] czerwca 2012 r. zasadność dopuszczenia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie uzasadniło tym, że realizacja planowanej inwestycji doprowadzi do rażącego obniżenia wartości nieruchomości mieszkańców gminy [...] sąsiadujących z planowaną inwestycją, realizacja inwestycji jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, realizacja inwestycji może wpłynąć niekorzystnie na organizm ludzki z uwagi na wytwarzane infradźwięki, których oddziaływanie niesie niebezpieczne i negatywne skutki dla zdrowia.
Podsumowując, Wojewoda [...] przyjął, że organ I instancji trafnie powołał przepisy art. 61 ust. 1 pkt 2 oraz art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także wskazał przesłanki warunkujące udział społeczeństwa, gdyż Stowarzyszenie mogłoby zostać dopuszczone do udziału na prawach strony, gdyby sprawa dotyczyła inwestycji znacząco oddziałującej na środowisko i w konsekwencji wymagała udziału społeczeństwa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie stowarzyszenie zwykłe [...] wniosło o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi skarżące stowarzyszenie podniosło, że złożyło oświadczenie o przystąpieniu na prawach strony do udziału w postepowaniu administracyjnym, a działanie to stało się konieczne z uwagi na zaobserwowaniu szeregu nieprawidłowości związanych z lokalizacją farmy wiatrowej, nie przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Stowarzyszenie podało, że jego celem zgodnie z regulaminem stało się między innymi urealnienie zasady zrównoważonego rozwoju miejscowości uwzględniającej interesy stron (mieszkańców, inwestorów, instytucji, itp.), jak również propagowanie zasad ekologii, bezpieczeństwa i zdrowia w życiu codziennym. Wskazało też, że w jego ocenie w postępowaniu prowadzonym w celu zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę udział społeczeństwa jest wymagany. Sytuacja taka, zgodnie z treścią art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego, tworzy stan prawny, w którym zgłaszające chęć udziału w postępowaniu organizacje ekologiczne, uczestniczą na prawach strony. Zwrócił na to uwagę Wojewoda [...] w decyzji Nr [...] z [...] grudnia 2012 r. Z treści tej decyzji wynika jednoznacznie, że Starosta [...] niewłaściwie określił strony w postępowaniu, w tym nie dopuścił do udziału stowarzyszenia [...].
W ocenie Stowarzyszenia, działanie Starosty [...] nie jest zgodne z przepisami prawa. Regulacja zawarta w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego w związku z art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa wskazuje, iż w przypadku prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wymagającego udziału społeczeństwa nie stosuje się przepisów wyłączających udział w nim organizacji społecznej, takiej jakim jest skarżące Stowarzyszenie. Przepis art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego odsyła w tym zakresie do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ustawa ta w żadnym miejscu nie uzasadnia tezy postawionej przez Starostę [...] w brzmieniu "(...) udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagany jest wtedy, gdy w ramach tego postępowania przeprowadzona jest ponowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko". Zastosowana przez Starostę [...] wykładnia przepisu art. 28 ust. 4 prowadzi do nieuprawnionego zawężenia sytuacji, w których organizacja ekologiczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Skarżące Stowarzyszenie wskazało również, że uznanie, iż projekt budowlany uwzględnia wszystkie wymagania, wskazane w wybranym fragmencie decyzji nr [...] z [...] czerwca 2011 r., tj. decyzji środowiskowej, nie jest zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Zdaniem strony skarżącej projekt budowlany w sposób istotny odbiega od treści decyzji środowiskowej.
Nadto, skarżące Stowarzyszenie nie zgodziło się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż nie jest organizacją ekologiczną, za czym (jak podniosło) przemawia regulamin Stowarzyszenia. Nie zgodziło się także z tym, że brak osobowości prawnej przesądzać miałby o dopuszczalności do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.
W końcowej części uzasadnienia skargi skarżące Stowarzyszenie podkreśliło, że w jego ocenie organy administracji publicznej dokonują oceny faktycznej i prawnej, dotyczącej działań proceduralnych, jak i oceny dowodów w sposób, który zamyka udział stron w postępowaniu. Przytoczyło przepis art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], podtrzymał argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym co najmniej jego uchylenie, stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
-Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] lutego 2013 r. o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony stowarzyszenia [...].
