I FZ 170/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Po 748/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 17 maja 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec i wrzesień 2007 r. oraz orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności wspólnika za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec i wrzesień 2007 r. wraz z odsetkami postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 748/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 17 maja 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec i wrzesień 2007 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólnika za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec i wrzesień 2007 r. wraz z odsetkami. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący podał, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę i narazi go na nieuprawnioną odpowiedzialność podatkową, która przez wiele lat może uniemożliwić mu prowadzenie działalności, a także będzie skutkować w innych sferach jego działalności zawodowej i społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie uzasadnił przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a okoliczności te nie wynikają też z akt sprawy. Skarżący nie wyjaśnił, na czym miałaby polegać szkoda, która przez wiele lat może uniemożliwić mu prowadzenie działalności, a także będzie skutkować w innych sferach jego działalności zawodowej i społecznej. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i uwzględnienie wniosku, zarzucając nieuprawnione przyjęcie przez WSA, że nie wykazał on podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący z jednej strony wskazał, że zobowiązanie podatkowe w tej sprawie nigdy nie powstało, a z drugiej, że się przedawniło. Podniósł też, że postępowanie egzekucyjne nieodwracalnie pozbawi go majątku, a wpisanie na listę dłużników uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej lub podjęcie pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Konieczne jest przy tym wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia okoliczności, które spowodują zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na zawarte w tym przepisie sformułowanie określające przesłankę możliwości wstrzymania wykonania decyzji bez poparcia przypuszczeń strony konkretnymi faktami. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w omawianym przepisie, a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla strony ocenę takiego wniosku. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (vide postanowienia NSA z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, w niniejszej sprawie brak jest konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw skarżącego. Nie przedstawił on bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających jego sytuację – nie podał, jaka rzeczywista znaczna szkoda miałaby zaistnieć oraz jakich nieodwracalnych skutków spodziewa się skarżący. Wskazana obawa o trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej jest raczej hipotetyczną szkodą, a nie realnym niebezpieczeństwem zajścia znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie wskazuje bowiem, aby prowadził jakąkolwiek działalność gospodarczą lub aby w najbliższym czasie zamierzał ją prowadzić. Skarżący wskazuje też na ewentualne trudności w znalezieniu pracy, jednak na etapie postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy skarżący udokumentował, że jest zatrudniony na pełnym etacie na czas nieokreślony (vide zaświadczenie - k. 37 akt WSA). Argumentacja skarżącego zawarta we wniosku i zażaleniu jest więc czysto teoretyczna i nie świadczy o zajściu choćby jednej z przesłanek z art. 63 § 1 p.p.s.a. Trzeba w tym miejscu wskazać ponadto, że po pierwsze - wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu należności, a po drugie - w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Obawa skarżącego, że ewentualne postępowanie egzekucyjne pozbawi go majątku, nie może być uznana za znaczną szkodę lub trudny do odwrócenia skutek, jest to bowiem typowy skutek postępowania egzekucyjnego. Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego nie może być oceniany przez Naczelny Sąd Administracyjny, przedmiotem postępowania zażaleniowego jest bowiem jedynie postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadność skargi będzie zaś oceniał właściwy Sąd pierwszej instancji. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.