I SA/Ol 717/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", "[...]" w przedmiocie: umorzenia postępowania w sprawie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 29 października 2013r. skarżący L. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 71,40 m2 Innego majątku: nieruchomości, zasobów pieniężnych, ruchomości o wartości przekraczającej 3000 euro nie posiada. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości 720 zł , uzyskuje również dochód z najmu lokalu w wysokości 800 zł. Łączny dochód wnioskodawcy wynosi 1.520 zł. Argumentując wniosek skarżący wskazał, iż otrzymuje niskie uposażenie rentowe, a za najem lokalu otrzymuje 800 zł brutto. Podniósł, iż dochody nie wystarczają na uiszczenie wszystkich opłat, w związku z czym posiada zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej oraz Urzędzie Miejskim w "[...]". Wskazał również, iż posiada na utrzymaniu syna P., który przebywa w Zakładzie Karnym. Skarżący przesyła synowi środki pieniężne na zakupy w kantynie, wysyła paczki żywnościowe. Do złożonego wniosku skarżący dołączył kserokopie następujących dokumentów: dowodu wypłaty z rachunku bankowego w wysokości 720 zł, wpłaty do Urzędu Skarbowego w "[...]" w wysokości 68 zł, dowodu wysłania paczki do Zakładu Karnego w "[...]", paragonu z zakupów w sklepie spożywczym, informację ze Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w "[...]" o wysokości czynszu – 490 zł oraz o zadłużeniu wnioskodawcy w wysokości 3.841,92 zł na dzień 23.09.2013r., potwierdzenie nadania przekazu pocztowego na kwotę 50 zł do ZK w "[...]", dowód wpłaty na rzecz Urzędu Miasta w "[...]" z tytułu bezumownego korzystania z gruntu na kwotę 325 zł, dwa wezwania z Urzędu Miasta w "[...]" o wpłatę łącznie kwoty 6.023,46 zł w związku z bezumownym korzystaniem z gruntu stanowiącego własność gminy. Dwa rachunki za gaz w wysokości 74,80 zł, trzy rachunki za energię elektryczną w wysokości około 46 zł Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika ze złożonego oświadczenia skarżący nie posiada poza mieszkaniem innego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jedynym jego źródłem utrzymania jest renta w wysokości 720 zł oraz dochody z najmu w wysokości 800 zł. Sam czynsz za mieszkanie wynosi 490 zł miesięcznie, opłaty za energię elektryczną i gaz dodatkowo 120 zł miesięcznie. Skarżący przedłożył również dowód wpłaty na rzecz Urzędu Miasta w "[...]" z tytułu bezumownego korzystania z gruntu oraz wpłatę na rzecz Urzędu Skarbowego w "[...]". Powyższe świadczy, iż wnioskodawca w miarę możliwości stara się spłacać ciążące na nim zobowiązania. Nie mniej jednak posiada zadłużenie z tytułu opłat za mieszkanie, jak również z tytułu bezumownego korzystania z gruntu stanowiącego własność gminy. Zadłużenie kilkakrotnie przewyższa uzyskiwane dochody wnioskodawcy. Na marginesie wskazać należy, że wydatki ponoszone na syna, przebywającego w Zakładzie Karnym nie stanowią koniecznych i niezbędnych wydatków, bez których poniesienia byłby zagrożony byt skarżącego czy jego syna. Skarb Państwa ponosi bowiem wszelkie niezbędne koszty związane z pobytem syna wnioskodawcy w Zakładzie Karnym. W ocenie referendarza sądowego dochody uzyskiwane przez L. S. są obiektywnie niskie. Same wydatki z tytułu opłat mieszkaniowych pochłaniają niemal połowę dochodów wnioskodawcy. Pozostająca skarżącemu kwota może być niewystarczająca na pokrycie pozostałych potrzeb (żywnościowych, odzieżowych itd.), o czym świadczy posiadane przez niego zadłużenie. W takiej sytuacji trudno oczekiwać od wnioskodawcy poczynienia oszczędności dla pokrycia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wzięto również pod uwagę , iż skarżący zobowiązany byłby do uiszczenia wpisów sądowych w dwóch sprawach zawisłych przed tut. Sądem (I SA/Ol 716/13 i I SA/Ol 717/13). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.