II SA/Wa 1334/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z siedzibą w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dojazdu do służby – oddala skargę – tgSygn. akt II SA/Wa 1334/13 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. Żołnierz zawodowy E. R. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] o ustalenie prawa do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania – B. do miejsca pełnienia Służby – O. i z powrotem. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmówił E. R. wnioskowanego prawa do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, iż zwrot kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem, zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), przysługuje żołnierzowi zawodowemu zamieszkującemu poza miejscem pełnienia służby, w miejscowości, która nie jest miejscowością pobliską w rozumieniu ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.). Zgodnie z przytoczoną ustawą przez miejscowość pobliską należy rozumieć miejscowość, do której najkrótszy czas dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekracza – zgodnie z rozkładem jazdy – dwóch godzin w obie strony łącznie z przesiadkami, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejscowości pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Zdaniem organu czas przejazdu z miejsca zamieszkania B. do miejsca pełnienia służby w miejscowości O. jest krótszy niż 2 godziny, bowiem przy ustalaniu czasu dojazdu nie uwzględnia się przejazdu Komunikacją miejską, czasu oczekiwania na komunikację miejską ani też czasu dojścia do przystanków (stacji), a miejscowość O. względem miejscowości B. jest miejscowością pobliską. W odwołaniu od powyższej decyzji E. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie mu wnioskowanego prawa, zarzucając naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), w związku z art. 1a pkt 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 87, poz. 565 ze zm.), polegającą na błędnym przyjęciu, iż żołnierz zawodowy musi dokonywać wyboru najbliższego miejscu pełnienia służby wojskowej przystanku komunikacji publicznej i z niego odbywać podróż do tego miejsca tak aby jego miejscowość zamieszkania nie została uznana za miejscowość pobliską. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż prawidłowo organ pierwszej instancji wskazał, iż B. jest miejscowością pobliską względem O. Zarówno z wniosku żołnierza jak i ustaleń organu wynika, że czas przejazdu z B. do O. wynosił 25 minut, a czas powrotu 31 minut. Natomiast wliczenie przez żołnierze czasu przejazdu Komunikacją miejską jak i czas przesiadki oraz oczekiwania na tę Komunikację jest błędne, bowiem żaden z obowiązujących w tym zakresie przepisów tego nie nakazuje. Organ powołując się na treść art. 1a pkt 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wskazał, iż miejscowością pobliską jest miejscowość, do której najkrótszy czas dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekracza zgodnie z rozkładem jazdy dwóch godzin, w obie strony łącznie z przesiadkami licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Przepis art. 1a ust. 4 pkt 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1138) mówi natomiast, że "Ilekroć w ustawie jest mowa o środkach publicznego transportu zbiorowego – należy przez to rozumieć środki transportu wykorzystywane w transporcie kolejowym lub drogowym, w przewozie o charakterze użyteczność publicznej, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 5, poz. 13 i Nr 228, poz. 1368)." Z kolei według ust. 5 tego artykułu "Ilekroć w odrębnych przepisach jest mowa o środkach publicznego transportu zbiorowego, w których przysługuje ulga za przejazd, z wyłączeniem komunikacji miejskiej, przez środki publicznego transportu zbiorowego należy rozumieć środki określone w ust. 4 pkt 3a". Powyższe pojęcie środka publicznego transportu zbiorowego (z wyłączeniem komunikacji miejskiej) należy przyjąć w niniejszej sprawie z uwagi na treść § 5 ust. 4 rozporządzenia MON z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno – bytowych dla żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 87, poz. 565 ze zm.). E. R. zaskarżył powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 68 ust. 2 ustawy pragmatycznej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) w związku z art. 1a pkt 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 27, poz. 565) polegającą na błędnym przyjęciu, iż żołnierz musi dokonywać wyboru najbliższego (miejscu pełnienia służby, miejscu zamieszkania) przystanku komunikacji publicznej a także polegającą na przyjęciu, iż gdyby nawet żołnierz nie korzystał z komunikacji miejskiej, to podróż F. i PKP trwałaby ponad 2h w obie strony. Nadto skarżący zarzuca niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami komunikacji publicznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1138). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, iż zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierzowi zawodowemu zamieszkującemu poza miejscem pełnienia służby, w miejscowości, która nie jest miejscowością pobliską w rozumieniu ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, przysługuje prawo do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem. W myśl zaś art. 1a ust. 1 pkt 7 z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm., dalej: ustawa o zakwaterowaniu), miejscowość pobliska to miejscowość, do której najkrótszy czas dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekracza zgodnie z rozkładem jazdy dwóch godzin, w obie strony łącznie z przesiadkami, licząc do stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma ocena, czy miejscowość, w której mieszka żołnierz nie jest miejscowością pobliską. Żołnierzowi przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, jeżeli miejscowość, w której zamieszkuje nie jest miejscowością pobliską. Zatem dojazd z takiej miejscowości do miejsca pełnienia służby i następnie powrót do niej środkami lądowego transportu publicznego powinien przekroczyć łącznie czas dwóch godzin. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, kierując się wykładnią autentyczną oraz logiczną wskazanych przepisów podziela stanowisko organów, zgodnie z którym przy ustaleniu czasu dojazdu z/do miejsca pełnienia służby należy uwzględniać jedynie przewoźników publicznych zapewniających transport z jednej miejscowości do drugiej i tylko przystanki tych środków transportu można uwzględniać w obrębie danej miejscowości. Wskazać bowiem należy, iż w uzasadnieniu do projektu (druk sejmowy nr 1945) ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, która z dniem 1 lipca 2010 r. nadała nowe brzmienie definicji miejscowości pobliskiej, prawodawca wskazuje na spójność tego pojęcia z funkcjonującym rozwiązaniem w ustawie o Policji (art. 88 ust. 4), które wyklucza komunikację w obrębie miejscowości. Zatem wolą ustawodawcy było, aby pojęcia te były rozumiane tożsamo. Choć ta wykładnia autentyczna jest nieoficjalna i prawnie nie wiąże, to jednak powinna być brana pod uwagę przy interpretacji wskazanych regulacji. Bowiem dosłowne doczytywanie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy o zakwaterowaniu prowadzić by mogło do sytuacji naruszających konstytucyjnie chronioną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Po pierwsze nie wszystkie miejscowości posiadają komunikację w obrębie miejscowości. Po drugie komunikacja miejska z przyczyn oczywistych nie uwzględnia najkrótszej drogi wyjazdu z danej miejscowości. Dojazdy komunikacją miejską wraz z przesiadkami, w obrębie większych aglomeracji miejskich, ze względu na wielość przystanków i ruch miejski mogą bez wątpienia przekroczyć w obie strony 2 godziny jazdy i wtedy, w ujęciu prezentowanym przez skarżącego, mimo, że żołnierz de facto zamieszkiwałby w miejscowości pełnienia służby lub tuż za jej granicami, przysługiwałoby mu prawo do zwrotu kosztów dojazdów. Choć logicznie rzecz ujmując byłaby to miejscowość pobliska, a nawet ta sama. Interpretacja przepisu powinna być uniwersalna i wykluczać sprzeczności. Natomiast w ujęciu prezentowanym przez skarżącego w każdym przypadku należałoby uwzględniać czas przejazdu komunikacją miejską, choć w wielu przypadkach taki środek transportu mógłby być jedynym, z którego żołnierz korzysta. Reasumując, organy zasadnie przyjęły, iż skarżącemu nie przysługuje zwrot kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania B. do miejsca pełnienia służby – O. i z powrotem, gdyż przejazd pomiędzy tymi miejscowościami środkami transportu zbiorowego w obie strony nie przekracza 2 godzin co jest bezsporne w niniejszej sprawie (czas rozkład jazdy na trasie B. – O.). Należy zgodzić się z organem, iż nie można włączyć do czasu przejazdu do/z miejscowości, czasu poruszania się po miejscowości pobliskiej środkami komunikacji miejskiej, gdyż prowadziłoby to do nieuprawnionego rozszerzenia definicji ustawowej. Przepis art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy o zakwaterowaniu konkretyzuje, iż trasą dojazdu wyznacza stacja (przystanek) najbliższe miejsce pełnienia służby oraz stacja (przystanek) najbliższy miejscu zamieszkania, brak zatem podstaw do uwzględnienia funkcjonującej w obrębie danej miejscowości Komunikacji miejskiej. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.