II SO/Wa 77/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wymierzenie Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym [...] M. B. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 7 września 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1. wymierzyć Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym [...] M. B. grzywnę w wysokości 800 (osiemset) złotych, 2. zasądzić na rzecz S. Sp. z o.o z siedzibą w W. od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] M. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 20 września 2013 r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym [...] M. B. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wniosek Komornik sądowy podał, że postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi S. Sp. z o.o. jest prowadzone od [...] sierpnia 2013 r. Wskazał, że jedynym wnioskiem dłużnika dotyczącym udostępnienia informacji publicznej jest wniosek/skarga z 7 września 2013 r. W ocenie organu przedmiotowy wniosek/skarga nie wypełniał znamion określonych w art. 54 ppsa, zwłaszcza, że strona przed dniem ww. wniosku/skargi nie składała wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Postanowieniem z [...] września 2013 r., przedmiotowe pismo zostało zwrócone skarżącemu. Dłużnik nie skorzystał z możliwości jego zaskarżenia, wobec czego stało się ono prawomocne. Zdaniem organu działalność egzekucyjna komornika podlega cywilnej a nie administracyjnej kontroli sądowej. Wynika to wprost z art. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Dlatego też na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego Komornik wydał opisane wyżej postanowienie z 10 września 2013 r. o zwrocie wniosku/skargi kierowanej do innego podmiotu niż Komornik Sądowy. Wyjaśnił, że Biuletyn Informacji Publicznej, na którego brak powoływał się dłużnik we wniosku/skardze z 7 września 2013 r., żądając poprzez niego dostępu do informacji publicznej o stanie sprawy, jest prowadzony przez jednostki nadrzędne nad Komornikiem Sądowym czyli Sąd przy którym działa Komornik oraz przez Krajową Radę Komorniczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ppsa). Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny został złożony w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej. Oznacza to, że w tej sprawie dokonanie wykładani pojęcia organu, o którym mowa w art. 54 § 2 ppsa, wymaga odniesienia do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poza tym, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2 tego przepisu). Kwestią usytuowania komornika w polskim systemie konstytucyjnym zajmował się Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z 20 stycznia 2004 r., sygn. akt SK 26/03 oraz 3 grudnia 2003 r., sygn. akt K 5/02, wskazując m.in., że funkcje wykonywane przez komornika są funkcjami władczymi. Komornik sądowy nie jest jednak ani organem wymiaru sprawiedliwości ani nie jest elementem struktury którejkolwiek z władz konstytucyjnych. Komornika można uznać natomiast za "władzę publiczną" - w rozumieniu art. 77 ust. 1 Konstytucji. W pojęciu "władzy publicznej" mieszczą się bowiem także inne instytucje niż państwowe i samorządowe, o ile wykonują funkcje władzy publicznej w wyniku powierzenia czy przekazania im tych funkcji przez organ władzy państwowej lub samorządowej. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że na gruncie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, komornik sądowy jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nie może również budzić wątpliwości, że pismo skarżącej Spółki z 7 września 2013 r. stanowi skargę do sądu administracyjnego. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się bowiem, że o charakterze pisma nie stanowi jego tytuł, ale treść. Skoro zatem w powyższym piśmie Spółka zarzuciła organowi bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a w konsekwencji wskazała, że składa skargę i wzywa organ do jej przekazania właściwemu miejscowo wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, to zdaniem Sądu, jest to wystarczające, by pismo to uznać za skargę i przekazać ją zgodnie z wolą wnoszącego. Natomiast samo doprecyzowanie takiego żądania skarżącego, a następnie ocena dopuszczalności skargi jest już zadaniem Sądu. Organ nie jest bowiem uprawniony do weryfikowania zasadności skargi i samodzielnego decydowanie o nadaniu lub odmowie nadania jej dalszego biegu. Zatem nawet uzasadnione przekonanie o niedopuszczalności skargi, nie zwalnia organu z obowiązku przekazania tej skargi do sądu administracyjnego. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie ten sąd a nie organ, za pośrednictwem którego omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. np. postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., I OZ 996/10. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 9 września 2013 r., a zatem stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, termin na jej przekazanie wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upłynął 24 września 2013 r. Organ nie kwestionuje faktu wniesienia skargi jak również tego, że nie wykonał obowiązku określonego w art. 54 § 2 ppsa. Z wyrażonego w odpowiedzi na wniosek stanowiska procesowego organu wynika, że przedmiotowa skarga została zwrócona skarżącej, wobec uznania, że komornik sądowy, nie podlega w tej sprawie reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś samo pismo nie spełniało wymogów określonych w art. 54 ppsa. W ocenie Sądu, bez wpływu na obowiązek określony w art. 54 § 2 ppsa, pozostaje okoliczność wydania przez organ postanowienia z [...] września 2013 r. Dokonanie czynności określonych w art. 54 § 2 ppsa w terminie zakreślonym w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, czy też jak w tym przypadku, w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest bowiem bezwzględnym obowiązkiem organu niezależnym od dokonanej przez niego oceny wniesionej skargi jak również innych czynności podjętych po wniesieniu skargi. Z tego względu, podjęte przez organ czynności procesowe dokonane w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, nie mogą usprawiedliwiać niewykonania nałożonego ustawą obowiązku przekazania skierowanej do sądu administracyjnego skargi wraz z aktami postępowania i odpowiedzią na skargę. Treść odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny wskazuje, że organ bezpodstawnie, wbrew treści art. 54 § 2 ppsa (art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), odstąpił od przekazania Sądowi skargi S. Sp. z o.o. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter represyjny, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno – podmiotowy, gwarancyjny charakter. W tej sprawie wymierzenie grzywny ma również na celu zapewnienie stronie skarżącej dalszych gwarancji procesowych nadania sprawie biegu, takich jak ewentualna możliwość rozpoznania sprawy na podstawie odpisu skargi na podstawie art. 55 § 2 ppsa. Ustalone tym samym w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 ustawy i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek Spółki za uzasadniony. Wymierzając grzywnę w wysokości 800 zł Sąd wziął pod uwagę wskazane powyżej okoliczności oraz okres przekroczenia ustawowego terminu. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1, oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 wyżej wymienionej ustawy.