I SAB/Wa 507/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku A. K. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1959 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 3 lipca 2012 r. A. K. wystąpiła o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1959 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] nr hip. [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Kolegium zwróciło się do Prezydenta [...] o przesłanie akt własnościowych opisanej nieruchomości. Kolejnym pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. organ zwrócił się do Urzędu Dzielnicy [...] Wydziału Zasobów Lokalowych w W. o nadesłanie dalszych dokumentów. Pismem z dnia 9 stycznia 2013 r. A. K. ponowiła wniosek w sprawie. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. organ poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ zwrócił się do Prezydenta [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości położonej przy ul. [...], bowiem dawna nieruchomość przy ul. [...] obecnie wchodzi w skład tej nieruchomości. Wobec niezakończenia postępowania, pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. A. K. wystąpiła do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] maja 1959 r. Pismem z dnia 18 sierpnia 2013 r. A. K., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. W uzasadnieniu skargi zarzuciła naruszenie art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia. Skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania podnosząc, że organ dokonuje wszelkich czynności w sposób opieszały, a od 5 kwietnia 2013 r. brak jest jakichkolwiek informacji o toczącym się postępowaniu. Zawiadomieniem z dnia [...] września 2013 r. organ poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie do 15 października 2013 r. Jednocześnie wezwał organ I instancji do wykazania wszystkich użytkowników wieczystych części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w której skład wchodzi dawna nieruchomość przy ul. [...] w W. W odpowiedzi na skargę pismem z dnia [...] września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, że przyczyną niezachowania terminu z art. 35 § 3 k.p.a. jest nadmierne obciążenie organu wpływającymi sprawami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 149 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie prowadzi przewlekle. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do dnia orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie rozpoznało wniosku we wskazanym terminie. Postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1959 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] nr hip. [...]. Organ pomimo upływu ustawowego terminu określonego art. 35 § 1 k.p.a. nie zakończył postępowania. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Kolegium do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2012 r. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, iż zaistniałe w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt postępowania administracyjnego wynika bowiem, że organ dokonywał czynności w celu skompletowania materiału dowodowego sprawy, o czym informował pełnomocnika skarżącej. Podkreślenia wymaga, że akta niezbędne do rozpoznania wniosku wszczynającego postępowanie nadzwyczajne, nie znajdowały się w dyspozycji Kolegium. W związku z tym, bezpośrednio po złożeniu wniosku organ nie miał możliwości podjąć merytorycznej oceny prawidłowości orzeczenia kwestionowanego w trybie stwierdzenia nieważności. Kolegium zwróciło się do Prezydenta [...] o nadesłanie akt własnościowych, a następnie dalszych dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku. Podjęcie tych czynności było niezbędne dla rozpatrzenia wniosku. Wprawdzie pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. organ poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jednakże, co wynika z akt, pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. ponownie wystąpił o akta własnościowe nieruchomości. Powyższe miało na celu dokonanie pełnych ustaleń stanu faktycznego i wyjaśnienie wszelkich wątpliwości. Pisma wystosowane przez organ dotyczące uzupełnienia materiału dokumentacyjnego sprawy kierowane były za każdym razem do wiadomości pełnomocnika wnioskodawców. Z tych względów, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do przypisania organowi rażącego naruszenia prawa. Nadto, wniosek o stwierdzenie nieważności złożony został do organu w dniu [...] lipca 2012 r., a skarga do Sądu w dniu 18 sierpnia 2013 r. Czas trwania tego postępowania nadzorczego – biorąc pod uwagę okres gromadzenia dokumentów, będących w dyspozycji innego organu – nie uzasadnia zdaniem Sądu stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Z tych względów Sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia Kolegium grzywny. Skarga w tym zakresie podlegała więc oddaleniu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 tej ustawy. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy.