I OZ 31/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.M., M.J. i M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 973/13 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy Zabłudów na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za przejęte nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, rozpoznając wniosek Gminy Zabłudów, wstrzymał wykonanie decyzji Wojewody Podlaskiego, wydanej w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęte nieruchomości. Sąd w uzasadnieniu swojego postanowienia podniósł, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Gmina powołała się na okoliczność, iż wypłata ustalonego odszkodowania w sposób znaczący wpłynie na jej budżet, co ma szczególne znaczenie w świetle wysokiego zadłużenia Gminy i jej wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej. W ocenie Sądu okoliczności te stanowiły wystarczającą przesłankę wstrzymania wykonania decyzji, bowiem wypłata odszkodowania może spowodować powstanie niebezpieczeństwa o jakim mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". Sąd podkreślił ponadto, iż ochrona wynikająca ze wstrzymania wykonania decyzji ma charakter jedynie tymczasowy, a Gmina winna w kolejnych budżetach zabezpieczać kwoty niezbędne na pokrywanie tego typu zobowiązań. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli S.M., M.J. i M.M., domagając się jego uchylenia i zmiany. W uzasadnieniu zażalenia strony podkreśliły, iż sprawa przedmiotowego odszkodowania toczy się już od wielu lat, a Sąd pominął zupełnie ich konstytucyjne prawo do uzyskania należnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Ponadto skarżący wskazali, iż ewentualne wypłacenie odszkodowania zostało, poprzez wydane postanowienie, odwleczone na niedający się przewidzieć moment w przyszłości. Podkreślono też, iż Gmina świadoma była tego, iż zmuszona będzie wypłacić odszkodowanie już wcześniej, a mimo to nie zabezpieczyła środków na ten cel, zatem nie istnieje żadna gwarancja, iż środki takie zostaną uwzględnione w przyszłych budżetach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co wynika z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że wykonanie decyzji Wojewody Podlaskiego, wydanej w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, którą nałożono na Gminę Zabłudów obowiązek wypłaty odszkodowania, spełnia przesłanki o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Stanowisko to uznać należy za niezasadne. Nie można przyjąć bowiem, na co wskazał Sąd I instancji, że konieczność wypłaty odszkodowania, przy uwzględnieniu stanu finansowego Gminy i jej zadłużeniu, spowodować może niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. Szkodą taką nie będzie bowiem ewentualne nadwyrężenie budżetu Gminy, nawet w kontekście jej trudnej sytuacji finansowej. Gmina, w świetle faktu, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od wielu lat, winna była zabezpieczyć środki finansowe na zaspokojenie roszczeń wobec współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Brak podjęcia właściwych kroków w tym kierunku obciąża tylko i wyłącznie Gminę i nie może stanowić przesłanki do udzielenia jej ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu. Podkreślenia wymaga też, że wywłaszczenie odbywać się musi za słusznym odszkodowaniem, nie można zatem stwarzać sytuacji, w której polityka fiskalna i zła sytuacja finansowa organów samorządu terytorialnego prowadzić będzie do naruszenia zasad zawartych w Konstytucji RP. W sprawie nie wystąpią także trudne do odwrócenia skutki, bowiem w razie uwzględnienia skargi Gminy wypłacona kwota zostanie zwrócona na jej rzecz. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 61 § 3 i art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.