Oba postanowienia wydane zostały w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem L. M., który w dniu [...] grudnia 2011 r. zwrócił się do organu architektoniczno-budowlanego o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych (6 wiatrowni) zlokalizowanych we wsi [...], gmina [...]. W trakcie tego postępowania administracyjnego, skarżące Stowarzyszenie złożyło oświadczenie o przystąpieniu do sprawy w charakterze strony. W dniu [...] września 2012 r. Starosta [...] wydał decyzję Nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi wnioskowanego pozwolenia na budowę. Decyzja ta nie ostała się jednak w obrocie prawnym, została wzruszona orzeczeniem Wojewody [...] z [...] grudnia 2012 r. Nr [...], a sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednym z powodów wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy było stwierdzenie, że organ I instancji nie uwzględnił w sprawie art. 28 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego i tym samym wyłączył od udziału w sprawie Stowarzyszenie [...]. Zauważyć przy tym należy, iż dostrzegając uchybienia w ww. zakresie organ II instancji w żaden sposób nie przesądził o tym, że wskazane Stowarzyszenie winno być uczestnikiem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy dostrzegł jedynie, że wskazane Stowarzyszenie zostało pominięte w sprawie (bez wypowiedzenia się organu w tej kwestii). Słusznie Wojewoda [...] zwrócił uwagę na to w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podnosząc, że jeżeli organ I instancji uznał, iż nie było podstaw do dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, to swoje stanowisko winien był przedstawić w stosownym orzeczeniu (podlegającym zaskarżeniu), a tego nie uczynił. Stąd też powstały wątpliwości co do udziału Stowarzyszenia w postępowaniu. Podnieść zatem należy (dostrzegając stanowisko strony skarżącej zawarte w skardze), że ww. decyzja kasatoryjna nie przesądziła o udziale Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu administracyjnym, a argumenty Stowarzyszenia podniesione w tej materii świadczyć mogą jedynie o niezrozumieniu uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2012 r.
W efekcie, powyżej przywołana decyzja kasatoryjna organu, wskazująca na wątpliwości w zakresie prawidłowości ustalenia stron postępowania, skutkowała wydaniem przez Starostę [...] ww. postanowienia Nr [...] odnoszącego się do oświadczenia Stowarzyszenia [...] o przystąpieniu do udziału w postępowaniu. Ocena zaprezentowana przez organ w uzasadnieniu tego postanowienia w całości zasługuje na akceptację i zasadnie, zdaniem Sądu, została podtrzymana zaskarżonym postanowieniem Wojewody [...]. Ocena ta oparta została na prawidłowo wziętych pod uwagę przepisach prawa i prawidłowej ich interpretacji, nadto – na tych okolicznościach faktycznych sprawy, które mogły mieć jakiekolwiek znaczenie prawne.
-I tak, wskazać trzeba za organami orzekającymi, że stosownie do przepisu art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Ograniczenie tej ogólnej zasady dotyczącej możliwości udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, zawiera art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zapis art. 28 w ustępie trzecim zawiera bowiem regulację wyłączającą stosowanie w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę art. 31 k.p.a. Brzmienie tego przepisu zostało nadane ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Ww. przepis art. 28 Prawa budowlanego został następnie po raz kolejny zmieniony, tj. na mocy art. 140 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dodano do art. 28 ustęp czwarty, który stanowi że przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W takim przypadku stosuje się art. 44 ww. ustawy.
Z powyższego wynika, że zasadą jest wyłączenie udziału organizacji społecznych ze wszystkich postępowań prowadzonych w sprawie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego), za wyjątkiem postępowań w tym przedmiocie wymagających udziału społeczeństwa. Dodać przy tym trzeba, iż znajdujące wówczas zastosowanie przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko dotyczą jedynie organizacji ekologicznych, w tym tych, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Warto przy tym dostrzec, iż stosownie do treści art. 3 pkt 10 ww. ustawy, ilekroć jest w niej mowa o organizacji ekologicznej rozumie się przez to organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska. Nadto, w kontekście omawianych przepisów, zauważyć również trzeba, iż obowiązuje przepisy wyraźnie sprecyzowały sytuacje, w których możliwy jest udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę organizacji społecznej - warunkiem tego udziału jest ustalenie, że postępowanie to wymaga udziału społeczeństwa. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa jest zaś tylko takie postępowanie, co do którego wymóg zapewnienia udziału społeczeństwa jest przewidziany konkretnym przepisem administracyjnego prawa materialnego.
-I tak, z art. 88 ust. 1 i art. 90 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) wynika, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku ponownego przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która jest dokonywana w ściśle określonych przypadkach.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przeprowadza się, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bądź na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, złożony do organu właściwego do wydania decyzji lub jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stwierdzi, że we wniosku o wydanie decyzji zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Te też przypadki zostały prawidłowo przywołane przez organ I instancji w sprawie, i powtórzone następnie przez Wojewodę [...].
Zatem, stwierdzić należy, że dopuszczenie skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych zostało uzależnione od ustalenia, czy zaistniała w sprawie przynajmniej jedna z ww. sytuacji wymagająca przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko, przy jednoczesnym ustaleniu, że domagająca się udziału w sprawie organizacja jest organizacją ekologiczną w rozumieniu cyt. powyżej przepisu.
-Stosując wskazane regulacje prawne oba organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, iż postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę farmy elektrowni wiatrowych nie wymaga udziału społeczeństwa.
Prawidłowo bowiem dostrzeżono, iż dla wskazanej inwestycji w dniu [...] czerwca 2011 r. Burmistrz [...] wydał decyzję Nr [...] określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, a w treści tej decyzji organ środowiskowy wyraźnie wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] prowadząc postępowanie nie stwierdził konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Wyjaśnić należy, iż ww. art. 72 w ust. 1 pkt 1 wymienia decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Tym samym słusznie wskazano w wydanych orzeczeniach na to, że nie zaistniała w sprawie sytuacja uregulowana w art. 61 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...).
Nadto, prawidłowo wskazano, że inwestor nie wystąpił w sprawie z wnioskiem o dokonanie ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do treści art. 88 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy.
I w końcu, prawidłowo, na podstawie przeprowadzonej analizy, ustalono, iż w sprawie nie wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy. Okoliczności sprawy nie wskazują bowiem na to, aby we wniosku o pozwolenie na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dokonując oceny w tym zakresie wzięto pod uwagę pkt 3 zawarty w osnowie decyzji środowiskowej z [...] czerwca 2011 r. Nr [...] zatytułowany: "Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym", i do każdego z trzech wymogów określonych w tym punkcie odniesiono się w uzasadnieniu postanowienia wydanego w sprawie w I instancji. Zdaniem Sądu, dokonana w tym zakresie ocena, znajduje swoje odzwierciedlenie w dokumentacji budowlanej załączonej do wniosku o pozwolenie na budowę i jest prawidłowa. W kontekście zarzutów skargi wskazać należy zwłaszcza na to, iż wniosek inwestora nie uległ zmianie w zakresie wysokości projektowanych elektrowni. W decyzji środowiskowej przewidziano, iż wysokość całkowita poszczególnych elektrowni nie powinna przekraczać 80 m. Przy czym, w charakterystyce przedsięwzięcia, która stanowi załącznik do decyzji środowiskowej, mowa jest o wieżach z segmentów o łącznej wysokości 120 m. Zatem, wskazana w ww. pkt 3 sentencji decyzji środowiskowej "wysokość całkowita" oznacza w istocie jedynie wysokość masztu. Ta zaś, dla każdej elektrowni w dokumentacji budowlanej nie przekracza wysokości 80 m. To zaś uprawniało organ do przyjęcia, iż przedstawiony projekt budowlany, w ww. kwestii, jest zgodny z wymaganiami decyzji środowiskowej. Nie zasługują na uwzględnienie również te zarzuty skarżącego Stowarzyszenia, które kwestionują zgodność dokumentacji z wymaganiami decyzji środowiskowej w zakresie użytych materiałów dźwiękochłonnych. W decyzji środowiskowej wskazano na to, że urządzenia mechaniczne elektrowni, które podczas eksploatacji będą źródłem hałasu (m. in. wirnik, przekładnia), należy zaizolować akustycznie przy użyciu materiałów dźwiękochłonnych. Z dokumentacji wynika zaś, że zaprojektowane turbiny nie posiadają przekładni mechanicznej, a nadto, że izolację akustyczną gondoli stanowić będzie pianka apoliuretanowa. Trudno w tej sytuacji stwierdzić, aby projekt nie uwzględniał wymagań decyzji środowiskowej również i w tym zakresie.
Reasumując, całkowicie uzasadniona jest ocena jaka została dokonana w sprawie w kontekście ww. art. 88 ust. 1 pkt 2. W przedłożonej dokumentacji projektowej inwestor w pełni uwzględnił bowiem wymagania wynikające z decyzji środowiskowej Nr [...].
Prawidłowo w efekcie organy orzekające w sprawie przyjęły, iż nie zachodzi w tym postępowaniu żadna z sytuacji przewidzianych w przepisach prawa materialnego, która uzasadniałby przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko, a to oznacza, iż nie można przyjąć, aby możliwy był udział w tym postępowaniu na prawach strony Stowarzyszenia [...]. Nie została bowiem spełniona przesłanka, o której mowa w ww. art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego, tj. nie wystąpiła sytuacja wyjątkowa przewidziana w tej normie prawnej, wskazująca na konieczność udziału w postępowaniu społeczeństwa.
-Jednocześnie dostrzec należy, iż nawet przy spełnieniu jednej z przedstawionych powyżej sytuacji wskazujących na konieczność udziału społeczeństwa w postępowaniu, dopuszczenie skarżącego Stowarzyszenia do udziału w sprawie byłoby wątpliwie, a to dlatego, że można mieć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy wskazane Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną, a więc organizacją zajmującą się ochroną środowiska. Przy czym Sąd dostrzega, iż z regulaminu Stowarzyszenia wynika, że jego celem jest m. in. "propagowanie zasad ekologoii", a pojęcie "ekologii" w znaczeniu nieprecyzyjnym, potocznym często rozumiane jest jako ochrona środowiska. Niemniej mając na uwadze pozostałe cele Stowarzyszenia, w tym "Dbanie o wizerunek i jakość życia w miejscowościach przez Nas zamieszkałych", jak i zarzuty podnoszone w sprawie przez Stowarzyszenie, a dotyczące gównie lokalizacji inwestycji jako niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wątpliwości co do rodzaju Stowarzyszenia zdają się całkiem uzasadnione, na co słusznie zwrócił uwagę Wojewoda w wydanym postanowieniu.
Z tych wszystkich przyczyn, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło