II SAB/Wa 402/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-28
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. dotyczącego przetwarzania danych osobowych, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym wymierzenie grzywny?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego, ponieważ organ nie podjął działań w ustawowych terminach, a decyzja została wydana dopiero po złożeniu skargi. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, co wykluczyło lekceważenie czy celowe wprowadzanie w błąd. W związku z tym, sąd oddalił wniosek o wymierzenie grzywny, a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) o wydanie decyzji zobowiązującej Proboszcza Parafii do sprostowania jego danych osobowych po wystąpieniu z Kościoła Katolickiego. GIODO prowadził postępowanie wyjaśniające, kontaktując się z parafią i kurią, jednak proces ten był długotrwały. Skarżący złożył skargę do WSA na bezczynność GIODO, domagając się stwierdzenia bezczynności, przewlekłości, rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny. W trakcie postępowania sądowego GIODO wydał decyzję umarzającą postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny, w pozostałym zakresie umorzył postępowanie przed sądem i zasądził od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T. N. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r. dotyczącego przetwarzania danych osobowych stwierdza, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 1. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego T. N. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący T. N. pismem z dnia [...] maja 2012 r. zwrócił się do Proboszcza Parafii [...] z siedzibą w M. przy ul. [...] z oświadczeniem o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego, połączonym z prośbą o sprostowanie nieaktualnych danych osobowych.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Proboszcz Parafii odmówił sprostowania danych wskazując jednocześnie skarżącemu procedurę formalnego wystąpienia z Kościoła Katolickiego.
Wobec powyższego skarżący w dniu [...] czerwca 2012 r. złożył do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosek o wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej Księdza Proboszcza Parafii [...] do sprostowania jego nieaktualnych danych osobowych na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, wskazując na opisany powyżej stan faktyczny.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] lipca 2012 r. zwrócił się do Księdza Proboszcza Parafii [...] o złożenie wyjaśnień w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na powyższe Ksiądz Proboszcz Parafii [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdził, że skarżący nie jest mu znany, ani nie był interesantem kancelarii parafialnej, a na otrzymane od niego pismo odpowiedział pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. gdzie wyjaśnił zasady wystąpienia ze wspólnoty Kościoła Katolickiego oraz podał, że nie posiada żadnej wiedzy, czy została wszczęta lub zakończona i czy może jest prowadzona przez niego procedura wystąpienia z Kościoła.
Wobec powyższego organ pismem z dnia [...] września 2012 r. zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienia, zaś wymieniony pismem z dnia z dnia [...] września 2012 r. wskazał, iż w sprawie chrztu odpowiedział Proboszcz Parafii pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Wobec powyższego organ pismem z dnia [...] września 2012 r. zwrócił się o wyjaśnienia do Proboszcza Parafii, o czym pismem z tego samego dnia poinformował skarżącego, zaś Proboszcz Parafii odpowiedział organowi pismem z dnia [...] października 2012 r.
Organ po raz kolejny zwrócił się do Proboszcza Parafii pismem z dnia [...] października 2012 r., na co otrzymał odpowiedź pismem z dnia [...] listopada 2012 r.
W związku z powyższym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. wystąpił do Kurii Diecezjalnej z siedzibą w Z. z prośbą o pomoc w niniejszej sprawie, a pismem z tego samego dnia poinformowano skarżącego o prowadzeniu postępowania wyjaśniającego.
Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.
Z kolei Kuria pismem z dnia [...] lutego 2013 r., odpowiedziała, że zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, w odniesieniu do zbioru danych dotyczących osób należących do Kościoła katolickiego i przetwarzanych na potrzeby tego Kościoła, Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych nie przysługują uprawnienia z art. 12 tej ustawy, w tym także dotyczących kontroli zgodności przetwarzania danych z przepisami ustawy oraz wydawania przepisów o ochronie danych osobowych, a pisemne wyjaśnienia proboszcza Parafii [...] w M. z dnia [...] czerwca 2012 r. skierowane do skarżącego, jest zgodne z przepisami kościelnymi i do niego winien się on zastosować celem podjęcia procedury formalnego wystąpienia z Kościoła katolickiego.
Pismem z dnia [...] marca 2013 r. skarżący został poinformowany, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, został zebrany materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji, jak również o prawach wynikających z art. 10 § 1 oraz art. 73 k.p.a.
Jednakże organ wystąpił do skarżącego z kolejnym pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., w treści którego poinformował go o wydłużającym się terminie do wydania decyzji uzasadniając ów fakt skomplikowanym charakterem sprawy, jak również oczekiwaniem na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który miał zostać wydany w analogicznej sprawie.
Skarżący raz jeszcze pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wystąpił do organu o bezzwłoczne usunięcie naruszenia prawa.
Z kolei organ pismem z dnia [...] lipca 2013 r. poinformował skarżącego, iż w związku ze skomplikowanym charakterem sprawy oraz ostatnimi wyrokami w analogicznych sprawach, dokonywana jest szczegółowa analiza powszechnie obowiązujących przepisów prawa, jak również prawa kościelnego odnoszących się do aktu apostazji, przez co termin do wydania decyzji ulegnie wydłużeniu. Stosując się zaś do wytycznych NSA sformułowanych wyrokach, o których mowa powyżej, organ pismem z dnia [...] lipca 2013 r. wystąpił do Biskupa [...] z prośbą o złożenie stosownych wyjaśnień dotyczących informacji, czy na terenie Diecezji zostały wprowadzone regulacje prawne odnoszące się do kwestii apostazji, a jeżeli tak, to jakie akty prawa wewnętrznego Kościoła w Diecezji regulują tę kwestię.
W skardze z dnia [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący T. N. wniósł o stwierdzenie bezczynności oraz przewlekłości prowadzonego postępowania oraz o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i wymierzenie Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywny. W uzasadnieniu natomiast powołał się na opisany powyżej stan faktyczny.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że skarżący był informowany o każdorazowej czynności podejmowanej przez organ. Ponadto czynności te miały na celu zbadanie wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, bowiem orzecznictwo sądów administracyjnych w analogicznych sprawach mogło doprowadzić do zmiany linii orzeczniczej i w tej sytuacji organ w żadnym razie nie uchyla się od rozstrzygnięcia sprawy, a decyzja zostanie wydana niezwłocznie po zgromadzeniu kompletnego materiału dowodowego w sprawie.
Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 22, art. 43 ust. 1 oraz art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.), umorzył postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod kątem bezczynności Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2012 r., do dnia złożenia skargi, była zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.
Natomiast w myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Zatem z przytoczonych powyżej przepisów wynika jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek szybkiego i wnikliwego działania, z drugiej zaś strony w sposób jednoznaczny określono w nich terminy i sposób działania. Wobec powyższego bezczynność w prowadzeniu postępowania, wskazana już wyżej w art. 3 § 2 pkt 8 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczyć będzie okresu do upływu terminu załatwienia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie tymczasem, skarżący złożył wniosek w dniu [...] czerwca 2012 r., który wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2012 r. Natomiast organ dopiero w dniu [....] lipca 2012 r. zwrócił się do Proboszcza Parafii o ustosunkowanie się do jego treści, a więc po upływie miesiąca. Ponadto przedmiotowa sprawa nie ma – w ocenie Sądu – charakteru szczególnie skomplikowanego. A nawet jeśli by hipotetycznie przyjąć, że tak było, to organ był zobowiązany załatwić ją w ciągu dwóch miesięcy.
Ponadto zgodnie z treścią art. 36 § 1 k.p.a., organ o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ po raz pierwszy poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu do wydania decyzji w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r., zaś sama decyzją została wydana dopiero w dniu [...] października 2013 r. Zatem zasadne jest stwierdzenie, że organ w niniejszej sprawie wykazał się pasywnością w rozpoznaniu wniosku skarżącego, natomiast skoro decyzja została wydana już po złożeniu skargi, to w tej części należało postępowanie umorzyć.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że wskazana bezczynność nie miała miejsca – w ocenie Sądu – z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach w pismach z [...] lipca 2012 r., [...] września 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] marca 2013 r., [....] kwietnia 2013 r. oraz z dnia [...] lipca 2013 r. i w tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia skarżącego, czy też celowego wprowadzania go w błąd. Z tego samego powodu Sąd nie orzekł grzywny wobec organu.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 ust. 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło