I SAB/Wa 377/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości jest nieuzasadniona postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu W. T. wpis w kwocie 100 (sto) złotych z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 29 kwietnia 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpoznaniu sprawy dotyczącej ustalenia, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, ustalonej dla nieruchomości gruntowej działka nr [...] położonej w W. przy ul. [...] jest nieuzasadnione w całości. W uzasadnieniu skargi W. T. sprecyzował, że chodzi o nieruchomość położoną przy ul. [...] oraz wskazał, że w dniu 5 stycznia 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożył wniosek (na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) o ustalenie, że aktualizacja opłaty za wieczyste użytkowanie ustalona dla wyżej opisanej nieruchomości jest nieuzasadniona w całości. Wraz z powyższym wnioskiem złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w trybie art. 78 ust. 2 ww. ustawy. Następnie wskazał, że w dniu 5 kwietnia 2013 r. (pismo z dnia 13 marca 2013 r.) Kolegium zawiadomiło skarżącego, iż wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustalona dla powyższej nieruchomości jest nieuzasadniona w całości – pozostawia bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Organ wyjaśnił, że przyczyną takiego załatwienia sprawy jest nieuzupełnienie (w terminie 7 dni od dnia wezwania) opłaty skarbowej od udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa adwokatowi P. K., w konsekwencji czego stanowi to brak formalny wniosku nakazujący pozostawienie sprawy bez rozpoznania. Zdaniem skarżącego, niniejszy wniosek spełniał jednak kryterium kompletności, w konsekwencji czego skarżący ma możliwość złożenia skargi na bezczynność organu, a wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy wniosek spełniał wszystkie wymogi formalne, a zatem czy organ pozostawał bezczynny w sprawie. Ponadto, w ocenie W. T., przedmiotowej skargi nie powinno poprzedzać zażalenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w znaczeniu art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na okoliczność powyższego stanowiska skarżący przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej odrzucenie bowiem, w ocenie organu, tryb zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu związany jest z uznaniem, że użytkowanie wieczyste ma charakter uprawnienia typowo cywilnoprawnego uregulowanego umową. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Kolegium podkreśliło, że wszelkie akty organów administracji dotyczące opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej, a więc także bezczynność organu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, aczkolwiek nie z przyczyn podniesionych w odpowiedzi na skargę przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w dniu 5 stycznia 2011 r. W. T. wniósł do organu o ustalenie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej - działka nr [...], położonej w W. przy ul. [...] jest nieuzasadniona w całości. Wraz z powyższym wnioskiem skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Na rozprawie administracyjnej, w dniu 13 stycznia 2013 r., pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że wniosek dotyczy nieruchomości przy ul. [...] oraz zobowiązał się m.in. do uzupełnienia opłaty skarbowej od udzielonego mu przez W. T. pełnomocnictwa. Skutkiem nieopłacenia powyższej opłaty było zawiadomienie skarżącego (w trybie art. 64 § 2 k.p.a.) o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania. I tak, pierwszą kwestią wymagającą ustalenia w przedmiotowej sprawie jest wzjađnienie, czy na pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu, skoro co do zasady pozostawienie podania bez rozpoznania powoduje jego bezskuteczność, a więc w takiej sytuacji nie dochodzi do wszczęcia postępowania. A skoro postępowanie nie zostaje wszczęte - to nie może być mowy o bezczynności organu w załatwieniu sprawy. Problem ten został jednoznacznie rozstrzygnięty w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt. I OPS 2/13, w której Sąd stwierdził, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji, drugą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie była ocena czy dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego w trybie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Zgodnie z tym przepisem użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. czynności podejmowane przez Kolegium w ramach powyższego postępowania aktualizacyjnego – bądź ich brak – nie dotyczą sprawy administracyjnej, a więc skarga w tym zakresie do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. Tego stanowiska Sąd nie podziela. Należy bowiem zwrócić tutaj uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2013 r., sygn. akt I OPS 12/13, w której Sąd stwierdził, że w sprawach z wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości – można wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) do samorządowego kolegium odwoławczego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz w związku z art. 184 Konstytucji RP. Wobec czego, ostatnią kwestią istotną w sprawie była ocena czy skarżący przy wnoszeniu skargi na bezczynność organu wyczerpał tryb określony w art. 37 § 1 k.p.a., bowiem stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (dalej p.p.s.a), skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, o ile służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Z powołanej regulacji art. 52 § 1 wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, przed jej wniesieniem do sądu, strona winna wyczerpać środek prawny określony w art. 37 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Brzmienie takie przepis otrzymał z dniem 11 kwietnia 2011 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Powyższe oznacza, że nieprawidłowe jest stanowisko skarżącego (oparte na nieaktualnym orzecznictwie) dotyczące wyłączenia stosowania art. 37 § 1 k.p.a. w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, czego nie kwestionuje strona skarżąca, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa - w trybie przepisu art. 37 § 1 k.p.a. – nie zostało skierowane do Kolegium. Tym samym, brak wezwania organu administracji publicznej do usunięcia naruszenia prawa - czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jest ona niedopuszczalna z przyczyn innych niż określone w pkt 1-5 p.p.s.a., czyli również gdy została ona złożona bez zachowania wymogu określonego w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia (pkt 1) . O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 (pkt 2 sentencji postanowienia).