II SA/Wa 1642/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spraw.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Spraw Wewnętrznych, działając na podstawie art. 127 § 2 pkt 1 i art. 138 § 1 pk 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania P. K. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2013 r. o zwolnieniu ww. z dniem [...] maja ze służby stałej w Straży Granicznej, w dniu [...] czerwca 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy powyżej określony rozkaz personalny. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że organ pierwszej instancji rozkaz personalny o zwolnieniu P. K. ze służby w Straży Granicznej wydał na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 z późn. zm.). Zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja o zwolnieniu na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach, tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ podejmując decyzję ma w tym zakresie pewien zakres swobody i opiera się na swobodnej ocenie materiału dowodowego, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego. Określenie "ważny interes służby" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, co sprowadza się do zbadania, czy istotnie zwolnienie funkcjonariusza, jest uzasadnione ważnym interesem służby i czy nastąpiło po zasięgnięciu opinii związku zawodowego (art. 47 ust. 3 powołanej ustawy). Analiza przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, iż przy podjęciu decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby organ pierwszej instancji wziął pod uwagę jego długotrwałą absencję chorobową, która do dnia zwolnienia ze służby wyniosła 664 dni w latach 2010 - 2012. Do dnia zwolnienia ze służby funkcjonariusz od dnia 1 stycznia 2013 r. przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim. Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że funkcjonariusz w okresie od listopada 2010 r. do sierpnia 2012 r., czterokrotnie był kierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej z siedzibą [...]. Oddziale Straży Granicznej w [...] celem określenia stopnia zdolności do służby. Komisja lekarska każdorazowo ustalała zdolność funkcjonariusza do służby w Straży Granicznej, zawsze z ograniczeniem - kat. C. W badaniach przeprowadzonych w dniach [...] marca 2011 r., [...] października 2011 r., [...] stycznia 2012 r. i [...] sierpnia 2012 r. lekarz medycyny pracy stwierdził przeciwwskazania do pracy na zajmowanym stanowisku, natomiast w dniach [...] lipca i [...] sierpnia 2012 r. stwierdził brak przeciwwskazań do pracy na zajmowanym stanowisku. Od orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2012 r. funkcjonariusz złożył odwołanie. Z pisma Kierownika Poradni Medycyny Pracy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w R. z dnia [...] października 2012 r. wynika, że funkcjonariusz nie podał się zleconym badaniom pomimo dwukrotnej rozmowy telefonicznej. Z pisma wynika, że po upływie 30 dni odstąpiono od rozpatrzenia odwołania, a mocy pozostało orzeczenie lekarza profilaktyka z dnia [...] sierpnia 2012 r. Organ odwoławczy nie ocenia stanu zdrowia funkcjonariusza i nie przeczy potrzebie wystawiania przedmiotowych zaświadczeń lekarskich, nie ulega jednak wątpliwości, że liczba przedstawionych zaświadczeń i okres pozostawania na zwolnieniach lekarskich jest znaczna i niewątpliwie wpływa nie tylko na sposób pełnienia przez funkcjonariusza służby, ale również, co wykazał organ pierwszej instancji, miała dezorganizujący wpływ na pracę w Placówce Straży Granicznej w której był obowiązany wykonywać czynności służbowe. Sytuacja, w której funkcjonariusz wyznaczany jest na stanowisko służbowe uwzględniające jego stanu zdrowia, a nie podejmuje on służby wywołuje dwuznaczną sytuację wpływającą demoralizująco na innych funkcjonariuszy, którzy są dodatkowo obciążani dodatkowymi zadaniami służbowymi. Funkcjonariusz przebywający na zwolnieniu lekarskim otrzymuje uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami stałymi w pełnej wysokości, co jest negatywnie odbierane przez społeczeństwo. Zarząd Oddziałowy Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Funkcjonariusz Straży Granicznej pozytywnie zaopiniował zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Straży Granicznej. Załączone przez funkcjonariusza kopie badań profilaktycznych oraz zaświadczenia lekarskiego świadczą o tym, że zgłosił się do Poradni Badań Profilaktycznych w R. w związku z wszczętym na jego wniosek postępowaniem odwoławczym od orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2012 r., poddał się badaniom, ale nie zmienia to faktu, że badania te nie zakończyły się wydaniem orzeczenia przez lekarza profilaktyka, co potwierdza pismo Kierownika Poradnii Medycyny Pracy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w R. z dnia [...] października 2012 r. Funkcjonariusz z uwagi na stan zdrowia wykazuje zupełny brak dyspozycyjności, który niezależnie od przyczyn jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby, gdyż zajmuje on etat, nie wykonując jednocześnie swoich obowiązków służbowych, co dezorganizuje pracę w Placówce Straży Granicznej. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem i należało ją utrzymać w mocy. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych stała się przedmiotem skargi wniesionej przez P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem następujących przepisów: 1) art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Straży Granicznej, poprzez wadliwe przyjęcie istnienia związku pomiędzy ustalonym przez organ stanem faktycznym sprawy a treścią normy prawnej określonej w tym przepisie; 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do jej załatwienia, a także nieprawidłowe rozpatrzenie i ocenę całości materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji; 3) art. 9 i art. 10 Kpa, poprzez niepoinformowanie skarżącego o wyniku konsultacji z lekarzem medycyny pracy Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w R., co mogło mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, a także uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Na tle rozpoznawanej sprawy konieczne jest podkreślenie, iż dla każdego postępowania administracyjnego kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż tylko wtedy możliwe jest prawidłowe określenie praw i obowiązków strony. Ustalenie stanu faktycznego, powinno nastąpić z poszanowaniem przepisów postępowania, co ma szczególne znaczenie w sytuacji, gdy organ rozstrzyga sprawę w ramach tzw. uznania administracyjnego, które zapewnia organowi pewną swobodę w podjęciu decyzji. Ustawodawca w art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 z późn. zm.), określił przypadki fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Jedną z wymienionych w tym przepisie jest przesłanka ważnego interesu służby. Pojęcie to nie zostało w ustawie zdefiniowane. W praktyce na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 powołanej ustawy ze służby zwalnia się funkcjonariusza, który w ocenie przełożonych nie powinien z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, a nie może zostać zwolniony na podstawie innego przepisu. Przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się taką ocenę. Organy uzasadniając w ustalonym stanie faktycznym swoje rozstrzygnięcia przyjęły, że stan zdrowia skarżącego, a w szczególności przebywanie na długotrwałych zwolnieniach lekarskich powoduje, że nie wywiązuje się on z obowiązków służbowych, co w konsekwencji dezorganizuje pracę jednostce organizacyjnej Straży Granicznej i ma negatywny wpływ na innych funkcjonariuszy oraz szkodzi wizerunkowi formacji. W ocenie Sądu, ustalenia w zakresie stanu zdrowia skarżącego mają istotne znaczenie dla oceny przesłanki ważnego interesu służby. Zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie dawał organowi podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że skarżący nie jest w stanie pełnić dalej służby z pewnymi ograniczeniami ze względu na stan zdrowia. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania, poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, co w konsekwencji uniemożliwiło Sądowi zapoznanie się z analizą wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącego i tym samym kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz rozkaz personalny organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie ustalić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości sytuację zdrowotną skarżącego ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności związanych z jego badaniami przed komisją lekarską. Skoro organ uznał, że zachodzi przesłanka ważnego interesu służby, to powinien najpierw wyjaśnić, czy w sprawie nie zaistniała obligatoryjna przesłanka określona w art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy. Należy podkreślić, że przesłanka ważnego interesu służby jest przesłanką samoistną, jednakże nie oznacza to, że inne okoliczności sprawy mające wpływ na jej rozstrzygnięcie mogą zostać pominięte, tym bardziej w sytuacji, gdy w ocenie organu przemawiają one za tym, że zaistniała przesłanka ważnego interesu służby. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.