I SA/Wa 1624/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. M. i J. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2013r. Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], umarzającej postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał decyzję w mocy. Decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy W dniu 29 grudnia 2008 r. A. M. oraz J. M. złożyły do Wojewody [...] wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej im prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej , stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] marca 2009 r. wezwał strony do dołączenia do akt sprawy ustawowo wymaganych dokumentów i oświadczeń. Wnioskiem z dnia 21 września 2009 r. (data wpływu - dnia 21 września 2009 r.) A. M. oraz J. M. zwróciły się do Wojewody [...] o zawieszenie toczącego się postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] Wojewoda [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie informując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 98 § 2 Kpa: "Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane". Postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] o zawieszeniu postępowania zostało doręczone A. M. oraz J. M. dnia 8 października 2009 r. Organ Wojewódzki zawiadomieniem z dnia 13 marca 2013 r. poinformował Wnioskodawczynie o uprawnieniu wynikającym z art. 10 § 1 kpa do zapoznania się z aktami sprawy oraz składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego zawiadomienia. Strony do momentu wydania rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu, nie skorzystały z przysługujących im praw. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r, znak: [...]. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia A. M. oraz J. M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w związku z tym, że Strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania nie zwróciły się o jego podjęcie - żądanie wszczęcia postępowania uznał za wycofane i postępowanie, jako bezprzedmiotowe, umorzył. W odwołaniu z dnia 8 kwietnia 2013 r. J. M. mi.in. stwierdziła, iż trzyletni okres na zgromadzenie dokumentów jest zbyt krótki oraz przedstawiła trudności związane z pozyskaniem dokumentów w przedmiotowej sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Minister wskazał na treść art. 98 § 2, który stanowi, że jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Pośredni charakter tego skutku związany jest z uzależnieniem jego wystąpienia od łącznego zaistnienia następujących warunków: 1) upłynął okres 3 lat od daty zawieszenia postępowania oraz 2) żadna ze stron nie zwróciła się w tym okresie o podjęcie fakultatywnie zawieszonego postępowania. Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych przesłanek organ wyjaśnił, że ze względu na brak w k.p.a. reguły obliczania terminu oznaczonego w latach, przyjmuje się wspólną zasadę dla terminu określonego w miesiącach i latach, uznając, że kończy się on z upływem dnia w ostatnim miesiącu, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Moment początkowy biegu terminu 3-letniego wyznacza data zawieszenia postępowania (ściślej data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania na żądanie strony), wobec tego w przedmiotowej sprawie początkiem biegu omawianego terminu jest dzień 6 października 2009 r. Minister wskazał ponadto , że drugi z powyższych warunków, wynikający z ustawowego wyrażenia " żadna ze stron" , obejmuje również jedyną stronę postępowania administracyjnego. Formuła ta nie ogranicza bowiem zastosowania przepisu tylko do tych postępowań, w których występuje wielość stron. Zwrócenie się, o którym tu mowa, wykluczające zastosowanie przepisu, stanowiącego podstawę wydania skarżonej decyzji, oznacza czynność strony polegającą na wniesieniu podania w rozumieniu art. 63 k.p.a. Powinno więc ono zawierać żądanie podjęcia fakultatywnie zawieszonego postępowania. W razie wątpliwości co do woli strony, organ ma obowiązek wezwać stronę do sprecyzowania swojego żądania. Z istoty zawieszenia postępowania na wniosek strony wynika, że również jego podjęcie pozostawione jest wyłącznie woli stron, ustawodawca wprowadza tu jedynie ograniczenie czasowe. Dla skuteczności zwrócenia się niezbędne jest bowiem dokonanie wskazanej czynności w terminie 3 lat. Termin ten ma charakter ustawowy i dotyczy czynności strony postępowania. Minister podkreślił , że Strony zostały prawidłowo pouczone zarówno o terminie na podjęcie postępowania, jak i o skutkach zaniechania tej czynności. W konkluzji organ wskazał , że w niniejszej sprawie Strona nie zwróciła się o podjęcie zawieszonego na jej wniosek postępowania w terminie wskazanym w art. 98 § 2 k.p.a. Trzyletni termin na złożenie wniosku o podjęcie postępowania upłynął bowiem w dniu 8 października 2012 r.(poniedziałek). Nie ma również znaczenia, z jakiej przyczyny Strony nie wystąpiły z wnioskiem o podjęcie zawieszonego na ich wniosek postępowania. Zakończenie okresu zawieszenia na wniosek strony może nastąpić wyłącznie poprzez złożenie wniosku o podjęcie postępowania, w przeciwnym razie organ prowadzący postępowanie musi uznać wniosek za wycofany. Strony mogły natomiast po podjęciu postępowania zwrócić się ponownie o jego zawieszenie. W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu Minister wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Dla rozpatrzenia niniejszej sprawy nie ma bowiem znaczenia fakt, że Strona uznaje trzyletni okres za zbyt krótki jak i informacje o problemach Strony z uzyskaniem nowych dokumentów. Na powyższą decyzję A. M. oraz J. M. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciły potraktowanie ich w sposób krzywdzący przez organ. Skarżące podały, że nadal prowadzą poszukiwania potrzebnych w sprawie dokumentów, a także , że organ powinien sam podejmować konieczne czynności. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 98 § 1 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane (§ 2 art. 98 kpa). Natomiast zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Kwestie rekompensat za mienie zabużańskie reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 9 ww. ustawy, organem wyższego stopnia w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Oznacza to, że Minister Skarbu Państwa jest m.in. organem właściwym w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji wojewody wydanej w toku postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Wojewoda [...] zawiesił na podstawie art. 98 § 1 kpa - postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego, w związku z wystąpieniem o powyższe przez skarżące. Jednocześnie Wojewoda pouczył prawidłowo wnioskodawczynie , że, zgodnie z art. 98 § 2 kpa, jeżeli w okresie 3 lat od daty zawieszenia postępowania nie zwrócą się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania będzie się uważać za wycofane. Od dnia zawieszenia postępowania tj. od dnia [...] października 2009 r. do dnia wydania decyzji z dnia [...] marca 2013 r. minęły ponad 3 lata. Sąd zwraca uwagę , że Wojewoda [...] nie miał obowiązku informować stron o kończącym się terminie na podjęcie zawieszonego postępowania, bowiem strona została poinformowana o tym w postanowieniu z dnia [...] października 2009 r., zawieszającym postępowanie. Wskazać ponadto należy, iż umorzenie zawieszonego na wniosek strony skarżącej postępowania wywołuje taki sam skutek, jak niezłożenie przez nią wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - na co również zwrócił uwagę organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ administracji publicznej podejmuje zawieszone na żądanie strony postępowanie, jeżeli zwróci się o to strona. W przypadku gdy w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż zarzuty skarżących dotyczące zaskarżonej decyzji, wydanej przez Ministra Skarbu Państwa są bezpodstawne. W ocenie Sądu organy postąpiły prawidłowo umarzając postępowanie w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji.