I OZ 399/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2521/13 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2521/13 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2521/13 odmówił M. M. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2521/13 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu postanowienia podano, że odpis wskazanego postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 4 grudnia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 19, odbiór tej korespondencji potwierdził mąż skarżącej). W dniu 27 grudnia 2013 r. (data nadania przesyłki pocztowej) skarżąca wniosła do Sądu zażalenie, wskazując, że powodem uchybienia terminu był jej pobyt w sanatorium w dniach od 3 grudnia 2013 r. do 24 grudnia 2013 r. Zdaniem Sądu I instancji strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Fakt przebywania skarżącej na leczeniu sanatoryjnym nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy. Okoliczność, że skarżąca sporządziła zażalenie dopiero po powrocie do domu również nie stanowi o braku winy w dokonaniu tej czynności. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2521/13 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M. M. podnosząc, że korespondencję z Sądu, zawierającą postanowienie z dnia 21 listopada 2013 r. odebrał jej mąż, który nie jest zaznajomiony z przebiegiem sprawy, już po wyjeździe skarżącej do sanatorium. Opóźnienie we wniesieniu zażalenia było zatem spowodowane nieobecnością skarżącej. W związku z powyższym wniesiono o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucja przywrócenia terminu uregulowana została w art. 86 p.p.s.a. W myśl § 1 ww. przepisu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku tym strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Kryterium braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Sąd winien zatem każdorazowo oceniać, czy przy dokonywaniu czynności zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J.P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz- Warszawa 2010, s. 244 oraz powołana tam literatura i orzecznictwo). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wobec powyższego stwierdzić należało, że prawidłowo uznał Sąd I instancji, iż powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniały braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia zażalenia. Wbrew argumentom skarżącej, podnoszonym zarówno w zażaleniu, jak i we wniosku o przywrócenie terminu, leczenie sanatoryjne nie może zwalniać strony od obowiązków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku nieobecności spowodowanej pobytem na leczeniu sanatoryjnym przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu nie ma charakteru nagłego. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że jej wyjazd nastąpił w sposób na tyle nagły, że nie mogła poczynić starań w celu zapewnienia sobie skutecznego doręczania korespondencji podczas nieobecności w miejscu zamieszkania. Należy podkreślić, że wina w uchybieniu terminu oceniana jest przy zastosowaniu kryterium należytej staranności, którą powinna zachować strona postępowania sądowoadministracyjnego. Od strony wszczynającej postępowanie należy wymagać, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nawet bez odwoływania się do profesjonalnej wiedzy prawniczej, antycypowania możliwego toku czynności procesowych. Strona wyjeżdżająca do sanatorium winna zadbać należycie o swoje interesy. Wyjazd do sanatorium nie stanowił okoliczności, na którą strona nie miała wpływu lub której nie można było przewidzieć, stąd skarżąca powinna podjąć starania, które zapewniłyby jej możliwość odbierania korespondencji z Sądu. Ponieważ obowiązku tego nie dopełniła, Sąd I instancji zasadnie oddalił wniosek skarżącej uznając, że uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia zażalenia nie było usprawiedliwione. Takiego usprawiedliwiania nie mogła bowiem stanowić podana przez skarżącą okoliczność, że jej mąż, który podjął przeznaczoną dla skarżącej korespondencję z sądu w dniu 4 grudnia 2013 r. przekazał ją zainteresowanej dopiero po jej powrocie z sanatorium. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu albowiem dokonana przez Sąd I instancji ocena w zakresie wystąpienia przesłanki braku winy warunkującej oddalenie wniosku o przywrócenie terminu była prawidłowa, natomiast powołane w zażaleniu okoliczności nie podważyły jej. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.