I SA/Ol 586/13

WyrokWSA w Olsztynie2013-11-21

Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządca wspólnoty mieszkaniowej, który zarządza tzw. małą wspólnotą mieszkaniową na podstawie umowy powierzenia zarządu, jest zobowiązany do złożenia pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?
Ratio decidendi
Zarządca wspólnoty mieszkaniowej, który zarządza tzw. małą wspólnotą mieszkaniową na podstawie umowy powierzenia zarządu, jest zobowiązany do złożenia pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obowiązek ten wynika wprost z art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który nakłada obowiązki właściciela nieruchomości na osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, jeżeli zarząd został wybrany. Brak stosownych zapisów w umowie o powierzeniu zarządu nie zwalnia zarządcy z tego ustawowego obowiązku.
Stan faktyczny
Zarządca Wspólnot Mieszkaniowych wystąpił o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą obowiązku złożenia pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w imieniu tzw. małej wspólnoty mieszkaniowej. Zarządca argumentował, że nie sprawuje zarządu w rozumieniu ustawy o własności lokali i nie ciąży na nim taki obowiązek. Prezydent Miasta E. w indywidualnej interpretacji uznał stanowisko zarządcy za nieprawidłowe, wskazując, że w przypadku powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, zarządca przejmuje obowiązki właściciela nieruchomości wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zarządca zaskarżył tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Monika Rząp, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 21 listopada 2013r. sprawy ze skargi Zarządcy Wspólnot Mieszkaniowych A na pisemną indywidualną interpretację Prezydenta Miasta z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie prawa podatkowego oddala skargę W dniu 6 czerwca 2013r. Zarządca Wspólnot Mieszkaniowych "[...]" J. G. (dalej jako "wnioskodawca", "skarżąca") wystąpiła do Prezydenta Miasta E. o interpretację przepisów prawa podatkowego. Wnioskodawca przedstawił we wniosku zaistniały stan faktyczny. Podał, że na mocy aktu notarialnego z dnia 30 kwietnia 2009r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości położonej w E. przy ul. "[...]" powierzyła jej uchwałą zarządzanie/administrowanie nieruchomością wspólną. Jest to "mała wspólnota mieszkaniowa" – liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem. Do tej wspólnoty stosuje się więc, na podstawie art.19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r. nr 80, poz.903 ze zm.), w zakresie zarządu nieruchomością wspólną, przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Członkowie nie określili w formie notarialnej sposobu zarządu nieruchomością wspólną. Uchwała upoważnia wnioskodawcą do zawarcia w imieniu wspólnoty umów o dostawę energii, zimnej wody, wywozu nieczystości oraz umów niezbędnych do utrzymania nieruchomości wspólnej. Prezydent Miasta E. wezwał wnioskodawcę do złożenia pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wnioskodawca zadał pytanie o obowiązek złożenia przez niego pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości położonej w E. przy ul. "[...]". Przedstawiając swoje stanowisko wnioskodawca stwierdził, że obowiązek taki na nim nie ciąży. Wskazał na treść art.2 ust.3 ustawy z dnia 13 września 1993r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz.391 ze zm.) i zaznaczył, że nie sprawuje zarządu nieruchomością wspólną w rozumieniu art.18 ustawy o własności lokali. Zastosowanie ma art.19 ustawy o własności lokali, bowiem z art.20 tej ustawy wynika brak obowiązku powołania zarządu przez właścicieli opisanej wspólnoty. Zarządca nie pełniący funkcji zarządu w rozumieniu art.19 ww. ustawy administruje jedynie częścią wspólną nieruchomości. Akt notarialny daje wnioskodawcy upoważnienie do zawierania umów dotyczących części wspólnej, a nie do składania w imieniu właścicieli deklaracji podatkowych. Wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości i nie ciąży na niej obowiązek składania deklaracji podatkowych. Do złożenia pierwszej deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zobowiązani są wyłącznie właściciele wyodrębnionych lokali będący członkami wspólnoty mieszkaniowej. Prezydent Miasta E., w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia 1 lipca 2013r., uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ wskazał, że z treści art.2 ust.3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wynika że jeżeli zarząd został wybrany to na nim ciążą obowiązki właścicieli nieruchomości. Zgodnie z art.18 ustawy o własności lokali, właściciele lokali mogą określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (zarząd umowny). W art.10 ust.1 ustawy o własności lokali określono zaś, że jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, to właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu (zarząd ustawowy). Dyspozycja art.2 ust.3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odnosi się do obu ww. form zarządu, chodzi bowiem o wszystkie osoby sprawujące zarząd w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali. W sytuacji powierzenia zarządu w sposób wskazany w art.18 ust.1 ustawy o własności lokali, zarządca przejmuje zatem obowiązki właściciela w rozumieniu art.2 ust.3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W takim przypadku podstawę prawną statuującą obowiązek składania deklaracji przez zarząd (lub zarządcę) stanowi art.6m ust.1 w związku z art.2 ust.3 ww. ustawy. Organ stwierdził, że z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w umowie powierzono wnioskodawcy zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu art.18 ust.1 ustawy o własności lokali. Przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności mają odpowiednie zastosowanie do zarządu nieruchomością wspólną, o ile właściciele lokali w takich wspólnotach nie skorzystali z możliwości przewidzianej w art.18 ust.1 ww. ustawy. Wobec powierzenia zarządu wnioskodawcy, na podstawie aktu notarialnego, art.19 ustawy o własności lokali nie znajduje zastosowania. Organ podkreślił również, że obowiązek złożenia przez wnioskodawcę deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie może wynikać z umowy, a znajduje on oparcie w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Brak stosownego zapisu w umowie nie może stanowić przeszkody do złożenia deklaracji. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wnioskodawca podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i wniósł o uznanie jego stanowiska za prawidłowe. Podniósł, że wszyscy właściciele lokali będących członkami wspólnoty mieszkaniowej złożyli pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, co czyni żądanie złożenia takiej deklaracji przez wnioskodawcę bezprzedmiotowym. Przyjęcie stanowiska organu za prawidłowe oznaczałoby faktyczne usadowienie zarządcy jako płatnika należności o charakterze publicznoprawnym, co nie znajduje oparcia w przepisach. Organ, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 22 lipca 2013r., uznał wezwanie za nieuzasadnione i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. W skardze na opisaną interpretację indywidualną wnioskodawca wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Interpretacji zarzucił naruszenie art.2 ust.3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art.7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U z 2012r, poz.749 ze zm.), dalej powoływana jako "O.p.". Skarżący stwierdził, że nie sprawuje zarządu nad nieruchomością w sposób określony w ustawie o własności lokali. Nie ma zatem obowiązku składania w imieniu wspólnoty mieszkaniowej deklaracji podatkowej dotyczącej gospodarowania odpadami komunalnymi. Wskazał, że Prezydent Miasta E. określił jemu obowiązkową opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za opisaną nieruchomość. Może to zmierzać do nieuzasadnionego przerzucenia zobowiązania podatkowego właścicieli nieruchomości na skarżącego administrującego nieruchomością. Żaden przepis ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie określa trybu, ani możliwości dochodzenia przez skarżącego od właścicieli nieruchomości zwrotu ewentualnie zapłaconych należności z tytułu zagospodarowania odpadów. W odpowiedzi na skargę organ wydający interpretację wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Jednocześnie zaprzeczył twierdzeniom skarżącego, że wszyscy właściciele złożyli we właściwym terminie pierwsze deklaracje za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną do prowadzenia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej stanowią przepisy zawarte w rozdziale 1a działu II Ordynacji podatkowej. Z przepisów tych wynika, iż zasadniczo, podmiotem uprawnionym do wydawania interpretacji indywidualnych jest Minister Finansów, o czym stanowi art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże w myśl art. 14j § 1 tej ustawy stosownie do swojej właściwości interpretacje indywidualne wydaje wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa. Ponieważ problem, z którym zwrócił się wnioskodawca, dotyczył złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organem właściwym do wydania interpretacji indywidualnej w tym zakresie, mając na względzie uregulowania zawarte w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, tj. art. 6m w zw. z art. 6q – był prezydent miasta. Zgodnie z art. 14j § 3 Ordynacji podatkowej, do interpretacji indywidualnej wydawanej przez m.in. prezydenta miasta, w zakresie nieuregulowanym w § 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału. Istotą tej instytucji jest możliwość uzyskania "pewności prawa", przez wnioskodawcę, celem prawidłowego wykonywania obowiązku podatkowego. W ramach tego postępowania wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego. Natomiast właściwy organ podatkowy, jest uprawniony i zobowiązany do zaakceptowania bądź zanegowania tego stanowiska. W tym drugim przypadku indywidualna interpretacja powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Podkreślenia wymaga przy tym, że stan faktyczny brany pod uwagę do wydania interpretacji nie może być "dopowiadany" dołączanymi do wniosku dokumentami (p. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 20/08, LEX nr 458884). Podatnik nie może wymagać, aby organ podatkowy w oparciu o dowody przez niego składane lub poszukiwane z urzędu ustalał stan faktyczny, uzupełniał go, czy też oceniał zgodność opisu stanu faktycznego formułowanego we wniosku z rzeczywistością. Podobnie należy odnieść się również do kwestii ewentualnego uzupełniania przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, poprzez wskazanie nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na ocenę prawną tego stanu bądź też zmianę postawionych uprzednio we wniosku twierdzeń, już po wydaniu przez organ interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca, opisując stan faktyczny, w celu uzyskania interpretacji, bierze bowiem na siebie odpowiedzialność za wszelkie nieścisłości, niekompletność oraz jego potencjalną niezgodność z rzeczywistym stanem. Powyższe wynika z tego, że to, jakie informacje znajdą się w opisie stanu faktycznego, zależy wyłącznie od woli podatnika. Jednocześnie wskazać należy, że organ podatkowy może ingerować w opisany przez podatnika stan faktyczny w przypadku, gdy uzna, że jest on niewystarczający do zajęcia stanowiska. Powyższe stanowi bowiem brak formalny wniosku o interpretację, podlegający uzupełnieniu stosownie do treści art.14 h O.p. w trybie art. 169 §1 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został jednoznacznie określony –wnioskodawcy, prowadzącemu działalność gospodarczą polegającą na zarządzaniu wspólnotami mieszkaniowymi, Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości położonej w E. przy ul. "[...]" powierzyła zarządzanie nieruchomością wspólną. Nastąpiło to na podstawie podjętej w dniu 30 kwietnia 2009r., przez członków wspólnoty, uchwały. Opisana wspólnota jest tzw. małą wspólnotą mieszkaniową. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art.2 ust.3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie w wymienionym przepisem, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali, lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Jednym z obowiązków nałożonych przez ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na właścicieli nieruchomości, jest obowiązek złożenia do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art.6m ww. ustawy). Właściciel nieruchomości będzie zatem zobowiązany do złożenia deklaracji tylko wówczas, gdy występuje autonomicznie, sam. Natomiast w przypadku, gdy jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z obligatoryjnym, bądź fakultatywnym członkowstwem we wspólnocie mieszkaniowej, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie podmiot zarządzający nieruchomością wspólną. Wymieniony przepis art.2 ust.3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie różnicuje bowiem obowiązków zarządu małych i dużych wspólnot mieszkaniowych. W ustawie o własności lokali, do której odsyła powołany przepis, kwestia zarządu nieruchomością wspólną uregulowana została w rozdziale 4. Małe wspólnoty, to zgodnie z art.19 tej ustawy, te które istnieją w nieruchomościach mieszczących najwyżej 7 lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych, należących do dotychczasowego właściciela. W tych małych wspólnotach do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności, pod warunkiem jednakże, że właściciele lokali nie skorzystali z możliwości przewidzianej w art.18 ust.1 tej ustawy, czyli nie powierzyli zarządu osobie fizycznej lub prawnej. Duże wspólnoty, zgodnie z art.20 ust.1 ustawy o własności lokali, są obowiązane podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Z powyższego wynika zatem, że skorzystanie przez małą wspólnotę mieszkaniową z możliwości powierzenia zarządu nieruchomością wspólną określonej osobie fizycznej lub prawnej, jakie stwarza art.18 ust.1 ustawy o własności lokali, powoduje, że w tej wspólnocie do zarządu nieruchomością wspólną nie będzie się już stosować przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Przepis art.19 ww. ustawy obowiązuje bowiem tylko wtedy, gdy właściciele lokali nie zawarli umowy zgodnie z art.18 ust.1. Stanowi o tym wprost art.18 ust.3 ustawy. Jeżeli natomiast taką umowę zawarli, to w kwestiach zarządu nieruchomością wspólną będą w tej małej wspólnocie obowiązywały przepisy ustawy o własności lokali i postanowienia tej umowy. Innymi słowy właściciele lokali w małych wspólnotach będą zarządzać bezpośrednio swoją nieruchomością (na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności) jedynie wówczas, gdy nie zdecydują się skorzystać z przepisu art.18 ust.1 ustawy o własności lokali. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że właściciele lokali we wskazanej małej wspólnocie mieszkaniowej skorzystali z możliwości, o której mowa w art.18 ust.1 ustawy o własności lokali i powierzyli zarząd nieruchomością wspólną skarżącej. W konsekwencji powyższego skarżąca jest zobowiązana do wykonania obowiązku wynikającego z art.6m w związku z art.2 ust.3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nałożonego na zarząd nieruchomością wspólną, jeżeli został on wybrany. W świetle przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach bez znaczenia są podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące braku stosownych zapisów w uchwale o powierzeniu jej zarządu i umowie na zarządzanie nieruchomością w zakresie składania przedmiotowych deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skoro, jak już wskazano, obowiązek złożenia opisanej deklaracji, spoczywa na zarządzie nieruchomością wspólną, jeżeli został on wybrany i wynika on bezpośrednio z ustawy, to brak w uchwale, czy umowie upoważnienia do działania przez zarząd w tym zakresie, nie może z obowiązku tego zwalniać, czy też go modyfikować. Obowiązek ten wynika z samej ustawy. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że organ dokonał prawidłowej wykładni art.2 ust.3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stwierdzając, że stanowi on podstawę do złożenia przez skarżącą, która sprawuje zarząd nieruchomością wspólną, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr.153 poz.1270 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło