I OSK 648/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 104/13 o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi T. B. na bezczynność [...] sp. z o.o. w B. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 2 grudnia 2013 r., II SAB/Rz 104/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi T. B. na bezczynność [...] sp. z o.o. w B. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 29 stycznia 2013 r. skarżąca wystąpiła do Spółki o udostępnienie szeregu dokumentów, ale organ nie ustosunkował się do tego wniosku. W dniu 27 września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga T. B. na bezczynność Spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Spółka podkreśliła, że pełnomocnik skarżącej występuje w wielu sprawach, gdzie imieniem mieszkańców B. i okolic wnioskuje do przedsiębiorstw o zapłatę wynagrodzeń z tytułu bezpodstawnego korzystania. Spółka wskazała, że wnioskodawczyni była stroną postępowań administracyjnych i jako taka posiada wszelkie dokumenty, a w przypadku ich braku powinna zwrócić się o wydanie odpisów zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niezależnie od powyższego wskazano, że inwestycje były realizowane przez Gminę B. nie przez [...]. Na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. pełnomocnik Spółki oświadczyła, że istotnie w niniejszej sprawie miała miejsce bezczynność w okresie od złożenia wezwania do dnia, w którym skarga wpłynęła do Spółki. Po tym czasie dokumenty, których udostępnienia domagała się wnioskodawczyni zostały przesłane w zakresie, w jakim Spółka nimi dysponowała. Termin rozprawy odroczono na dzień 2 grudnia 2013 r. z uwagi na fakt, że zakreślono pełnomocnikowi Spółki 7-dniowy termin do przedłożenia tych dokumentów. Przy piśmie z [...] listopada 2013 r. pełnomocnik Spółki przedłożyła pismo przewodnie, na podstawie którego przekazano wnioskodawczyni żądane dokumenty wraz z dowodem jego nadania na adres pełnomocnika skarżącej. W piśmie tym pełnomocnik Spółki zwróciła się o umorzenie postępowania w sprawie i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty wydania orzeczenia przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. W takiej sytuacji należy uznać, że skarga na bezczynność została uwzględniona w trybie tzw. samokontroli organu, a postępowanie sądowoadministracyjne, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (tak NSA w uchwale siedmiu sędziów z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08). Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie Spółka po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, zakończyła postępowanie poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia skarżącej pisemnej odpowiedzi na jej wniosek. W piśmie z 8 listopada 2013 r. przesłała na adres kancelarii pełnomocnika wnioskodawczyni informacje, których udostępnienia żądała skarżąca, we wnioskowanym zakresie. Sąd wskazał, że ostateczne przedstawienie skarżącemu stanowiska organu w zakresie załatwienia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej bezspornie nastąpiło przed wydaniem orzeczenia sądowego w niniejszej sprawie i taką formę załatwienia wniosku skarżącego uznać należy za dopuszczalną. Zatem skoro w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi organ nie pozostawał już w bezczynności, to zachodził brak podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 p.p.s.a. i wydania orzeczenia zgodnego z żądaniem skargi o obowiązku wydania przez organ we wskazanym terminie aktu lub podjęcia czynności. W konsekwencji, jako że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, konieczne stało się jego umorzenie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej T. B. zaskarżyła w całości opisane postanowienie, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego, co spowodowało naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew ustaleniom WSA w Rzeszowie organ, do dnia wniesienia skargi kasacyjnej, nie załatwił wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca, ani jej pełnomocnik nie otrzymali wnioskowanych dokumentów stanowiących informację publiczną. W związku z tym Sąd wadliwie przyjął, że w momencie rozpoznawania skargi organ nie pozostawał w bezczynności i że brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 p.p.s.a. Skoro [...] sp. z o.o. w B. do chwili wniesienia skargi kasacyjnej nie udostępniła T. B. żądanych dokumentów, to powinnością Sądu było rozpoznanie skargi na bezczynność. Z tego względu postanowienie o umorzeniu postępowania naruszało art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podkreśliła, że przekazała wszystkie posiadane przez siebie dokumenty, a więc zrealizowała wniosek pozytywnie. Tym samym prawidłowo Sąd wydał postanowienie o umorzeniu postępowania ze skargi na bezczynność. Twierdzenie, że organ (Spółka) nie załatwił sprawy, gdyż nie przekazał jeszcze innych dokumentów jest wypaczeniem przepisów. Wnioskodawca, pomimo wskazania przez organ, że nie wie jakich informacji dokładnie wnioski dotyczą i czy wnioski nie powinny być skierowane do innego podmiotu uzyskał tylko potwierdzenie, że żądanie dotyczy przekazania "wszystkich dokumentów". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. W aktach sprawy znajduje się potwierdzenie nadania paczki pocztowej 8 listopada 2013 r. (k. 47 akt sądowych). Paczka pocztowa stanowi przesyłkę rejestrowaną (art. 3 pkt 14 ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, Dz. U. poz. 1529). Przesyłka rejestrowana jest przesyłką pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 23 cyt. ustawy). Potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 prawa pocztowego). Dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art. 244 § 1 k.p.c.). Oznacza to, że strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić (art. 252 k.p.c.). Podstawę umorzenia postępowania stanowiło doręczone Sądowi I instancji przez pełnomocnika organu pismo z [...] listopada 2013 r., wraz z którym przekazano wnioskodawczyni żądane dokumenty, a także dowód nadania przesyłki pocztowej na adres pełnomocnika skarżącej. Powyższe oznacza, że prawidłowe uzasadnienie zarzutu skargi kasacyjnej powinno polegać na udowodnieniu przez T. B., że pomimo faktu nadania paczki pocztowej, nie została ona jej doręczona. Wnosząca skargę kasacyjną nawet nie podjęła starań o wszczęcie procedury reklamacyjnej. Skoro nie dostała przesyłki, to powinna zwrócić się do nadawcy, aby ten zainicjował postępowanie reklamacyjne stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529). Skoro tego nie uczyniła, to uznać należy, że jej twierdzenia nie zostały poparte żadnymi dowodami skutecznie podważającymi skutki dołączonego do akt sprawy potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej, stanowiącego dokument urzędowy. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wnosząca skargę kasacyjną nawet nie uprawdopodobniła, że pomimo nadania przesyłki pocztowej, nie została ona jej doręczona. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.