II OSK 2115/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-12

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Barbara Adamiak, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, jeśli jego prawo wynikało z ustanowionego ograniczonego prawa rzeczowego (użytkowania) na rzecz poprzednika prawnego, który wniósł zorganizowaną część przedsiębiorstwa do spółki, która następnie została przejęta przez inwestora?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, może wynikać z ograniczonego prawa rzeczowego, takiego jak użytkowanie. W analizowanej sprawie, ustanowienie prawa użytkowania na rzecz poprzednika prawnego inwestora, a następnie przejście tego prawa w wyniku sukcesji prawnej na inwestora, było wystarczające do uznania, że inwestor posiadał wymagane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd podkreślił, że wątpliwości cywilnoprawne dotyczące zakresu lub ważności ustanowionego prawa powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne, a nie w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę sieci gazowej, które zostało zatwierdzone przez Starostę Mińskiego, a następnie utrzymane w mocy przez Wojewodę Mazowieckiego. Skarżący kwestionowali prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powołując się na wadliwe ustanowienie prawa użytkowania gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając prawo inwestora za wystarczające. Skarżąca kasacyjnie A.R. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak del. WSA Katarzyna Golat Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2112/13 w sprawie ze skargi A.B. i A.R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2112/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.B. i A.R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a.", Starosta Miński zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę sieci gazowej przewidzianej do realizacji w działkach nr ewid. [...],[...] w miejscowości [...], gm. [...]. Powyższe rozstrzygnięcie, na skutek odwołania A.B. i A.R., zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy powołując się na przepis art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 oraz art. 4 ustawy Prawo budowlane wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 4 tej ustawy organ pierwszej instancji nie mógł odmówić wydania pozwolenia na budowę ww. inwestycji, gdyż zostały spełnione przez inwestora wymogi wynikające z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu w sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych przez skarżące przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. Po pierwsze skarżącym został zapewniony czynny udział w postępowaniu. Po drugie odnosząc się do złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyjaśnił, że zgodnie z wpisem do księgi wieczystej ograniczone prawo rzeczowe przysługuje spółce [...] S.A. w W., [...]", bądź jej następcom prawnym, zaś [...] sp. z o. o. przejęła prawa w ramach sukcesji uniwersalnej, co wynika z aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2002 r., repertorium A nr [...]. Jednocześnie organ zaznaczył, że przejście przedmiotowego ograniczonego prawa rzeczowego nie zostało co prawda ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla niniejszej nieruchomości, ale brak jest normy prawnej nakładającej taki obowiązek na [...] sp. z o.o. [...]. Do powstania ograniczonego prawa rzeczowego w postaci użytkowania nie jest konieczny wpis do księgi wieczystej, ponieważ wpis ten nie ma charakteru konstytutywnego a jedynie deklaratoryjny. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły A.R. i A.B., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Zakwestionowanym decyzjom zarzucono naruszenie art. 3 pkt 11 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 248 § 1 i art. 252 k.c.; art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane; art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1 i § 2 oraz art. 77 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 17 marca 2014 r. pełnomocnik skarżących złożył do akt sprawy umowy dotyczące sprzedaży paliwa gazowego z dnia 22 listopada 2007 r., 21 stycznia 2005 r. oraz umowę z dnia 29 września 2004 r. dotyczącą ustanowienia służebności, a Sąd dopuścił powyższe dokumenty jako dowody w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało jej oddaleniem na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.". Zdaniem Sądu istota problemu w rozpatrywanej sprawie dotyczy ustalenia, czy składający w dniu 4 marca 2013 r. wniosek o pozwolenie na budowę sieci gazowej dystrybucyjnej średniego ciśnienia – [...] sp. z o.o. posiadała prawo do dysponowania nieruchomością, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Po przytoczeniu stanowisk skarżących oraz organu Sąd wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się poświadczona ze zgodność kserokopia wyciągu z aktu notarialnego sporządzonego dnia [...] grudnia 2002 r., który jest protokołem z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki pod firmą [...] sp. z o.o. Z protokołu tego wynika, że Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki pod firmą [...] sp. z o.o. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki, tworząc nowe udziały. Wszystkie nowoutworzone udziały zostały pokryte w całości wkładem niepieniężnym w postaci składników majątkowych, stanowiących zorganizowane części przedsiębiorstwa Spółki [...] S.A. w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, na które składają się Oddziały Spółki pod nazwą: [...],[...],[...] w B. Powyższe oznacza, iż [...] sp. z o.o. stała się następcą prawnym zorganizowanej części przedsiębiorstwa jaką był [...] w W. W tym też zakresie stała się sukcesorem [...] S.A. [...] w W. Dalej Sąd wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż w dniu [...] maja 2004 r. został sporządzony akt notarialny, do którego stanęli A.B., S.B. i M.B. W § 2 tego aktu oświadczono, że stawający "ustanawiają nieodpłatnie na czas nieograniczony na rzecz Spółki Akcyjnej [...] S.A. w [...], bądź jej następców prawnych, dla zapewnienia dostawy paliwa gazowego do obiektów zlokalizowanych wzdłuż działki o nr ewid. [...] prawo użytkowania gruntu o szerokości 2 m wzdłuż całej zachodniej granicy tej działki, celem wybudowania na tej działce przyłącza gazowego, punktu redukcyjno-pomiarowego na budynku oraz instalacji gazowej. Nie ulega wątpliwości, iż zapis w akcie notarialnym ustanowiony jest na rzecz podmiotu, którego następcą prawnym była już [...] sp. z o.o. Jednak okoliczność ta nie może być aktualnie przedmiotem badania przez organy administracji. Wyjaśnienie wątpliwości co do treści aktu, mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym. W sprawie nie ma innych dowodów, które nakazywałyby powziąć wątpliwość co do zaistniałej sytuacji prawnej. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (z aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2002 r.) wynika bowiem niewątpliwie opisywana w sprawie sukcesja [...] sp. z o.o., brak jest natomiast dowodów, by stan ten uległ zmianie w dacie sporządzania aktu notarialnego przez skarżące w 2004 r. Tym samym Sąd uznał, iż ustalenia w zakresie sukcesji dokonane przez Wojewodę Mazowieckiego w zaskarżonej decyzji są prawidłowe. Analizując treść zapisów aktu notarialnego z dnia [...] maja 2004 r. ustanawiającego ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości skarżących, Sąd stwierdził, iż jego zakres pozwalał na uznanie, że [...] sp. z o.o. legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością. Z zapisu w akcie wynika, że stawający do aktu ustanawiają na rzecz spółki [...] S.A. w W. Oddział [...] bądź jej następców prawnych, dla zapewnienia dostawy paliwa gazowego do obiektów zlokalizowanych wzdłuż działki o nr ewid. [...] prawo użytkowania pasa gruntu o szerokości 2 m wzdłuż zachodniej granicy tej działki, celem wybudowania na tej działce przyłącza gazowego, punktu redukcyjno-pomiarowego na budynku oraz instalacji gazowej. Natomiast w dalszej części aktu formułuje się zapis, że "ustanowienie prawa nastąpiło na czas eksploatacji powyższych urządzeń z prawem do nich dostępu w celu wykonania dalszych czynności związanych z remontami, eksploatacją i konserwacją oraz przyłączaniem kolejnych odbiorców". Powyższy zapis, w ocenie Sądu, pozwala uznać, iż w przypadku połączenia z siecią biegnącą przez działkę skarżących innego budynku, położonego na działce biegnącej wzdłuż działki nr ewid. [...], możliwe jest wybudowanie gazociągu dystrybucyjnego łączącego ten budynek z istniejącą już siecią. Ma zatem rację uczestnik postępowania, że w zaistniałej sytuacji, miał prawo złożyć oświadczenie, iż ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie znajduje potwierdzenia w treści aktu stanowisko skarżących, iż w świetle wyżej wskazanego zapisu prawo inwestora jest ograniczone wyłącznie do wybudowania przyłączy gazowych na rzecz nieruchomości stanowiących własność skarżących. Zdaniem Sądu nie jest także zasadny zarzut naruszenia w sprawie interesu prawnego skarżących z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowy gazociągu w pasie działki skarżących, którego budowa uniemożliwi w przyszłości podłączenie do istniejącej sieci działek, które mogą powstać na skutek podziału działek skarżących. Zarzut ten nie dotyczy interesu prawnego, lecz niewątpliwie interesu faktycznego skarżących, a ponadto związany jest z sytuacją przyszłą – hipotetyczną, której ziszczenie się będzie zależało od możliwości technologicznych. Kwestia ta nie może mieć znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, które badane być musi w oparciu o istniejący stan faktyczny i prawny. W dalszej części uzasadnienia Sąd zaznaczył, iż z akt sprawy wynika, że w dniu 15 marca 2013 r. skarżące zostały powiadomione o toczącym się postępowaniu wszczętym na wniosek inwestora "[...]sp. z o.o. Oddział [...]" oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowy w tej sprawie. Do naruszenia art. 10 K.p.a. doszło na etapie postępowania przed organem drugiej instancji. W ocenie Sądu, naruszenie to nie jest jednak tego rodzaju, by mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji Sądu przyjął, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnych wskazanych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, "art. 75 § 1 i § 1" oraz art. 77 K.p.a. Postępowanie dowodowe, jak zaznaczono, zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, umożliwiający wydanie rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca A.R. kwestionując wydany w wyrok w całości i domagając się jego uchylenia oraz uchylenia wydanych w sprawie decyzji i zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 106 § 3, art. 113 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu rzeczy i poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w sprawie przez organy pierwszej i drugiej instancji, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że projekt budowlany i załączone do niego dokumenty są kompletne i nie zawierają błędów, choć inwestor [...] sp. z o.o. nie była uprawniona do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położoną w m. [...], gmina [...] stanowiącą współwłasność A.B., S.B. i A.R.; 2. przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) w zw. z art. 248 § 1, art. 253 § 2, art. 254 i art. 284 Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, że inwestor [...] sp. z o.o. złożył kompletną i niewadliwą dokumentację pozwalającą organowi na zatwierdzenie projektu i udzielenie pozwolenia na budowę tej sieci gazowej, a nadto naruszenie art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane przez bezpodstawne i nieuzasadnione ograniczenie prawa własności przysługującego współwłaścicielom działki nr ewid. [...]. W uzasadnieniu zawarto argumentację na uzasadnienie wskazanych wyżej podstaw kasacyjnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania [...] sp. z o.o. (następca prawny [...] sp. z o.o.) wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania. Następnie swoje stanowisko o bezpodstawności twierdzeń ww. uczestnika postępowania przedstawiła skarżąca kasacyjnie A.R. W piśmie z dnia 17 czerwca 2014 r. S.B. i A.B. oświadczyli, że przyłączają się do skargi kasacyjnej wniesionej przez A.R. Na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym A.R. podtrzymała wniesioną skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszej sprawie problemem podnoszonym w skardze kasacyjnej jest kwestia spełnienia przez inwestora – [...] sp. z o.o. warunków do uzyskania pozwolenia na budowę sieci gazowej przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości [...], a konkretnie czy inwestorowi przysługuje prawo dysponowania nieruchomością nr [...]na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem skarżącej kasacyjnie inwestor nie posiada takiego prawa w stosunku do przedmiotowej działki, bowiem działka ta nie jest jego własnością, a prawo użytkowania pasa gruntu wzdłuż granicy tej działki inwestorowi nie przysługuje. Odmiennego zdania jest inwestor, który swoje prawo do dysponowania przedmiotową działką na cele budowlane wywodzi z ustanowionego przez właścicieli działki nr [...] prawa użytkowania w zakresie wynikającym ze złożonego przez nich oświadczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, że przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie został w niniejszej sprawie naruszony, a w związku z tym brak było podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z tego powodu, odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto spełnia warunki wskazane w tym przepisie. Jednym z wymogów jest, stosownie do pkt 2 ww. normy, złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ilekroć w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych (art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane). Niewątpliwie ograniczonym prawem rzeczowym jest m. in. użytkowanie (art. 244 § 1 Kodeksu cywilnego). Z akt sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia [...] maja 2004 r. A. B., S.B. i A.B., ówcześni współwłaściciele działki nr ewid. [...] ustanowili "nieodpłatnie na czas nieograniczony na rzecz Spółki Akcyjnej [...] S.A. w W. Oddział [...] bądź jej następców prawnych, dla zapewnienia dostawy paliwa gazowego do obiektów zlokalizowanych wzdłuż działki o numerze ewidencyjnym [...] prawa użytkowania pasa gruntu o szerokości dwóch metrów wzdłuż całej zachodniej granicy działki, celem wybudowania na tej działce przyłącza gazowego (...). Ustanowienie prawa nastąpiło na czas eksploatacji powyższych urządzeń z prawem dostępu (...) oraz przyłączeniem kolejnych odbiorców do gazociągu przebiegającego przez tę działkę (...)" - § 2 oświadczenia. Niewątpliwe [...] sp. z o.o. była sukcesorem uniwersalnym częściowym spółki [...] S.A., na zasadzie art. 531 § 1 Kodeksu spółek handlowych (patrz: KRS Spółki). Nadto w dniu 31 grudnia 2002 r. miało miejsce podjęcie uchwały w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego poprzez utworzenie nowych udziałów i pokrycie ich wkładem niepieniężnym w postaci składników majątkowych stanowiących zorganizowane części przedsiębiorstwa spółki [...] S.A. w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, na które składał się m. in. Oddział [...] Zakład [...] w W. (patrz: akt notarialny z dnia [...] grudnia 2002 r. Rep. A Nr [...]). Wprawdzie oświadczenie o ustanowieniu prawa użytkowania zostało złożone później, aniżeli wyżej wskazana część przedsiębiorstwa została wniesiona do [...] sp. z o.o. (przejętej następnie przez [...] sp. z o.o. – patrz KRS nr [...]), niemniej należy je interpretować mając na względzie cel jaki towarzyszył składającym to oświadczenie. Wynika z niego, że wolą ówczesnych właścicieli działki nr [...] było umożliwienie spółce energetycznej (gazowej), na określonym pasie tej działki, dokonywanie czynności związanych z remontami, eksploatacją i konserwacją urządzeń, w tym instalacji gazowej, oraz przyłączaniem kolejnych odbiorców do gazociągu przebiegającego przez tę działkę. Rzecz jednak w tym, jak wynika z wyjaśnień inwestora, że spółka na korzyść której ustanowiono to prawo, na skutek przekształceń związanych z szeroko rozumianą działalnością w sektorze gazu ziemnego, zajmuje się sprzedażą paliwa gazowego. Natomiast [...] sp. z o.o. końcowo zajmowała się działalnością dystrybucyjną, a więc to na niej ciążył obowiązek budowy i utrzymania urządzeń służących do przesyłu gazu. Ponadto, w dacie składania oświadczenia Oddział [...] Zakład [...] w W. nie stanowił już części przedsiębiorstwa spółki [...] S.A. w W., ale wszedł w skład [...] sp. z o.o. W tej sytuacji, w tych okolicznościach sprawy, Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do zakwestionowania w sposób niebudzący wątpliwości oświadczenia Spółki o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w realiach niniejszej sprawy skarga kasacyjna nie podważyła oświadczenia inwestora o posiadaniu prawa o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wniosków przeciwnych niż wyżej wskazane nie podważa także zapis § 5 pkt 3 umowy z dnia 29 września 2004r. o przyłączenie do sieci gazowej zawartej pomiędzy inwestorem, a właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Nie można bowiem podzielić stanowiska skargi kasacyjnej, że z zapisu, iż strony ustalają, że podmiot ubiegający się o przyłączenie "przekaże tytuł prawny, którym będzie oświadczenie (...) o ustanowieniu na rzecz Przedsiębiorstwa gazowniczego nieodpłatnego prawa użytkowania pasa gruntu, w którym będzie posadowione przyłącze gazowe" wynika, iż oświadczenie z dnia [...] maja 2004 r. nie wywołuje skutku. W tym miejscu dodać należy, że możliwość zakwestionowania oświadczenia nie oznacza jednak, że w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym mogą być rozstrzygane kwestie cywilnoprawne, do rozstrzygania których powołane są sądy cywilne. Organ administracji architektoniczno-budowlanej winien każdorazowo oceniać złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwzględnieniem reguł dowodowych, określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W przypadkach wątpliwych pod względem prawnym rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do sądu powszechnego. W tej sytuacji zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. zarzut naruszenia art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. 2013 r., poz. 1409 ze zm.) w zw. z art. 248 § 1, art. 253 § 2, art. 254 i art. 284 Kodeksu cywilnego w powiązaniu z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, nie mógł zostać uwzględniony. Za usprawiedliwiony nie mógł zostać uznany także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 106 § 3, art. 113 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w sposób opisany w tej podstawie kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, by Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy art. 113 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a., gdyż rozprawa została zamknięta, mimo iż sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona oraz uchylił się od oceny treści złożonego oświadczenia o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie można uznać, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona z tego względu, że Sąd zajął stanowisko odmienne od oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie. W sprawie nie został także naruszony przepis art. 134 § 1 P.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd dokonał oceny materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, w tym oświadczenia o ustanowieniu prawa użytkowania z dnia [...] maja 2004 r. z punktu widzenia posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w związku z inwestycją – budową sieci gazowej na działkach nr [...] i [...] w J., stwierdzając że inwestorowi to prawo przysługuje. Natomiast kwestia trafności wyciągniętych przez Sąd wniosków z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy nie może być zwalczona zarzutem naruszenia ww. przepisu. Nie został także naruszony art. 106 § 3 P.p.s.a. zezwalający sądowi na przeprowadzenie z urzędu lub na wniosek stron dowodów uzupełniających z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wskazuje na str. 2 wniesionego środka odwoławczego autor skargi kasacyjnej, Sąd dopuścił dokumenty w postaci wskazanych umów, a skoro tak, to winien je uznać jako niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i miał obowiązek ocenić moc dowodową i wpływ tych umów na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe nie stanowi jednak naruszenia ww. przepisu, bowiem to że Sąd dopuścił dane dokumenty jako dowód w sprawie, jednakże nie ocenił w sposób wyraźny ich wpływu na wynik sprawy nie oznacza, że norma ta została naruszona. Pamiętać bowiem należy, że Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.), a więc wszystkich dowodów zgromadzonych przez organy i przeprowadzonych przez Sąd w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. Ponadto skarga kasacyjna nie wykazała by formalne nieustosunkowanie się do tych dokumentów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla skuteczności naruszenia przepisów postępowania wymaga przepis art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Brak jest także podstaw do uznania, że został naruszony przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazujący na elementy, jakie winno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie uchybił ww. przepisowi w sposób, który mógłby skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej z tego powodu. Uzasadnienie orzeczenia zawiera wszystkie niezbędne elementy i pozwala na kontrolę instancyjną kwestionowanego wyroku. Z motywów uzasadnienia wynika bowiem, jakie argumenty legły u podstaw zajętego przez Sąd stanowiska, w tym przyjęcia, że inwestorowi przysługiwało prawo do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane w związku z realizacją planowanej inwestycji. Naruszone przez organ, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały także wymienione przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji. Odpowiadające prawu jest stanowisko Sądu, że wprawdzie przepis art. 10 § 1 K.p.a. został przez organ odwoławczy naruszony, jednakże nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż materiał dowodowy na etapie postępowania odwoławczego nie został rozszerzony, a skarżący nie wykazali, że naruszenie w tym zakresie uniemożliwiło im dokonanie konkretnej czynności procesowej. Zatem z tego względu brak było podstaw do uchylenia kontrolowanej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W tych okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował konstrukcję oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a., skoro nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Podsumowując stwierdzić należy, że przedstawione zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie zasługiwały na uwzględnienie. Dlatego, na mocy art. 184 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło