II SAB/Kr 256/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] G. M. sprawy ze skargi R. C. na bezczynność "T" S.A w K. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje "T" S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 9 kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej ; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od "T" S.A w K. na rzecz skarżącego R. C. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący R. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16.09.2013 r., zarzucił "T" S.A. w K. bezczynność polegającą na: 1. Nieudostępnieniu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 9.04.2013 r. 2. Niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej (zgodnie z art. 17 ustawy o dostępie do informacji publicznej). W związku z powyższym żądał skarżący stwierdzenia bezczynności wskazanej spółki w zakresie udostępnienia żądanej we wniosku z dnia 9.04.2013 r. informacji publicznej. Skarga zawierała także żądanie zasądzenia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając skargę, R. C. wskazał, że wnioskiem z dnia 9.04.2013 r. zwrócił się do "T" S.A. w K. m.in. o udostępnienie dokumentów, w tym decyzji administracyjnych dotyczących posadowienia, budowy, przebudowy urządzeń elektroenergetycznych na stanowiących własność skarżącego działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] - położonych w Z., gmina [...], województwo [...]. W odpowiedzi na powyższy wniosek, wnioskodawca otrzymał od "T" S.A. – pismo z dnia 15.05.2013 r. Z pisma tego wynikało, że przedsiębiorstwo przesyłowe odmawia udostępnienia żądanych dokumentów, twierdząc, że nie jest żadnym z podmiotów, o których mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto wskazano, że żądanie R. C. dotyczy wyłącznie jego interesu prywatnego i zmierza do ustalenia ryzyka procesowego, z jakim powinna liczyć się osoba domagająca się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości i ustalenie służebności przesyłu. Skarżący podał także, iż do "T" S.A. wystosował pismo z dnia 23.05.2013 r., które zawierało ponowne żądanie udostępnienia wskazanych wyżej informacji. Pismem z dnia 9.07.2013 r. "T" poinformował skarżącego, iż podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 15.05.2013 r. R. C. wskazał, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów, ani też rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, jak również w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Odpowiedź na skargę złożył "T" S.A. w K. Oddział w O. Pełnomocnictwo do udzielenia odpowiedzi na skargę zostało podpisane przez osobę mogącą reprezentować wyłącznie Oddział w O. spółki "T" S.A. w K.. Zarządzeniem z dnia 14.11.2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika strony przeciwnej do przedłożenia prawidłowego pełnomocnictwa udzielonego przez "T" S.A. w K. – pod rygorem pominięcia zdziałanych czynności. Wobec nieprzedłożenia tego pełnomocnictwa, sąd pominął czynności zdziałane przez pełnomocnika. W dniu 19.11.2013 r. wniesiona została ponownie odpowiedź na skargę, do której załączone zostało pełnomocnictwo uprawniające pełnomocnika do reprezentowania "T" S.A. w K. W odpowiedzi na skargę podano, ze że stroną przeciwną w tej sprawie jest "T" S.A. w K. Oddział w O. Zgłoszono też wniosek o przekazanie tej sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Argumentowano, że korespondencja skarżącego ze spółką (z wyłączeniem pierwszego pisma) kierowana była do opolskiego oddziału "T" S.A. Sprawa, której dotyczy skarga, z uwagi na położenie nieruchomości - wchodzi w zakres działania właśnie oddziału w O. spółki "T" S.A. Podkreślono w odpowiedzi na skargę, iż oddziały spółki, której bezczynność zaskarżono, występują w obrocie prawnym jako samodzielne jednostki organizacyjne i reprezentują spółkę w zakresie działalności prowadzonej na terenie oddziału (województwa [...]). W zakresie meritum żądania skarżącego R. C., "T" S.A. wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że wymieniona spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Wskazując ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów podano, że w "T" S.A., Skarb Państwa posiada tylko 30,06 % akcji, a więc nie ma pozycji dominującej. Spółka nie dysponuje majątkiem Skarbu Państwa ani też mieniem komunalnym. Podkreślono także, iż żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie dotyczy "sprawy publicznej". Argumentowano, że dystrybucja energii jest nie tyle zadaniem publicznym, co zadaniem mającym znaczenie publiczne. To zaś nie upoważnia do dalszej ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa przez nakładanie obowiązku udostępniania dokumentów inwestycyjnych, w tym odnoszących się do lokalizacji urządzeń energetycznych. Wskazano, że nie można rozciągać pojęcia "zadania publicznego" na majątkową sferę działalności "T" S.A. ujętą w art. 9 c ust. 3 Prawa energetycznego, polegającą na dystrybucji energii elektrycznej. Akcentowano, że osoby prawne w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą – zostały włączone do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej. Dbałość o dysponowanie dokumentacją dotyczącą lokalizacji urządzeń jest obowiązkiem spółki, nie może być uznane za sprawę publiczną, mimo, iż są to akty administracyjne będące w posiadaniu adresata, bądź jego następcy prawnego. Decyzje administracyjne winny być udostępniane przez podmioty, które je wytworzyły. Pismem z dnia 23.12.2013 r. (k. 105) Prokurator Rejonowy Kraków [...] zgłosił udział w postępowaniu prowadzonym w tej sprawie. Na rozprawie w dniu 9.01.2014 r. Prokurator wniósł o uwzględnienie skargi R. C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że wniosek "T" S.A. w K. o przekazanie niniejszej sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu jest pozbawiony podstaw. Zauważyć bowiem należy, iż właściwość miejscową wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje art. 13 par. 2 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zatem, siedziba wskazanego przez skarżącego organu (podmiotu) przesądza o właściwości miejscowej sądu administracyjnego. W kontrolowanej sprawie należy zauważyć, że R. C. w skardze kierowanej do sądu wskazał - jako podmiot pozostający w bezczynności - spółkę akcyjną działającą pod firmą "T" S.A. w K.. Siedziba tej spółki znajduje się w K., co jednoznacznie wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (k. 29 a.s.). Oznacza to, iż właściwym do rozpoznania skargi R. C. z dnia 16.09.2013 r. jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zauważyć przy tym należy, że nie ma związku z kwestią właściwości miejscowej sądu administracyjnego, podnoszona przez "T" S.A. argumentacja, iż oddział tej spółki znajdujący się w O., prowadził ze skarżącym korespondencję w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Spółka wskazywała, że oddział ten jest właściwy do załatwienia wniosków (spraw) odnoszących się do jego właściwości miejscowej, co rzutuje na właściwość sądu administracyjnego. Oceniając tę argumentację należy mieć na uwadze, że stosownie do art. 25 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądową) ma osoba fizyczna i osoba prawna, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, a także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. "T" S.A. Oddział w O. jest jednostką organizacyjną "T" S.A. w K.. Nie jest uprawnione utożsamianie oddziału spółki z "jednostką organizacyjną", o jakiej mowa w cytowanym wyżej przepisie p.p.s.a. W przepisie tym chodzi bowiem o taki podmiot, który w obrocie prawnym działa samodzielnie, a nie w ramach podmiotu posiadającego osobowość prawną. Oddział spółki nie posiada bowiem odrębnej od samej spółki (macierzystej) osobowości prawnej, a żaden przepis szczególny nie wyposaża oddziału w zdolność sądową. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2013 r., poz. 672) oddział przedsiębiorcy to wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Uznać więc należy, że działalność gospodarczą w ramach oddziału prowadzi przedsiębiorca, który ten oddział utworzył. Oddział taki, znajduje się pod zwierzchnim kierownictwem ośrodka głównego spółki i, co należy podkreślić, nie posiada odrębnej od przedsiębiorcy podmiotowości prawnej, a przez to zdolności sądowej. W kontekście powyższego, prawidłowo został wskazany adresat skargi ("T" S.A. w K.), a w konsekwencji prawidłowo określony został także właściwy do jej rozpoznania sąd administracyjny. Z tego względu należało oddalić wniosek o stwierdzenie niewłaściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Oceniając istotę skargi, należy wskazać, że rozważenia w kontrolowanej sprawie wymagało, czy dokumenty żądane przez R. C. od "T" S.A. w K. we wniosku z dnia 9.04.2013 – stanowią informację publiczną oraz, czy wskazana spółka akcyjna – jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Odnosząc się do powyższych zagadnień należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001 o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako u.d.i.p.) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie. Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, którymi w szczególności są akty administracyjne oraz inne rozstrzygnięcia (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy). W świetle powołanego przepisu nie ulega zatem wątpliwości, że wnioskowane przez skarżącego kopie decyzji administracyjnych związanych z procesem inwestycyjnym obejmującym budowę urządzeń energetycznej na działkach stanowiących własność skarżącego - posiadają status informacji publicznej. Stanowisko to nie budzi także wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Po 545/2007; LexPolonica nr 2054145 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2011 r.; sygn. akt IV SAB/Wr 20/2011; LexPolonica nr 3937797). Odnosząc się natomiast do kwestii, czy "T" S.A. w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". W orzecznictwie sądowowadministracyjnym podkreśla się, że wymienione w tym przepisie pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, co implikuje wniosek, że zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i są użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r.; sygn. akt I OSK 851/2010; LexPolonica nr dok.: 2552873). Mając powyższe na uwadze, ocenić zatem należało, czy przedsiębiorstwo, któremu w kontrolowanej sprawie zarzucono bezczynność (przedsiębiorstwo energetyczne) realizuje (wykonuje) także określone zadania publiczne, w rozumieniu powyżej przedstawionym. W powołanym orzeczeniu NSA zauważono, że – zarówno dystrybucja energii elektrycznej jak również inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnianie dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP – są "zadaniami publicznymi", o których mówi powołany wyżej przepis. Ta zaś okoliczność, nakłada na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązek udzielenia informacji dotyczącej sfery związanej z wykonywaniem przez to przedsiębiorstwo zadań publicznych. Zaprezentowany pogląd, sąd w składzie orzekającym w pełni podziela. W tej sytuacji należało więc uznać, że "T" S.A. w K. był podmiotem, zobowiązanym - co do zasady - do załatwienia wniosku R. C. z dnia 9.04.2013 r. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, będące w posiadaniu takich informacji. W tej sprawie, spółka nie kwestionowała okoliczności, iż wnioskowaną informację "posiada". Świadczy o tym stanowisko wyrażone w pismach kierowanych do pełnomocnika strony skarżącej. W piśmie z dnia 15.05.2013 (k. 14) przedsiębiorstwo energetyczne uzasadniało odmowę udostępniania żądanych dokumentów okolicznością, iż nie jest podmiotem publicznym, oraz tym, iż informacje zawarte w dokumentach dotyczą interesu prywatnego wnioskodawcy. Natomiast w odpowiedzi na skargę (k. 61 a.s. i 5 odpowiedzi), "T" S.A. wprost podał, że jest w posiadaniu dokumentacji dotyczącej lokalizacji urządzeń energetycznych. Argumentował jednak, iż analizowana sprawa "nie stanowi sprawa publiczna", co zwalnia adresata wniosku od udzielania odpowiedzi w trybie u.d.i.p. W sprawie tej bezsporne jest przy tym, że do dnia wydania wyroku, "T" S.A. nie zakończyła postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 9.04.2013 r. w formie przewidzianej przepisami u.d.i.p. (por. art. 10, art. 16, art. 17 tej wymienionej). Powinna zatem spółka albo udzielić żądanej informacji albo wydać decyzję o odmowie jej udzielenia. Kierowane pisma do skarżącego w toku postępowania poprzedzającego złożenie skargi, nie spełniają tych wymogów i nie mają charakteru decyzji administracyjnej. Należy zatem stwierdzić, że "T" S.A., dopuścił się i nadal pozostaje w bezczynności w kwestii rozpatrzenia ww. wniosku. Sąd nie podzielił zawartych w odpowiedzi na skargę argumentów strony przeciwnej. Przede wszystkim należy stwierdzić, w kontekście wyżej przedstawionych wywodów, iż okoliczność, że Skarb Państwa nie ma pozycji dominującej w spółce "T" S.A. – nie wpływa na konieczność rozpoznania wniosku skarżącego dotyczącego udzielenia informacji publicznej. Zobowiązane bowiem do udzielenia informacji publicznej są także inne, niż władze publiczne, podmioty, które wykonują zadania publiczne. Jak już wskazano, nie ulega wątpliwości, że spółka "T" takie zadania realizuje. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.), zobowiązał "T" S.A. w K. do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w sprawie z wniosku R. C. z dnia 9.04.2013 r. (punkt 1 sentencji wyroku). W pkt II sentencji, sąd, na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stanowisko to wynika z faktu, iż po złożeniu przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, spółka informowała R. C. (w pismach z dnia 15.05.2013r. oraz z dnia 25.06.2013 r.) o swoim stanowisku w tej sprawie i zmierzała do jej wyjaśnienia i załatwienia. Nadto, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było jednoznaczne i oczywiste, że "T" S.A. jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, zważywszy że nie jest ona organem władzy publicznej. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.