I OZ 19/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1816/13 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie przekazania podania i umorzenia postępowania pierwszej instancji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia [...] lipca 2013 r. W jego uzasadnieniu Sąd podał, że w dniu 16 sierpnia 2013 r. skarżący (data nadania na kopercie) zwrócił się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na w/w postanowienie, załączając jednocześnie doń skargę. W motywach wniosku wskazał, że skargę do Sądu skierował pod adresem wskazanym w pouczeniu organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. zostało skutecznie doręczone w dniu 8 lipca 2013 r., na co wskazuje data zamieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki poleconej, pokwitowanym przez skarżącego. Organ dodał, że podał swe dane teleadresowe na kopercie. Tym samym nie doszło do błędnego pouczenia co do adresu jego siedziby. Pismem z dnia 7 listopada 2013 r. Sąd zwrócił się do skarżącego o nadesłanie koperty, w której zostało przesłane mu postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. oraz o wskazanie, w jakim dniu ustalił aktualny adres Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W piśmie z dnia 16 listopada 2013 r. skarżący poinformował Sąd, że w dniu 8 lipca 2013 r. otrzymał postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. i jednocześnie w tym samym dniu ustalił, że podany adres Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych przy ul. Długiej jest niewłaściwy, gdyż z pieczęci zamieszczonej na kopercie wynika adres przy ul. Rakowieckiej 2 d w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., podniósł, iż stosownie do treści art. 86 § 1 tej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z treścią jej art. 87 § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). W ocenie Sądu skarżący nie dochował siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 cytowanej ustawy. Uznał bowiem, że momentem ustania przyczyny uchybienia terminu był dzień 8 lipca 2013 r., tj. dzień, w którym skarżący mógł złożyć skargę na postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności skarżący nadał dopiero w dniu 16 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego). Z zestawienia powyższych dat – w ocenie Sądu wynika - iż skarżący złożył powyższy wniosek z uchybieniem siedmiodniowego terminu. Ostatnim dniem na złożenie wniosku był bowiem 15 lipca 2013r. W zażaleniu A. S. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 83 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie, że zdarzenie w postaci doręczenia przesyłki poleconej, zawierającej postanowienie z dnia [...] lipca 2013r. miało miejsce przed dniem 17 sierpnia 2013 r., "tj. wejściem w życie dziennika ustaw z 2013 r. poz. 880", oraz przez to, że art. 165 k.p.c. stanowi, że terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, co oznacza, że należy przy obliczaniu biegu terminu brać pod uwagę zapis art. 111 § 1 k.c.; 2) art. 111 § 2 k.c., który stanowi, że jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczeniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie musiało odnieść skutek, aczkolwiek nie do końca z przyczyn w nim wskazanych. W szczególności nie doszło do uchybienia uwypuklonym w zażaleniu przepisom kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu cywilnego. Jakkolwiek bowiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym terminy generalnie oblicza się według przepisów prawa cywilnego (art. 83 § 1 p.p.s.a.), to jednak Sąd I instancji nie naruszył reguł zawartych w art. 111 § 1 i 2 k.c. Natomiast art. 165 k.p.c. nie miał tu zastosowania, gdyż ma swój odpowiednik w cytowanym art. 83 p.p.s.a., poza tym przywołana nowela tej ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. opublikowana w Dz. U. z 2013 r., poz. 880 nie ma znaczenia dla sprawy. Niemniej jednak zaskarżone postanowienie jest przedwczesne. W myśl art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak głosi przepis art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a., który liczy się od ustania przyczyny uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska, jakie zostało przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu pierwszej instancji. Przede wszystkim nieporozumieniem jest przyjęcie ustania przyczyny uchybienia terminu w dniu 8 lipca 2013r., gdyż termin do wniesienia skargi dopiero rozpoczął bieg następnego dnia. Nadto z załączonej do akt koperty wynika, że skargę na postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. skarżący nadał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w dniu 24 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego), a więc w terminie. Bezspornym w sprawie jest, że przesyłka ta wysłana została jednak na niewłaściwy adres. Można rozważać czy wysłanie na ten adres skargi było zawinionym zaniedbaniem skarżącego. Umknęło Sądowi I instancji, że na odwrocie koperty widnieje adnotacja adresat nieznany oraz data 30 lipca 2013 r., a zwrot przesyłki do nadawcy nastąpił w dniu 7 sierpnia 2013 r., czego potwierdzeniem jest adnotacja "otrzymałem" wraz z w/w datą. Wydaje się, iż skarżący w tym dniu dowiedział się o błędnym adresie organu i w tej dacie upatruje ustania przyczyny uchybienia terminowi. Ta okoliczność świadczyłaby o tym, że ostatnim dniem do złożenia wniosku mógł być 14 sierpnia 2013 r., a nie 15 lipca 2013 r. Z akt nie wynika natomiast (brak jest koperty ze stemplem nadania), kiedy nadana została przesyłka zawierająca wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą. Na piśmie datowanym na dzień 12 sierpnia 2013 r. widnieje stempel Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych Sekretariat ND oraz data wpływu 19.08.2013. Brak jest jednakowoż danych co do sposobu wniesienia tego pisma, a więc czy zostało ono złożone osobiście przez A. S. czy też za pośrednictwem urzędu pocztowego albo innego doręczyciela. Zwrócić należy przy tym uwagę na dwa pisma skarżącego: pismo z dnia 10 października 2013 r. (k. 20) oraz pismo z dnia 16 listopada 2013 r. (k. 33), z których wynikają rozbieżne informacje w tej materii. W konsekwencji czego w sprawie nie doszło do niebudzącego wątpliwości ustalenia, kiedy skarżący powziął informację o prawidłowym adresie organu, a więc kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi, jak też daty nadania wniosku o przywrócenie terminu. Tymczasem bez tego ustalenia niepodobna badać terminowości jego złożenia. Zaskarżone postanowienie nie mogło się więc ostać, a sprawa wymagała ponownego rozpoznania we wskazanym wyżej kierunku. Co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.