VII SA/Wa 1668/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-18

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Maria Tarnowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do wyłącznego korzystania z lokalu użytkowego w budynku wielolokalowym, przyznane na podstawie postanowienia o sposobie korzystania z nieruchomości wspólnej, stanowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a tym samym czy inwestor może być jedyną stroną postępowania o pozwolenie na budowę?
Ratio decidendi
Prawo do wyłącznego korzystania z lokalu użytkowego w budynku wielolokalowym, przyznane na podstawie postanowienia o sposobie korzystania z nieruchomości wspólnej, nie jest równoznaczne z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Przebudowa lokalu stanowiącego przedmiot współwłasności, wykraczająca poza zakres zwykłego zarządu, wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, a oni również są stronami postępowania o pozwolenie na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi inwestora B. K. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie lokalu użytkowego. Wojewoda uznał, że organ I instancji naruszył prawo procesowe, nie zapewniając czynnego udziału w postępowaniu wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, a także zakwestionował oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor twierdził, że prawo do wyłącznego korzystania z lokalu daje mu uprawnienie do dysponowania nim na cele budowlane i że tylko on powinien być stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala VII SA/Wa 1668/13 U Z A S A D N E N I E Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]czerwca 2013r, Nr [...]działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] maja 2013r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestorowi – B. K., dla inwestycji polegającej na przebudowie lokalu użytkowego nr [...]w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce ew. nr [...]z obrębu [...]przy [...] w W. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2013r. nr [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że Prezydent [...]decyzją z dnia [...] maja 2013r. nr [...]znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestorowi – B.K. dla inwestycji polegającej na przebudowie lokalu użytkowego nr [...]w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce ew. nr [...]z obrębu [...] przy [...]w W.. Od powyższej decyzji, pismem z dnia 10 maja 2013r., uzupełnionym pismami z dnia 27 maja i z dnia 6 czerwca br. odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę wniósł J. S. będący współwłaścicielem nieruchomości objętej przedmiotowym wnioskiem o pozwolenie na budowę. Odwołujący podniósł, że został pozbawiony udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu. Jednocześnie zakwestionował oświadczenie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożone przez inwestora oraz podniósł, że roboty budowlane, objęte w/w decyzją zostały już rozpoczęte, na dowód czego przedłożył m.in. kserokopię protokołu Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...]z oględzin robót budowlanych lub obiektu budowlanego z dnia [...]października 2012r. nr [...]. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...]ustalił, iż organ pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego tj. art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiając czynny udział w prowadzonym postępowaniu nie tylko odwołującemu się J. S. lecz także pozostałym współwłaścicielom nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę. Zdaniem organu odwoławczego prawo do udziału w charakterze strony przysługuje wszystkim współwłaścicielom ujawnionym w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości objętej wnioskiem inwestora. W ocenie organu odwoławczego konieczny udział wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego, usytuowanego przy [...] w W. nie budzi wątpliwości i bez znaczenia pozostaje fakt, że lokal użytkowy nr [...]położony w budynku został przyznany do wyłącznego korzystania inwestorowi B. K.. Wojewoda [...]stwierdził także, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego szczególnie odwołania wątpliwości budzi złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W oświadczeniu inwestor nie wymienił dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dlatego organ I instancji powinien wezwać inwestora do przedłożenia tych dokumentów. Zdaniem organu odwoławczego prawo do wyłącznego korzystania przez inwestora z lokalu użytkowego nr [...], nie może stanowić prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ pierwszej instancji winien również wyjaśnić, czy roboty budowlane objęte wnioskiem inwestora zostały zrealizowane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę co zarzuca odwołujący. Przedstawione okoliczności sprawy przemawiają za wydaniem decyzji kasacyjnej gdyż merytoryczne orzekanie przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania co godziłoby w podstawowe prawa i gwarancje procesowe strony Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył inwestor B. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z zasądzeniem kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego nie jest trafne stanowisko Wojewody [...], iż stroną postępowania dotyczącego przebudowy lokalu użytkowego nr [...]w budynku mieszkalnym, usytuowanym przy [...] w W. są wszyscy współwłaściciele tego budynku. Wojewoda [...] przeoczył fakt, że budynek składa się z kilkudziesięciu lokali, zaś lokal nr [...]w którym mają być przeprowadzone roboty budowlane został prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...]z dnia [...] października 2007r, sygn. akt. [...] przyznany do wyłącznego korzystania inwestorowi B. K.. Oznacza to, iż skarżący z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli budynku jest uprawniony do podejmowania decyzji odnośnie korzystania z lokalu nr [...]i jedynie skarżący powinien być traktowany jako strona postępowania dotyczącego przebudowy tego lokalu. Skarżący podnosi, iż zamierzone prace budowlane ograniczone zostały do lokalu nr [...]i w żadnym stopniu nie ingerują w części wspólne budynku. Skarżący wskazuje na konflikt jaki istnieje pomiędzy nim, a pozostałymi współwłaścicielami budynku który powoduje, że nie ma żadnej możliwości uzyskania zgody współwłaścicieli na jakąkolwiek zamierzoną czynność dotyczącą zajmowanego przez siebie lokalu. Skarżący podkreśla, iż do chwili obecnej nie zakończyła się sprawa o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości z wniosku skarżącego złożonego w 1999r. Zdaniem skarżącego przyznanie mu prawa do wyłącznego korzystania z lokalu nr [...]obejmowało również prawo do przeprowadzenia remontu tego lokalu co wynika z postanowienia Sądu Okręgowego [...]z dnia [...] października 2011r, sygn. akt. [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...]z dnia [...]czerwca 2013r, Nr [...]. Wojewoda [...]w oparciu o art. 138§2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wynika, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie wadliwie ograniczając krąg stron wyłącznie do osoby inwestora, podczas gdy stronami postępowania są także pozostali współwłaściciele budynku mieszkalnego ujawnieni w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy stwierdził także, iż wątpliwości budzi złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym inwestor nie wymienił dokumentów potwierdzających to prawo. Jednocześnie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że prawo do wyłącznego korzystania przez inwestora z lokalu użytkowego nr [...], nie może stanowić prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie sądu wskazane przez organ odwoławczy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu pozostałym współwłaścicielom nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę w pełni uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej. Merytoryczne orzekanie w takiej sytuacji prowadziłoby bowiem do pozbawienia strony prawa do dwukrotnego rozpatrywania sprawy zgodnie z art. 15 k.p.a. Wojewoda [...]trafnie wskazał, iż prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi przyznanie skarżącemu prawa do wyłącznego korzystania z lokalu użytkowego nr [...]. W aktach sprawy znajduje się prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2007r, sygn. akt. [...] w którym określono sposób korzystania z przedmiotu współwłasności, przyznając lokal użytkowy nr [...]do wyłącznego korzystania skarżącemu. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że lokal nr [...]jest częścią nieruchomości wspólnej będącej przedmiotem współwłasności. Przedmiot współwłasności stanowi bowiem nieruchomość położona w [...] w W. w skład której wchodzi 26 lokali, w tym przedmiotowy lokal nr [...]. Lokal nr [...]nie został bowiem wyodrębniony i nie stanowi odrębnej własności lokalowej. Sąd wskazał na toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w [...] stwierdzając, iż wydane postanowienie będzie regulowało stosunki pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości, jedynie do czasu zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności. Bowiem to w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd w sposób ostateczny rozstrzygnie kwestie sporne związane z współwłasnością nieruchomości jak również dokona zniesienia współwłasności, a co za tym idzie, podziału przedmiotu współwłasności. Oceniając przyznane skarżącemu prawo do wyłącznego korzystania z lokalu użytkowego nr [...]należy stwierdzić, iż odnosi się ono do korzystania z lokalu jedynie w zakresie zwykłego zarządu. Skarżący mógłby w zakresie zwykłego zarządu wykonywać w lokalu prace budowlane polegające na bieżącej konserwacji bądź prace remontowe, które nie wymagają przedstawienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast przebudowa lokalu będącego przedmiotem współwłasności wykracza poza zwykłego zarządu i należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego dotyczył przebudowy lokalu użytkowego nr [...] i wszczęte w tym przedmiocie postępowanie zostało zakończone decyzją Prezydenta [...]z dnia [...] maja 2013r, nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą skarżącemu pozwolenia na przebudowę lokalu użytkowego nr [...]. W takim przypadku potrzebna jest zgoda wszystkich pozostałych współwłaścicieli lokalu. Zgodnie bowiem z art. 199 k.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich pozostałych współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło